03/04/2024
የንግግር የስነ ልቦና ህክምና እንዴት ነው የሚሰጠው?
=================================
የንግግር የስነ ልቦና ህክምና ስንሰጥ ለታካሚ "ምን ማድረግ
እንዳለብህ አውቃለሁ፤ ልንገርህ።" የምንል የሚመስላቸው
ሰዎች አሉ። የምንለው ግን በተቃራኒው ታካሚን "ምን ማድረግ
እንዳለብህ ታውቃለህ፤ ንገረኝ።" ነው። በመቶዎች የሚቆጠሩ
የተለያዩ የስነ ልቦና ህክምና አይነቶች ቢኖሩም አሰራራቸው
በሶስት ደረጃዎች ሊጠቃለል ይችላል።
1) ታካሚው ጭንቀት የሚፈጥሩበት የህይወቱ ክፍሎችን
መመርመር የሚችልበት ሁኔታ ማመቻቸት፦ የጭንቀቱ ምንጭ
አስተዳደጉ ወይም አሁን ያለበት ሁኔታ፤ ከሰዎች ጋር ያለው
ግንኙነት ወይም የሚያስብበት መንገድ ሊሆን ይችላል። እዚህ
ደረጃ ላይ የሀኪሙ ሚና መደገፍ፣ ማበረታታት እና በጣም
አልፎአልፎ መጠቆም ነው። ብዙ ሰዎች ስለ ጭንቀት ለጓደኛ
ወይም ለቤተሰብ ሲያወሩ ንግግራቸውን ሳያስጨርሱ ጓደኛቸው
አቋርጦ መፍትሄ ይጠቁማቸዋል። የንግግር ህክምና ላይ ግን
መጀመሪያ ላይ ጊዜ ሰጥተን እናዳምጣለን።
2) ግንኙነቶችን እንዲረዳ ማገዝ፦ አስተዳደጉና አሁን ባለበት
ሁኔታ እንዲሁም በሀሳብ ስሜትና ፀባይ መካከል ያለውን
ግንኙነት እንዲገነዘብ ማገዝ። እዚህ ደረጃ ላይ የሀኪሙ ሚና
ነገሮችን በታካሚው አይን ለማየት መሞከርና ታካሚ ሀሳቡንና
ስሜቱን እንዲገልፅ ማገዝ ነው። ስለ ሰዎች ማንነት የምንረዳው
በአብዛኛው የሚያወሩትን ሰምተን ነው። ስለራሳችን ለመረዳትም
ስለራሳችን የምናወራውን መስማት አለብን። የስነ ልቦና ህክምና
ላይ ስለአጋጠመን ነገሮች፣ ስለ አስተዳደጋችን፣ ስለፍቅር
ግንኙነታችን በጥሞና ለሚያዳምጥ ሰው ስለምናወራ ስለራሳችን
ማንነት የተሻለ እንረዳለን።
3) አማራጭ መንገድ፦ ታካሚው የጭንቀትና ሌሎች አሉታዊ
ስሜት ትክክለኛ ምክኒያት ከተረዳ "የሁኔታዎች ውጤት ነኝ!"
ከማለት ወጥቶ "የውሳኔዬ ውጤት ነኝ!" ማለት ሲችል ጭንቀት
የሚቀንሱ አማራጭ መንገዶች ማሰብ ይጀምራል። የተወሰኑትን
በተግባር ለውጦ ይሞክራል። ከዛ ውጤት ካገኘበት ይበልጥ
እያሻሻለው ይሄዳል።
አንዳንድ የአእምሮ ህመሞች በንግግር የስነ ልቦና ህክምና ብቻ
መታከም ይችላሉ። ለአንዳንዶቹ ደግሞ ከመድሀኒት ጎንለጎን
ይሰጣል።
ያለ አእምሮ ጤና፤ ጤና የለም!
ዶ/ር ዮናስ ላቀው
