29/01/2017
ΣΚΟΛΙΩΣΗ - ΑΣΘΕΝΕΙΑ Ή ΚΑΤΑΣΚΕΥΑΣΤΙΚΟ ΛΑΘΟΣ
Ως σκολίωση ορίζεται, σύμφωνα με τη Scoliosis Research Society (SRS), το μεγαλύτερο των 11 μοιρών κύρτωμα της σπονδυλικής στήλης με ταυτόχρονη στροφή των σπονδύλων.
Με απλά λόγια, αυτό σημαίνει πως παρατηρώντας τη σπονδυλική στήλη από μπροστά, αντί αυτή να είναι εντελώς ευθεία, παρουσιάζει ένα ή περισσότερα κυρτώματα, που της δίνουν σχήμα σαν S ή C.
Η σκολίωση μπορεί να οφείλεται σε συγγενή (εκ γενετής), αναπτυξιακά ή εκφυλιστικά αίτια, παρ΄ όλα αυτά οι περισσότερες περιπτώσεις είναι άγνωστης αιτιολογίας και περιγράφονται ως ιδιοπαθής σκολίωση. Ο όρος ιδιοπαθής ουσιαστικά σημαίνει πως δεν έχουμε ταυτοποιήσει την ακριβή αιτία εμφάνισης, αν και υποθέτουμε επι μέρους παράγοντες που συντείνουν στην εμφάνισή της όπως η κληρονομικότητα.
Υπάρχουν διάφοροι τύποι σκολίωσης (νηπιακή, παιδική κλπ) αλλά ο συχνότερος τύπος μακράν, είναι η εφηβική ιδιοπαθής σκολίωση που αποτελεί το 80% και πλέον των περιπτώσεων. Ο κίνδυνος της προόδου της ιδιοπαθούς σκολίωσης είναι αυξημένος κατά την εφηβεία, κυρίως κατά τη φάση της μέγιστης ανάπτυξης, που στα κορίτσια αρχίζει στην ηλικία των 11 και στα αγόρια στην ηλικία των 13 και διαρκεί και στα δύο φύλα μέχρι τη σκελετική ωρίμανση (περίπου 2 έτη μετά την εμμηναρχή για τα κορίτσια και γύρω στα 16 για τα περισσότερα αγόρια).
Σκολίωση με σημαντικό κύρτωμα εμφανίζεται κυρίως στα κορίτσια που χρήζουν μέχρι και 8 φορές συχνότερα από τα αγόρια θεραπείας, γιατί το κύρτωμα τείνει να εμφανίζει τάση προόδου. Γενικά η μεγάλη πλειοψηφία των ασθενών με σκολίωση δεν χρειάζεται καμία θεραπεία.
Διάγνωση και συμπτώματα
Η σκολίωση προκαλεί παραμόρφωση της σπονδυλικής στήλης αλλά όχι απαραίτητα πόνο εκτός ακραίων περιπτώσεων. Δηλαδή στα περισσότερα παιδιά με πόνο στην σπονδυλική στήλη η αιτία δεν είναι η σκολίωση.
Δεδομένης της αλλαγής που προκαλεί η σκολίωση στο σχήμα του σώματος μπορεί να παρατηρήσουμε πως ο ένας ώμος είναι ψηλότερα απ’ τον άλλο, πως προεξέχει η μια ωμοπλάτη ή οι πλευρές, ή και κλίση στη λεκάνη.
Κατά την κλινική εξέταση, ο ορθοπαιδικός χειρουργός, ανάμεσα σε άλλες δοκιμασίες, εκτελεί το τεστ επίκυψης όπου και γίνεται μέτρηση της παραμόρφωσης. Μπορεί να χρειαστεί περαιτέρω μελέτη της σκολίωσης με μέτρηση γωνιών σε ακτινογραφία. Από την ίδια ακτινογραφία μπορεί να εκτιμηθεί και το αναπτυξιακό δυναμικό του παιδιού (πόση ανάπτυξη, χονδρικά, απομένει). Αν και στις περισσότερες περιπτώσεις η σκολίωση είναι ιδιοπαθής και δεν υπάρχει νευρομυικό υπόστρωμα, η κλινική εξέταση και το νευρολογικό σκέλος της είναι απαραίτητο να γίνεται.
Αντιμετώπιση – Θεραπεία
Όσον αφορά στην αντιμετώπιση, όπως προαναφέρθηκε η πλειοψηφία των περιστατικών δεν χρειάζεται κάποια θεραπευτική παρέμβαση.
Σε συγκεκριμένες ομάδες παιδιών και με συγκεκριμένα κριτήρια μπορεί να απαιτηθεί η χρήση κηδεμόνα (νάρθηκα) ή ακόμα και χειρουργική επέμβαση σε μεμονωμένες περιπτώσεις.
Αξίζει πάντως να σημειωθεί πως τα θεραπευτικά πρωτόκολλα για τη σκολίωση τυγχάνουν συνεχούς αμφισβήτησης και αναθεώρησης όσο αυξάνεται η κατανόησή μας για την πάθηση αυτή.
