14/08/2026
تزریق اشتباهی دوا داخل شریان میتواند یک اورژانس جدی عروقی ایجاد کند و در موارد شدید، به ایسکمی، نکروز بافتی و حتی از دست رفتن اندام منجر شود.
یکی از داروهایی که در گزارشهای طبی با این عارضه مطرح شده، دیکلوفناک تزریقی است.
🔴 چرا تزریق داخل شریان خطرناک است؟
وقتی دارو بهجای ورید وارد شریان شود، بسته به نوع دارو میتواند باعث اسپاسم شدید عروق، آسیب دیواره رگ، اختلال جریان خون و تشکیل ترومبوز شود. در نتیجه، خونرسانی به بافت کاهش یافته و ایسکمی ایجاد میشود.
علائم هشداردهنده:
• درد شدید و ناگهانی هنگام یا بعد از تزریق
• رنگپریدگی اندام
• سرد شدن دست یا پا
• کبودی یا تغییر رنگ پوست
• بیحسی یا کاهش حس
• ضعف یا کاهش حرکت اندام
• در موارد شدید، ایجاد تاول، زخم و نکروز
چه داروهایی میتوانند در تزریق داخل شریان آسیب ایجاد کنند؟
برخی داروهای تزریقی، بهخصوص داروهای تحریککننده عروق، محلولهای با pH یا اسمولاریته نامناسب و برخی NSAIDها مانند دیکلوفناک و کتورولاک میتوانند در صورت ورود داخل شریان خطرناک باشند.
شدت آسیب به نوع دارو، غلظت، مقدار تزریق، محل تزریق و سرعت تشخیص و درمان بستگی دارد؛ بنابراین نباید تصور کرد که هر تزریق داخل شریانی حتماً به قطع عضو منجر میشود.
اگر به تزریق شریانی مشکوک هستید:
تزریق را فوراً متوقف کنید و بیمار را بدون تأخیر برای ارزیابی به یک مرکز مجهز ارجاع دهید. ادامه تزریق میتواند آسیب را تشدید کند.
ارزیابی فوری توسط داکتر و در صورت نیاز جراح عروق برای بررسی نبض، رنگ و دمای اندام، پرشدگی مویرگی، حس و حرکت ضروری است.
درمان بسته به شرایط بیمار ممکن است شامل اقدامات ضدترومبوتیک، وازودیلاتورها، اقدامات مداخلهای یا جراحی باشد و باید طبق پروتکل مرکز درمانی و نظر متخصص انجام شود.
اگر بعد از تزریق، درد شدید، تغییر رنگ، سردی، بیحسی یا ضعف اندام ایجاد شد، منتظر نمانید؛ این وضعیت میتواند یک اورژانس عروقی باشد.
پیشگیری همیشه بهتر از درمان است.
شناخت صحیح محل تزریق، بررسی مناسب رگ و رعایت اصول ایمنی هنگام تزریق میتواند از چنین عوارض خطرناکی جلوگیری کند.
