30/11/2024
زړه او رګونو سیسټم (Cardiovascular System)
د زړه او رګونو سیسټم د بدن یوه حیاتي برخه ده چې د وینې، غذايي موادو، اکسیجن، هورمونونو او فاضله موادو د انتقال او تبادلې مسوولیت لري. دا سیسټم د بدن په فعالیتونو کې مرکزي رول لري او د ژوند د دوام لپاره ضروري دی. دلته د دې سیسټم تفصیلي تشریح وړاندې کوو:
---
۱. د زړه جوړښت (Structure of the Heart):
زړه د یو عضلاتي، خالي غړي په توګه د سینې په منځ کې (د څنګلونو تر منځ) موقعیت لري او د پردې (Pericardium) په نوم پوښ کې بند دی.
د زړه برخې:
څلور خونې (Chambers):
اذینونه (Atrium): دوه پورته خونې چې وینه د بدن یا سږو څخه ترلاسه کوي.
بطینونه (Ventricles): دوه لاندې خونې چې وینه د بدن مختلفو برخو ته پمپ کوي.
د زړه دریچهګانې (Heart Valves):
دریچهګانې د وینې د یوې خوا جریان یقیني کوي:
1. تریکسپید دریچه (Tricuspid Valve): د ښي اذین او ښي بطین تر منځ.
2. مترال دریچه (Mitral Valve): د کیڼ اذین او کیڼ بطین تر منځ.
3. پلمونري دریچه (Pulmonary Valve): د ښي بطین او د سږو شریان تر منځ.
4. آورټیک دریچه (Aortic Valve): د کیڼ بطین او د بدن اصلي شریان (آورټا) تر منځ.
د زړه دیوال طبقې:
1. Endocardium: داخلي پوښ.
2. Myocardium: د زړه عضلات.
3. Epicardium: بهرنۍ پوښ.
د زړه فعالیت:
زړه په دوه مرحلو کې کار کوي:
1. سیستول (Systole): د زړه عضلات انقباض کوي او وینه پمپ کوي.
2. ډایاستول (Diastole): د زړه عضلات استراحت کوي او وینه جذبوي.
---
۲. د وینې رګونه (Blood Vessels):
د وینې رګونه هغه لارې دي چې وینه په بدن کې انتقالوي. دا درې ډوله دي:
1. شریانونه (Arteries):
د زړه نه اکسیجن لرونکې وینه د بدن برخو ته رسوي.
د دې دیوالونه غښتلي او انعطاف منونکي دي.
د بدن تر ټولو لوی شریان آورټا (Aorta) دی.
2. وریدونه (Veins):
د بدن څخه زړه ته د اکسیجن پرته وینه انتقالوي.
تر ټولو لوی وریدونه سپریر وینا کاوا (Superior Vena Cava) او انفریر وینا کاوا (Inferior Vena Cava) دي.
3. کیپلري (Capillaries):
نازک او کوچني رګونه چې د وینې او حجرو تر منځ مواد تبادله کوي.
---
۳. وینه (Blood):
وینه د بدن یوه ځانګړې مایع ده چې درې اساسي برخې لري:
1. سورې حجرې (Red Blood Cells):
د اکسیجن او کاربن ډای اکسایډ انتقال کوي.
هیموګلو
