Dr. Ajmir Khan Torabi اجمیر خان ترابی

20/05/2026

07/04/2026

ایا پوهېږئ چې د غاښ ځینې وراسته والی (خوسا کېدل یا dental caries) پخپله درېږي؟
ډېری وخت داسې فکر کېږي چې که غاښ یو ځل وراسته شي یعنی کریس پکی رامینځته شي، نو حتماً باید ډک شي یا وباسل شي. خو یو ډول د غاښ خراب والی شته چې Arrested Caries یا محدوده وراسته والی ورته ویل کېږي.
دا ډول کریس څه ځانګړنې لري؟
پخپله درېږي: دا کریس په خپل ځای کې پاتې کېږي او نور پرمختګ نشی کولای.
رنګ او بڼه: معمولاً نصواري (Brown) رنګ لري، سطحه یې سخته وي او کله کله ځلا لرونکی حالت ځانته غوره کوي.
ځای: زیاتره د غاښونو په ژوونکې سطحه (Occlusal Surface) کې لیدل کېږي.
پاکوالی: په دې ځای کې د خوړو مواد نه بندېږي، ځکه خو یې د نور خرابېدو چانس کم وي.
ایا درملنې ته اړتیا لري؟
څنګه چې دا ډول کریس نور مخکې نه شي تلای او درد نه رامنځته کوي، نو له طبي نظره سمدستي درملنې یا ډکولو ته اړتیا نه لري، خو بیا هم د غاښونو د ډاکټر لخوا معاینه یې اړینه ده ترڅو ډاډ ترلاسه شي چې کریس په رښتیا ودرېدلې ده یا نه،
یادونه: د خولې او غاښونو روغتیا ته پاملرنه ستاسو د ښکلا او روغتیا ضامن ده. نن مو که خپلو غاښونو ته پاملرنه وکړئ راتلونکی کې به له ډیرو مصارفو څخه خلاص یئ.
#روغتیا #غاښونه #معلومات #پښتو
#اجمیر‌خان‌ترابي
Dr. Ajmir Khan Torabi اجمیر خان ترابی

03/04/2026

اوډونټوما (Odontoma) – د غاښونو یو عام تومور

اوډونټوما یو ډول غیر سرطاني (benign tumor) دی چې د غاښ د جوړېدونکو نسجونو لکه Enamel، Dentin او Cementum څخه جوړېږي. په حقیقت کې دا یو Hamartoma بلل کېږي، یعنې د نسجونو غیر منظمه وده ده چې د عادي غاښ جوړښت ته ورته مواد پکې شامل وي، خو منظم شکل نه لري.

دا تومور په عمومي ډول دوه ډولونه لري. یو یې Compound Odontoma دی چې د وړو وړو غاښونو په شکل جوړ وي او نسجونه یې نسبتاً منظم وي. بل یې Complex Odontoma دی چې یو غیر منظمه کلکه کتله وي او د غاښ په مشخص شکل باندې نه وي، بلکې ګډوډ جوړښت لري.

اوډونټوما زیاتره په ماشومانو او ځوانانو کې لیدل کېږي او معمولاً بی درده یا painless وي، خو ډېری وخت د دې سبب کېږي چې غاښ پر خپل وخت راونه وځي(impaction) او یا د غاښونو ترتیب یا منظم والی ګډوډ کړي. Compound type زیاتره د پورتنۍ ژامې په مخکینیو غاښونو کې لیدل کېږي، په داسې حال کې چې Complex type د کښته ژامې په شاتنیو غاښونو کې ډېر عام دی.

په ډېریو مواردو کې ناروغ کومه ځانګړې نښه نه لري، خو کله ناکله د غاښ نه راوتل، لږ پړسوب او یا هم د غاښونو بې نظمي لیدل کېږي. د دې تشخیص اکثره د Radiograph (X-ray) له لارې کېږي، چې پکې د غاښونو غیر عادي جوړښت په ښکاره ډول تر سترګو کیږي.

د اوډنټوما یوازینۍ مؤثره درملنه Surgical removal ده. که اړتیا وي، وروسته د غاښونو د سم منظم والی لپاره Orthodontic treatment هم ترسره کېږي.

👨‍⚕️ که ستاسو یا ستاسو د ماشوم غاښونه پر وخت نه راځي، دا موضوع جدي ونیسئ او حتماً د غاښونو له متخصص ډاکټر سره مشوره وکړئ.

#روغتیا


#درملنه
Dr. Ajmir Khan Torabi اجمیر خان ترابی
Ajmir Khan Torabi

02/04/2026

د ویټامین B کمپلکس کمښت او د خولې ستونزې.

ویټامین B یو واحد ویټامین نه دی، بلکې یو ګروپ (B-Complex) دی چې هر یو یې په بدن او خاص ډول په خوله کې مهم رول لوبوي.

د دی کمپلکس هر ویټامین کمښت په نتیجه کی مختلف د خولی امراض رامینځته کوی چی لاندی یی د هر یو په هکله معلومات ورکړل شوي

🔹 ویټامین B1 (Thiamine) کمښت:
▪️ د خولې مخاط حساس کېږي
▪️ ژبه او شونډه کې درد پیدا کیږي
▪️ د خولې سوخت

🔹 ویټامین B2 (Riboflavin) کمښت
▪️ د ژبې التهاب (Glossitis)
▪️ ژبه سره او نرکیږي
▪️ د شونډو چاودیدل (Angular stomatitis)
▪️ د خولې کونجونو کې زخمونه

🔹 ویټامین B3 (Niacin) کمښت
▪️ په ژبه کې شدید التهاب
▪️ ژبه سره، دردناکه او سوځېدونکې وي
▪️ د خولې د لارو ډیروالی
▪️ د خولې بد بویي
▪️ که شدید شي د Pellagra نښې

🔹 ویټامین B6 (Pyridoxine) کمښت
▪️ د خولې زخمونه
▪️ د ژبې درد او التهاب
▪️ د شونډو چاودیدل
▪️ سوځېدونکی احساس

🔹 ویټامین B9 (Folic Acid) کمښت
▪️ ژبه صافه او سره کېږي
▪️ د ژبې papillae له منځه ځي
▪️ درد او حساسیت پیدا کیږي

🔹 ویټامین B12 (Cobalamin) کمښت
▪️ شدید Glossitis
▪️ ژبه ډېره سره او نرمه کېږي (Beefy tongue)
▪️ سوخت او درد
▪️ د خولې زخمونه
▪️ د خولې عمومي ضعف

عمومي نښې د ویټامین B کمښت:
▪️ د خولې سوخت او درد
▪️ د ژبې بدلون (رنګ، شکل)
▪️ د شونډو چاودیدل
▪️ زخمونه او التهاب

د مخنیوي لارې:
▪️ متوازنغ خوړو استعمال (هګۍ، شیدې، غوښه، سبزيجات)
▪️ د سبزیو او میوو زیات استعمال
▪️ د ډاکټر په مشوره B-Complex استعمال

مهمه مشوره:
که ستاسو ژبه، شونډې یا خوله کې پورته نښې وي، دا یوازې عادي ستونزه نه ده!
ممکن د ویټامین B کمښت وي، نو ژر تر ژره د ډاکټر سره مشوره وکړئ.

#روغتیا
#ستوماتولوژی

Ajmir Khan Torabi
Dr. Ajmir Khan Torabi اجمیر خان ترابی

26/03/2026

د خولې د فرش یا mouth floor ډرمویید سیسټ (Dermoid Cyst in Floor of Mouth)

آیا کله مو د ژبې لاندې نرم پړسوب احساس کړی چې ورو ورو لویېږي؟ دا کېدای شي د درمویید سیست نښه وي.

ډرمویید سیسټ څه ته وایی؟
درمویید سیست یو غیر سرطاني (benign) پاړسوب دی چې عموماً له پیدایښته سره موجود وي او د خولې د فرش په برخه کې معمولا د ژبې لاندې برخه کې رامنځته کېږي.

دقیقا په کوم ځای کې پیدا کیدونکی وي؟
د ژبې لاندې (Sublingual area)، کله ناکله د زنې لاندې هم ښکاره کېږي (Submental)

مهمې نښې نښانې:
▪️ نرم او بې درده پړسوب
▪️ ورو ورو لویېدنه
▪️ د ژبې پورته کېدل
▪️ د خبرو ستونزه، خوراک، څښاک او تنفس ستونزه

ممکنه درملنه یې؟
یوازینی مؤثره حل لاره یې جراحي (Operation) او د سیسټ بشپړ لرې کول دي

❗ مهمه خبره:که سیست مکمل لرې نه شي، بیا راګرځېدلی شي یعنی Recurrent Dermoid Cyst پکی ممکن ده.

مشوره:هر ډول پړسوب د ژبې لاندې عادي مه ګڼئ! ژر تر ژره د غاښونو یا جراحي متخصص ته مراجعه وکړئ.
#ستوماتولوژی
#صحت
#روغتیا


Dr. Ajmir Khan Torabi اجمیر خان ترابی

25/03/2026

🦷 بروکسیزم (Bruxism) – آیا تاسو هم په خوب کې غاښونه چیچئ یا مښئ؟
ډېری خلک نه پوهېږي چې دوی د شپې له خوا خپل غاښونه چیچي یا مښي! دی حالت ته بروکسیزم ویل کېږي او کولی شي جدي ستونزې رامنځته کړي.
په کومو نښانو سره یی باید وپیژنو؟
۱- د غاښونو سایش د موښلو په دوام او نری کېدل
۲- د غاښونو حساسیت رامینځته کیدل د گرمو، یخو اوبو او شیرینی په واسطه
۳- د ژامې درد او ستړیا
۴- د غاښونو ماتېدل یا ترکونه ( چاودېدنه)
۵- د ژامې د مفصل ستونزې
ولې رامنځته کېږي؟
ذهني فشار او اضطراب
د خوب د سایکل ستونزې
د غاښونو ناسم ترتیب یا Malocclusion
تداوي او حل لارې یی کومی دی؟
✔️ د فشار کنټرول
✔️ منظم او ښه خوب
✔️ د شپې د غاښونو محافظ (Night Guard)
✔️ د غاښونو درملنه که زیان موجود وي
پ.ن: که سهار د ژامې درد، د غاښونو حساسیت یا سایش احساس کوئ، دا کېدای شي د بروکسیزم نښه وي. حتماً د غاښونو ډاکټر سره یی په هکله مشوره وکړئ.
#روغتیا
#ستوماتولوژی
#صحت

Dr. Ajmir Khan Torabi اجمیر خان ترابی

24/03/2026

ایروژن څه ته وایي
ایروژن د غاښونو د سطحې داسی تخریب دی چې د اسیدي موادو له امله رامنځته کېږي، پرته له دې چې باکتریاوې پکې رول ولري.
📌کلینیکي نښې:
- صاف او ځلېدونکی سطح
ـ د غاښ نری کېدل
- د کاسې په څېر ژوروالی (cupping)
- د غاښونو حساسیت
- د رنګ بدلون (ژیړ کېدل)
اصلي لاملونه یی څه کیدلای شي؟
اسیدي خواړه او گازداره نوشابې‌.
د معدې اسید راپورته کیدل خولی ته.
ناسم خوراکي عادتونه.
ځینې ناروغۍ لکه Anorexia Nervosa
💊 تداوي او مخنیوی:
۱- د اسیدي موادو کم استعمال
۲- د خولې حفظ الصحې ته پاملرنه
۳- فلوراید استعمال
۴- د غاښونو منظم معاینه
۵- په شدیدو حالتونو کې ترمیمي تداوي
پ.ن:
که د غاښونو حساسیت، نری کېدل یا غیر نورمال ځلا سره مخ یئ، نو ښه ده چې ژر تر ژره د غاښونو ډاکټر ته مراجعه وکړئ.
Ajmir Khan Torabi
#روغتیا
#درملنه