28/11/2022
Autist Uşaq
Autizm elə bir inkişaf pozuntusudur ki, bu zaman uşağın ətraf mühitlə əlaqəsi pozulur. O, öz dünyasındadır və onu tərk etməyə tələsmir. Pozuntu artıq 2 yaşında özünü bildirir, diaqnoz isə 3-5 yaşlarında təsdiqlənir. Fiziki cəhətdən bu uşaqlar sağlamdır.
Əsas əlamətlər:
• Sosial əlaqələrin pozulması – uşaq gözə baxmır, müraciətə cavab vermir, başqalarının hərəkətlərinə emosional reaksiya vermir;
• Davranış stereotipləri – uşağın öz ayinləri var, o saatlarla eyni hərəkətləri təkrarlayır;
• Ünsiyyətdən qaçmaq – autist uşağa dost lazım deyil, o insanlardan qaçır, bütövlüklə özünə qapanır.
Psixoloji İnkişaf Ləngiməsi
Əqli inkişafın ləngiməsi təfəkkürün, yaddaşın, nitqin, diqqətin, emosiyaların, davranışın, psixomotorikanın norma kimi qəbul olunmuş göstəricilərdən geri qalmasıdır. Əqli inkişafı ləngiyən uşaqlar gec danışır, adi bacarıqları çətinliklə qavrayır (geyinmə, qaşıqdan istifadə etmə). Belə uşaqlar apatik və süst də olur, hiperaktiv və aqressiv də olur. Onlar adamayovuşmaz olur, həmyaşıdlarından çəkinir. Həkimlər hesab edir ki, əqli inkişafın ləngiməsi müvəqqəti haldır və 10-13 yaşlarına qədər müvafiq korreksiya aparıldıqda keçib gedir.
Zəka Geriliyi (oliqofreniya)
Bu patologiya zehni inkişafın dayanması ilə fərqlənir. Səbəb baş- beyni və mərkəzi sinir sisteminin inkişafının pozulmasıdır. Oliqofrenik tamamilə abstrakt təfəkkürdən məhrumdur. Emosiyalar qalır, amma onlar daha zəif və azdır.
Əqli gerilik ya anadangəlmə olur, ya da erkən (3 yaşa qədər) yaşlarda inkişaf edir. Əqli gerilik stabil vəziyyətdir. O nə proqressivləşir, nə də korreksiya olunur.
Autizmlə əqli inkişafın ləngiməsinin fərqini dəqiq ayırmaq mümkün deyil. Məsələ ondadır ki, autist uşaqlarda da oxşar əlamətlər ola bilər, məsələn, təhsil çətinlikləri, tənhalığa meyllilik.
Amma az da olsa, fərq var. Belə ki, əqli inkişafı ləngiyən uşaqlarda nitq pozuntuları olur, autistlərdə isə belə problem olmaya da bilər. O, sadəcə danışmaq istəmir. Nitq bacarığına görə o həmyaşıdlarını üstələyə də bilər, amma yalnız özünə maraqlı olan mövzuda və özünə ünvanlayaraq söhbət edir.
DAVAMI İLK KOMMENTDƏ
