21/07/2026
“Yaxşı bax, səni incidən reklam deyil…”
Bir müddətdir gündəmdə olan reklam videosunun müzakirəsində bəzi psixoloji məqamların gözdən qaçması mövzunun psixoloji baxışa ehtiyacı olduğunu göstərir.
Əvvəla, videonun reklam çarxı aspektindən peşəkar şəkildə qiymətləndirilməsi marketoloqların işidir və bəziləri bunu ediblər. Psixoloji aspektdən biz videonun məzmununu qiymətləndirməliyik, reklamın məzmununu deyil.
Videoya göstərilən müsbət və ya mənfi münasibətlərin təkidlə və qabarıq şəkildə ifadə olunanları birmənalı şəkildə travmatik təcrübə daşıyır. İki məqamın xüsusilə vurğulanmalı olduğunu düşünürəm:
1) Bəzi estetik müdaxiləsi olmayan insanlar bu təbii hallarına görə özlərini videonun təsir edəcəyi kateqoriyadan görmədiklərini deyib bəzi dərin məqamları gözardı edir və ya maskalayırlar. Həmin məqam belədir:
Hazırda estetik müdaxiləsi olmayan qadınların da bir çoxu təbiliyi sevdikləri və özlərini belə qəbul etdikləri üçün estetiksiz deyillər. Maddi imkansızlıq, şəxsi qorxular, ictimai qınaq, özündə bəyənmədiyi yerləri dəyişdirməyin ona istədiyi, arzuladığı görünüşü verməyəcəyini bilməsi və s. kimi səbəblərdən asılı olaraq da bunu etmirlər. Ancaq bunu etməsələr də daxili maraq və meyilləri onları "estetikli" qrupuna aid etdiyi üçün videoda "bəyənilməyən" qrupuna aidlik hissi həmin insanları incidir (sadəcə qadınları deyil).
2) Videoya göstərilən istər müsbət, istərsə də mənfi münasibətlərin aşırı ifadəsi həmin insanların daxilində qadın-kişi münaqişəsinin bitməməsindən irəli gəlir. Bu, həm kişilərin, həm də qadınların mövqeyi baxımından belədir.
Daha dərin məqamların izahı ilə bağlı mövzunu uzadıb yorucu hala gətirməmək üçün sonda öz şəxsi mövqeyimi bildirmək istəyirəm.
Gəlin, səmimi olaq. Təbiətin bütövlük üçün yaratdığı varlıqları qütbləşdirmək və bunu qəzəb, kin, nifrət, aqressiya fonunda etmək heç bir insana da, cəmiyyətə də fayda verə bilməz.
Bu neqativ duyğuları p*k həddə yaşayıb videogörüntüdən "Uşağı yaşda qıza baxdı, qız başqa masadakı kişiyə gülümsədi, qadın bədəni şirniyyatla müqayisə olundu və s." kimi təhlükəli və patoloji zehniyyətlə cəmiyyətdəki heç bir problem həll oluna bilməz. Həll olunsaydı, boşanmalar, cinayətə meyillilik, zərərli vərdişlərdən asılılıq, intihar və s. kimi neqativ hallar bu qədər artım göstərməzdi.
Dünyada gedən proseslərə baxanda ədalət axtaran, sülh arzulayan insan insanlararası qütbləşməni dəstəkləyə bilməz. Ona görə də “Günahsız uşaqlar öldürüldü, qadın hüquqları tapdalandı və s.” kimi mövzularda həssaslıq tələb edən insanların özlərinə əks qütbdəki qadın və uşaq nümayəndələrə kin qusması sadəcə maskalanmış travmanın və mənəvi məhrumiyyətin göstəricisidir.
Yaxşısı budur, reklamla yox, özümüzlə məşğul olaq və özümüzlə üzləşək.
Şərhlərdə fikirlərinizi bölüşə bilərsiz✨
___________________________________
Aygün Kərimli - Psixoloq
+994 77 615 84 80
[email protected]