داکتر نجیب الله شیرزاد - Dr. Najeebullah Shirzad

23/08/2026

21/08/2026

اوزمپیک؛ دوا مشهور کاهش، خو آیا برای همه مناسب است؟
در سال‌های اخیر، اوزمپیک (Ozempic) برای کاهش وزن در سراسر جهان بسیار مشهور شده است، به‌ویژه پس از آن‌که برخی افراد مشهور و ستاره‌های سینما درباره استفاده از این دوا یا دواهای مشابه صحبت کردند.
اوزمپیک چیست؟
اوزمپیک حاوی مادهٔ فعال سماگلوتاید (Semaglutide) است. این دوا تابلیت نیست، بلکه به شکل رزقی زیرجلدی استفاده می‌شود و معمولاً هفته‌ای یک‌بار تزریق می‌گردد.
اوزمپیک در اصل برای کنترل شکر نوع دوم (دیابت نوع دوم ) تأیید شده است. سماگلوتاید اثر هورمونی طبیعی به نام GLP-1 را تقلید می‌کند. این دارو با کاهش اشتها، افزایش احساس سیری و کند کردن تخلیهٔ معده کمک می‌کند که فرد غذای کمتری مصرف کند و در نتیجه وزن او کاهش یابد.
چرا در میان ستاره‌های سینما مشهور شد؟
در سال‌های اخیر، به دلیل کاهش قابل توجه وزن برخی افراد مشهور، نام اوزمپیک و دواهای مشابه بسیار مطرح شده است.
کتی بیتس (Kathy Bates)، بازیگر مشهور امریکایی فیلم‌های «Titanic» و «Misery»، گفته است که طی چند سال حدود ۱۰۰ پوند، معادل تقریباً ۴۵ کیلوگرام وزن کم کرده است. او گفته است حدود ۸۰ پوند را با تغییر رژیم غذایی و سبک زندگی و ۱۵ تا ۲۰ پوند باقی‌مانده را با کمک اوزمپیک از دست داده است.
شرون آزبورن (Sharon Osbourne) نیز درباره استفاده از اوزمپیک صحبت کرده و گفته است که با کمک این دوا مقدار قابل توجهی وزن کم کرده، اما بعداً درباره کاهش بیش از حد وزن و برخی عوارض آن ابراز نگرانی کرده است.
ریبل ویلسون (Rebel Wilson) نیز گفته است که بخش اصلی کاهش وزن خود را از طریق تنظیم رژیم غذایی و فعالیت فیزیکی به دست آورده، اما برای مدت کوتاهی اوزمپیک را نیز تجربه کرده است.
ایمی شومر (Amy Schumer) نیز درباره تجربه استفاده از دواهای گروه GLP-1 صحبت کرده، اما به دلیل برخی عوارض، مصرف آن را متوقف کرده است.
اوپرا وینفری (Oprah Winfrey) نیز به‌صورت عمومی درباره استفاده از دواهای GLP-1 صحبت کرده است؛ اما تجربهٔ او را نباید مستقیماً معادل استفاده از اوزمپیک دانست.
اوزمپیک چگونه باعث کاهش وزن می‌شود؟
سماگلوتاید بر بخش‌هایی از مغز که اشتها و احساس سیری را تنظیم می‌کنند، تأثیر می‌گذارد. فرد زودتر احساس سیری می‌کند، اشتهایش کاهش می‌یابد و در طول روز غذای کمتری مصرف می‌کند. در نتیجه، با کاهش دریافت کالری در طول زمان، وزن نیز کاهش می‌یابد.
اما اوزمپیک دوای جادویی برای کاهش وزن نیست. میزان کاهش وزن از فردی به فرد دیگر متفاوت است و به رژیم غذایی، فعالیت فیزیکی، ورزش و سایر عوامل صحی نیز بستگی دارد.
آیا همه می‌توانند از آن استفاده کنند؟
نخیر. اوزمپیک برای همه مناسب نیست و نباید بدون مشورهٔ داکتر استفاده شود. تصمیم‌گیری درباره مصرف این دوا باید پس از ارزیابی وضعیت صحی فرد، وزن، بیماری‌های همراه و دواهای دیگری که مورد استفادهٔ او صورت گیرد.
محصول سماگلوتاید که به‌طور مشخص برای مدیریت طولانی‌مدت وزن تأیید شده است، Wegovy نام دارد؛ که انشاالله در متن های اینده معلومات مفصل در مورد ان نیز نشر خواهم کرد.در حالی که اوزمپیک اساساً برای درمان دیابت نوع دوم تأیید شده است.
عوارض احتمالی آن چیست؟
عوارض شایع آن شامل تهوع، استفراغ، اسهال، قبضیت، درد شکم و مشکلات هضمی است. در برخی افراد ممکن است عوارض جدی‌تری نیز ایجاد شود؛ بنابراین استفاده از آن باید تحت نظر داکتر یا متخصص مربوطه آن انجام شود.
اگر دوا قطع شود، آیا وزن دوباره افزایش می‌یابد؟
در بسیاری از افراد، پس از قطع دوا احتمال بازگشت بخشی از وزن کاهش‌یافته وجود دارد. به همین دلیل، تکیه کردن تنها بر دوا برای کاهش وزن کافی نیست.
تغذیهٔ سالم، فعالیت فیزیکی منظم، خواب مناسب و تغییرات پایدار در سبک زندگی، بخش‌های مهم مدیریت وزن هستند.
نکتهٔ مهم
در شبکه‌های اجتماعی ادعاهای زیادی درباره افراد مشهور منتشر می‌شود که گویا با استفاده از اوزمپیک وزن کم کرده‌اند، اما همه این ادعاها تأیید نشده‌اند. بنابراین بدون وجود منبع معتبر، نباید علت کاهش وزن هر فرد مشهور را اوزمپیک دانست.
اوزمپیک یک دوای تزریقی است، نه تابلیت، و معمولاً هفته‌ای یک‌بار تزریق می‌شود. این دوا یک درمان طبی است، نه یک دوا معمولی برای زیبایی. اگرچه در افراد مناسب می‌تواند به کاهش وزن کمک کند، اما استفاده از آن بدون مشورهٔ داکتر می‌تواند خطرات صحی به همراه داشته باشد.

08/08/2026

✅Gastroparesis – Quick Clinical Summary:
■Gastroparesis is delayed gastric emptying without mechanical gastric outlet obstruction, resulting from impaired gastric motility.
■Common Causes:
●Diabetes mellitus (most common)
●Idiopathic (often post-viral)
●Post-surgical (vagal nerve injury)
●Medications:
□Opioids
□GLP-1 receptor agonists (e.g., semaglutide)
□Anticholinergics
●Neurological disorders (Parkinson's disease)

●Connective tissue diseases (e.g., scleroderma)
■Symptoms
●Nausea and vomiting
●Early satiety
●Postprandial fullness
●Bloating
●Upper abdominal pain
●Weight loss
●Poor glycemic control in diabetic patients
■Diagnosis
Exclude mechanical obstruction:
●Upper GI endoscopy
●CT scan if indicated
●Confirm delayed gastric emptying:
□Gastric emptying scintigraphy (4-hour study) – Gold standard
●13C gastric emptying breath

test (alternative)
●Wireless motility capsule (selected cases)
■Management
●Lifestyle and Diet
□Small, frequent meals (4–6/day)
□Low-fat, low-fiber diet
□Prefer soft or liquid meals
□Maintain hydration
□Optimize blood glucose (especially in diabetes)
●Medical Treatment
□Prokinetics (first-line)
□Metoclopramide 5–10 mg before meals and at bedtime (limit long-term use due to risk of tardive dyskinesia)
●Domperidone (where available; monitor QT interval)

●Erythromycin (short-term use due to tachyphylaxis)
●Antiemetics
□Ondansetron
□Prochlorperazine
□Promethazine (selected patients)
■Refractory Cases
●Gastric peroral endoscopic myotomy (G-POEM)
●Gastric electrical stimulation (selected patients)
●Jejunal feeding tube if severe malnutrition
●Surgical options (rare)
Important Points
Optimize diabetes control.
Review and discontinue medications that delay gastric emptying if
possible.
Correct dehydration and electrolyte abnormalities.
Assess nutritional status and involve a dietitian when needed.
■Key guideline:
The 2022 American College of Gastroenterology (ACG) guideline recommends confirming delayed gastric emptying with objective testing and using dietary modification plus prokinetic therapy as the mainstay of treatment, with G-POEM considered for carefully selected patients with refractory disease.

Dr .Najeeb Ullah Shirzad.
Internal Medicine specialist Fellowship of Gastroenterology & Endoscopy

28/07/2026

آگاهی به مناسبت ۲۸ جولای روز جهانی هپاتیت

08/07/2026

اطلاعیه ثبت نام امتحان جواز فعالیت ریاست عمومی شورای طبی ( ایگزت)
https://nexa.gov.af/ps/exit-reg