04/11/2023
د ويني اخيستلو يا Blood Collection Tubes:
وينه اخيستل يا Phlebotomy :
په لابراتوار کي د ځينو ټيسټونو لپاره هر کله چي مونږ وينه اخلو يا Phlebotomy کوو نو مجبور يو چي وينه د اړوند ټيسټ لپاره په خاصو ټيسټ ټيوبونو کي واچوو چي ديته Vacutainer اصطلاح هم کارول کيږي چي Vacuum يا خلا لرونکي ټيوب هم ورته ويلای شو او د ويني اخيستلو په وخت کي د ټيوب نښي ته بايد چي ځير اوسو چي وينه د نښي پوري واخيستل شي که کمه او زياته شي ممکن راپور کي فرق منځته راشي ځکه اکثره سرپوښ لرونکي ټيوبونه کيمياوي مواد لري چي د پرنډ کيدلو او يا د پرنډ کيدو ضد مواد به ولري .
نوموړو ټيوبونو ته مختلف نومونه اخيستل کيږی
لکه :
Blood Collection Tubes
Blood Vials
Phlebotomy Tubes
Color Code Vacutainer
Blood Bottle's
Specimen Tubes
Blood Tubes
Evacuate Tubes
په 1947 م کال کي Joseph Kleiner لخوا يي عمومي توسعه پيدا کړه يا عام مروج شو.
هغه ټيوبونه چي سرپوښ يا Top (Cap) لري ټول يي تعقيم شوي يا Sterile دي او خاص مواد لري ځيني يي Gel لري او ځيني يي Spray شوي مختلف کيمياوي مواد لري او د ټيوبونو ترکيب يي زياتره شيشه يي يا پلاستيکي جوړښت لري .
هغه چي مختلف سرپوښونه لري ځيني يي په لاندي ډول دي !
1- Red سور سرپوښ لرونکي
2- Yellowزيړ سرپوښ لورنکي
3-Light Blue روښانه آبي سرپوښ لرونکي
4- Green شين سرپوښ لرونکي
5- Lavender کم رنګه بنفش سرپوښ لرونکي
چي Purple يا بنفش هم ورته وايي
6- Grey خړ سرپوښ لرونکي
7- Royal Blue
چي ديته سلطنتي آبي يا آبي ته ورته روښانه رنګ لرونکي هم وايي
8- Black تور سرپوښ لرونکي
۱-سور يا Red Top Tube :
نوموړي ټيوبونه په کمه اندازه کارول کيږي او معمولاً د بيوشيمي معايناتو لپاره په کار وړل کيږي چي په دي ټيوبونو کي دوه ډوله شتون لري، يو يي خالي يا Plain وي چي هيڅ مواد نه لري او سيروم تري په اسانه لاسته راځي او بل ډول يي د ويني د پرنډ کيدلو مواد لري يا Clot Activator لري چي د Tiger Top Tube په نوم هم ياديږي چي د Silica مواد لري او ددي وړتيا لري چي تر پنځو دقيقو پوري وينه لخته يا Clot کړي .
لابراتواري استعمال يي لکه د Glucose
Lipid profile
Potassium
Amylase
Alkaline phosphatase
RFT
LFT
Serology
Blood Bank
Antibody Screening
او داسي نور . ۲- زيړ يا Yellow Top Tube:
يو نوم يي Gold Top Tube هم دي . ديته د سيروم جلا کوونکي يا SST يا Serum Separate Tube هم وايي په دي کي دري ډوله ټيوبونه شتون لري چي يو ډول کي يي Gel موجود وي چي Silicon Gel يي مواد دي چي د ويني حجرات او سيروم ډير ښه سره جلا کوي دوهم ډول ټيوبونه يي يو ډول انتي کواګولنت يا SPS چي د Sodium Polyanethol Sulfonate مواد لري او دريم ډول يي ACD يا Acid Citrate Dextrose لري چي يو انتي کواګولنت دي او وينه له پرنډ کيدو ژغوري .
د نموني يا Sample اخيستلو وروسته د SPS مواد نه پريږدي چي بکتريا ورکي نشونما وکړي او ACD د ويني د لخته کيدو څخه مخنيوي کوي .
لابراتواري استعمال يي :
Blood and bodily fluids culture
البته SPS لرونکي.
Cellular Studies, HLA typing, Paternity
د ACD لرونکي کي د حجراتو مطالعه او Human Leucocytes Antigen او د پلرني DNA مطالعه او داسي نور .
ساده جيل لرونکي يا Silicon Gel Tubes د Clinical Biochemistry معايناتو لپاره او همدا رنګه د Immunology معايناتو لپاره په کار وړل کيږي . ۳- روښانه آبي يا Light Blue Top Tube:
د هيماتولوژي معايناتو اړوند کارول کيږي ترکيبي مواد يي Sodium Citrate دي چي د کلسيم ايون لري کوي او وينه د پرنډ کيدلو څخه ژغوري , ديته د Coagulation ټيوب او Blue Top Tube هم وايي.
لابراتواري استعمال يي :
Prothrombin Time or PT
Activated Partial Thromboplastin Time or APTT
Pro Thrombin Time or PTT
Thrombin Time or TT
Coagulation and Monitor Heparin Therapy
Fibrinogen Degradations Products or FDP .
۴- شين يا Green Top Tube :
نوموړي ټيوبونه هم په کمه اندازه کارول کيږي چي په دي کي دري ډوله ټيوبونه شتون لري لکه :
1-Sodium Heparin
2- Lithium Heparin
3- Ammonium Heparin
د بيوشيمي معايناتو لپاره په خاصه توګه هغه معاينات چي Heparinised Plasma او Whole Blood ته ورکي ضرورت وي په کار راځي .
او د Thrombin فکتور مخنيوي کوي او نه پريږدي چي وينه Clot شي .
لابراتواري استعمال يي:
Chemistry Testing (Plasma determinations in chemistry) Ammonia, Carboxyhemoglobin Electrolytes, Chromosome Screening, Insulin, Renin and Aldosterone.
۵- کم رنګه بنفش يا Lavender Top Tube:
ديته Purple يا بنفش همدا راز EDTA Tube هم وايي په دوه ډوله شتون لري :
K2 EDTA
K3 EDTA
يا Potassium Di or Tri Ethylene Diamine Tetraacitic Acid يي ترکيبي مواد دي .
لابراتواري استعمال يي : خاص د ويني د تجزيې لپاره يا هيماتولوژي معايناتو کي ډير کارول کيږي چيرته چي مجموعی وينه يا Whole Blood په کار وي همدا رنګه
ESR, CBC WBC/diff, HgBA1c
Blood Film For Abnormal Cells or Malaria Parasites, Reticulocytes, Red Cell Folate, Monospot Test For EBV, Parathyroid hormone orPTH
او داسي نور .
۶- خړ يا Grey Top Tube:
دوه ډوله مواد لري چي عبارت دي له
Potassium Oxalate
Sodium Fluoride
چي لومړني يي انتي کواګولنت دي او کلسيم لري کوي او دوهم يي د Antiglycolytic Agent خواص لري يعني سوډيم فلورايډ د ويني د حجراتود ګلوکوز علاوه د ويني ازاد ګلوکوز سويه هم نه پريږدي چي وروسته له سمپل اخيستلو تجزيه شي .
لابراتواري استعمال يي:
Chemistry Testing, Especially Glucose(sugar) And Lactate, Glucose Tolerance Test or GTT.
۷- پوخ آبي يا Royal Blue Top Tube:
د سلطنتي آبي يا پوخ آبي سرپوښ لرونکي ټيوب چي دي کي هم دوه ډوله شتون لري
Sodium Heparin
Sodium EDTA
چي د Thrombin مخنيوي کوي يا نهي کوي يي .
لابراتواري استعمال يي :
خفيف کيمياوي عناصر لکه
Zinc
Copper
Toxicology Tests
Nutritional Chemistry Testing
او داسي نور .
۸-تور يا Black Top Tube:
د نوموړي په ترکيب کي Tri Sodium Citrate دي چي د ESR لپاره ځانګړي معاينه ده او دکلسيم مخنيوي کوي چي وينه نه پريږدي چي پرنډ يا Clot شي .
نوټ: هغه ټيوبونه چي انتي کواګولنت نه لري نو مخلوط کولو څخه يي ډډډه وشي هغه چي انتي کواګولنت لري لږ تر لږه په لاسي طريقه شپږ تر اته ځلو پوري ښه مخلوط يا Mix شي او د ښه Mix کولو لپاره يي اتومات ماشينونه شتون لري چي ډير لابراتوارونه ورته لاسرسي نه لري ، همدا راز د Sample اخيستلو وروسته دا چي محيط يي تغير کوي د حرارت درجي ته هم خاص پاملرنه په کار ده البته پاتي دي نه وي پورته مثالونه ورکړل شوي دي او د ټولو معايناتو تفصيل نه دي ورکړل شوي ، او په آخر کي د موادو کيفيت ته ډيره پاملرنه په کار ده .
په ډيره مينه .
طبیب طبی لابراتوار Tabib Medical Laboratory
یوازینی د غوره تشخیص مرکز
