10/03/2026
📚
📚 Nowe badania nad złożoną traumą (CPTSD)
Najnowsze badania opublikowane w European Journal of Psychotraumatology (2026) rzucają nowe światło na to, dlaczego ocalałe z przemocy w dzieciństwie kobiety zmagają się z nasilonymi objawami traumy nawet wiele lat po ustaniu nadużyć.
Naukowcy odkryli, że kluczem do zrozumienia Złożonego PTSD (CPTSD) są dwa specyficzne, choć często niewidoczne mechanizmy psychologiczne:
🔹 Identyfikacja z Agresorem i Zastąpienie Sprawczości.
To stan, w którym dziecko – aby przetrwać w sytuacji ekstremalnej nierównowagi sił – „wyłącza” własną wolę i potrzeby, przyjmując perspektywę sprawcy.
Badanie wykazało, że ten komponent polegający na zastąpieniu własnej sprawczości wolą sprawcy, jest silnym predyktorem zarówno klasycznych objawów PTSD (lęku, unikania), jak i zaburzeń samoorganizacji (DSO).
W rzeczywistości:
Może to oznaczać głębokie problemy z poczuciem własnej wartości, trudności w relacjach i poczucie mentalnego podporządkowania, które trwa długo po zakończeniu traumy.
🔹 Wątpliwości co do Nadużycia.
To paraliżująca niepewność dotycząca tego, jak ocenić własną przeszłość. Nie chodzi o kwestionowanie faktu, że trauma miała miejsce, ale o trudność w jej interpretacji:
„Czy to naprawdę było aż tak złe?”
„Może to ja przesadzam?”
„Czy mogłam temu zapobiec?”
Wpływ na psychikę:
Te wątpliwości nie są zwykłymi myślami – to skutek traumatycznej dezorientacji. Badanie udowodniło, że specyficznie przewidują one nasilenie objawów DSO, takich jak negatywna samoocena, trudności w regulowaniu emocji i niestabilność w relacjach.
🔹 Mechanizmy obronne a dzisiejsza rzeczywistość.
Choć procesy te były kiedyś „psychiczną tarczą” pozwalającą przetrwać w sytuacji bez wyjścia, w dorosłości stają się barierą w przetwarzaniu traumy i budowaniu spójnej tożsamości.
♦️Wnioski:
Zrozumienie tych procesów pozwala na tworzenie bardziej precyzyjnych i skutecznych form terapii, dopasowanych do indywidualnych potrzeb osób z doświadczeniem złożonej traumy.
Skuteczna pomoc powinna adresować te specyficzne „cienie”, pomagając w:
🔸Odzyskaniu poczucia własnej sprawczości i własnego „głosu”.
🔸Walidacji własnych doświadczeń (redukcji poznawczej niepewności).
🔸Zrozumieniu, że te mechanizmy były adaptacją, którą dziś – w bezpiecznych warunkach – można powoli i bezpiecznie odłożyć.
⛓️💥Pełen artykuł: https://doi.org/10.1080/20008066.2026.2629213
