Dr Getaneh Dejen

31/05/2026

🤰 ጤናማ እርግዝና የሚጀምረው ከማቀድ ነው!

እርግዝና የሕይወት ታላቅ ስጦታ ነው፤ ነገር ግን በእቅድ ሲሆን ለእናትና ለሕፃን የበለጠ ጤናማ ውጤት ያመጣል።

✅ ከመፀነስዎ በፊት የጤና ምርመራ ያድርጉ
✅ ፎሊክ አሲድ መውሰድ ይጀምሩ
✅ የሚኖርብዎትን ህመም (ስኳር፣ ደም ግፊት ወዘተ) ከመፀነስዎ በፊት በተገቢው መልኩ እንዲስተካከል ያድርጉ
✅ ጤናማ ምግብ ይመገቡ
✅ ከአልኮል፣ ሲጋራ እና ሌሎች ጎጂ ልማዶች ይራቁ

ያስታውሱ፦
"የታቀደ እርግዝና ጤናማ እናትና ጤናማ ሕፃን እንዲኖር የመጀመሪያ እርምጃ ነው።"

📌 ይህን መረጃ ለሌሎች እናቶች ያጋሩ!

ይህንን ቻናል ይቀላቀላሉ

የምንሰጣቸው አገልግሎቶች ✅የቅድመ እርግዝና, የእርግዝ የድህረ ወሊድ ክትትልና እና ህክምና ✅ከወርአበባ ጋር ተያያዥ ችግሮች ህክምና ✅የመካንነት መርመራ እና ህክምና ✅የካንሰር ምር...

31/05/2026

ከቀን በፊት ምጥ መምጣት
Preterm Labor

አንድ ነፍሰ ጡር ሴት መደበኛ የእርግዝና ጊዜዋን (37 ሳምንታት) ሳታጠናቅቅ፣ ከ28ኛው እስከ 37ኛው ሳምንት ባለው ጊዜ ውስጥ የምጥ ምልክቶች ካሳየች ይህ "ከቀን በፊት የመጣ ምጥ" ይባላል። ይህ ምጥ ወደ መውለድ ከተቀየረ ደግሞ "ያለቀኑ መውለድ(preterm birth)" ተብሎ ይጠራል።

ሀ. ያለቀኑ ምጥ/መውለድ ለምን ይከሰታል?

ያለቀኑ መውለድ/ምጥ ትክክለኛ መንስኤ ሁልጊዜ በትክክል ባይታወቅም፣ በህክምና ሳይንስ የተረጋገጡ ዋና ዋና ተጋላጭነቶችና ምክንያቶች የሚከተሉት ናቸው፦
1. ኢንፌክሽኖች
👉የሽንት ቧንቧ ኢንፌክሽን
👉የብልት እና የማህፀን ኢንፌክሽኖች
👉ከፍተኛ ትኩሳት የሚያስከትሉ ህመሞች
2. የእናት የጤና ችግሮች
👉ከፍተኛ የደም ግፊት
👉የስኳር በሽታ
👉ከፍተኛ የደም ማነስ
3. የእርግዝና ችግሮች
👉መንታ ወይም ከዚያ በላይ ፅንስ
👉የእንሽርት ውሃ ቀድሞ መፍሰስ
👉የማህፀን ወይም የማህፀን ጫፍ ችግር
4. የአኗኗር ሁኔታዎች
👉ሲጋራ ማጨስ
👉አልኮል መጠጣት
👉አደንዛዥ እፅ መጠቀም
5. ቀደም ሲል ያለጊዜው ወሊድ መኖር
👉በፊት ቅድመ ጊዜ ወሊድ ያደረጉ እናቶች እንደገና የመደገም አደጋ ከፍ ያለ ነው።

ለ. ያለቀኑ ምጥ ምልክቶች ምንድናቸው?
እነዚህ ምልክቶች ከታዩ በአስቸኳይ ወደ ጤና ተቋም መሄድ ያስፈልጋል። ምጥ ከቀኑ ቀድሞ ከጀመረ ህክምና በማግኘት እንዲቆም ወይም ህጻኑ እንዲጠነክር ማድረግ ይቻላል።
✅ በ10 ደቂቃ ውስጥ ከ1 ጊዜ በላይ የሚደጋገም የማህፀን መኮማተር (ምጥ)
✅ የወገብ ህመም ወይም የታችኛው ጀርባ ህመም
✅ የወር አበባ ህመም የሚመስል የሆድ ቁርጠት
✅ በዳሌ አካባቢ ከባድነት ወይም ግፊት መሰማት
✅ ከብልት የሚወጣ ፈሳሽ መጨመር
✅ የእንሽርት ውሃ መፍሰስ
✅ ከብልት ደም መታየት

ሐ. ያለጊዜው ምጥን እና ወሊድን ለመከላከል ምን ማድረግ ይቻላል?

1. ቀድሞ እና መደበኛ የእርግዝና ክትትል (ANC) ማድረግ፡
👉የጤና ችግሮች ቀድመው እንዲታወቁ ይረዳል።

2. ኢንፌክሽኖችን በጊዜው ማከም፡
👉የሽንት ህመም፣ መቃጠል ወይም የብልት ፈሳሽ ለውጥ ካለ ወዲያውኑ ሕክምና መፈለግ።

3. ጤናማ አመጋገብ፡
👉ብረት፣ ፎሊክ አሲድ፣ ፕሮቲን እና አትክልት/ፍራፍሬ በበቂ መጠን መመገብ።

4. ሲጋራ፣ አልኮል እና አደንዛዥ እፅን መቆጠብ

5. የእናት ህመሞችን መቆጣጠር:
👉የደም ግፊት፣ የስኳር በሽታ እና ሌሎች ህመሞችን በሐኪም ምክር መከታተል።

6. አጭር የማህፀን ጫፍ (Short Cervix) ካለ ቀደም ሲል ቅድመ ጊዜ ወሊድ ካለ በእነዚህ ሁኔታዎች ሐኪሙ የፕሮጀስትሮን ሕክምና ወይም የማህፀን ጫፍ ስፌት (Cerclage) ሊመክር ይችላል።

📌ማሳሰቢያ: መደበኛ የእርግዝና ክትትል ማድረግ፣ ኢንፌክሽኖችን በጊዜው ማከም እና የምጥ ምልክቶችን ማወቅ የእናትና የሕፃን ሕይወት ለማዳን ይረዳል። ማንኛውም ከላይ የተጠቀሱት የምጥ ምልክቶች ሲታዩ፣ በተለይ የእርግዝና ሳምንት ከ 37 በታች ከሆነ፣ በቤት ውስጥ ለመጠበቅ ሳይሞክሩ በአስቸኳይ ወደ ቅርብ ሆስፒታል ወይም የጤና ጣቢያ መሄድ ለእናቷም ሆነ ለጽንሱ ህይወት ወሳኝ ነው።

በዶ/ር ጌታነህ ደጀን
የማህፀንና የጽንስ ሕክምና ስፔሻሊስት

የምንሰጣቸው አገልግሎቶች ✅የቅድመ እርግዝና, የእርግዝ የድህረ ወሊድ ክትትልና እና ህክምና ✅ከወርአበባ ጋር ተያያዥ ችግሮች ህክምና ✅የመካንነት መርመራ እና ህክምና ✅የካንሰር ምር...

30/05/2026

የአዕምሮ ጤናግንዛቤ ወር

ከወሊድ በኋላ የሚከሰተውን የአዕምሮ ጤና ሁኔታ (Postpartum Mental Health)

ብዙ ጊዜ አዲስ ህጻን ሲወለድ ደስታ ብቻ የሚኖር ቢመስልም፣ ለብዙ እናቶች ግን ከባድ የሆርሞን፣ የባህሪ እና የስሜት መዋዠቅ የሚያስተናግዱበት ወቅት ነው።

ከወለዱ በኋላ ባሉት 2-3 ቀናት ውስጥ የሚጀምር፣ ማልቀስ፣ መበሳጨት እና ጭንቀት የሚታይበት ሁኔታ እናቶች ላይ የሚከሰት ሲሆን፣ እነዚህ ምልክቶች ያለ ምንም ህክምና ከሁለት ሳምንት ባልበለጠ ጊዜ ውስጥ በራሱ ይጠፋል።

ነገር ግን በጣም የጠነከረ እና ከሁለት ሳምንት በላይ የሚቆይ የድብርት ስሜት ፣ እናትየው ከልጇ ጋር የመቀራረብ ስሜት ሲጠፋት፣ ከፍተኛ የተስፋ መቁረጥ፣ የማያቋርጥ ድካም እና ራሷን ወይም ህጻኑን የመጉዳት ሃሳብ ሊመጣባት ይችላል። ይህም ወሊድ በኋላ ድብርት ሲሆን የህክምና እርዳታ ይፈልጋል።

በመሆኑም አንዲት አዲስ እናት የሚከተሉት ምልክቶች ከሁለት ሳምንት በላይ ከቆዩባት ትኩረት ያስፈልጋታል፦

• ያለቅልቁ ከባድ ሀዘን እና በተደጋጋሚ ማልቀስ
• ከቤተሰብ እና ከጓደኞች ራስን ማግለል
• ከልጁ ጋር ፍቅር ለመመስረት መቸገር ወይም ፍርሃት መሰማት
• ከመጠን በላይ መተኛት ወይም ጨርሶ እንቅልፍ ማጣት
• እኔ ጥሩ እናት አይደለሁም የሚል ከባድ የጥፋተኝነት ስሜት

ምን ማድረግ ይገባል?
ስሜትን በግልፅ መናገር: የሚሰማዎትን ከባድ ስሜት፣ ፍርሃትና ጭንቀት ለትዳር አጋርዎ፣ ለቅርብ ጓደኛዎ ወይም ለቤተሰብዎ በግልፅ ያካፍሉ።

ልጅን ለመንከባከብ፣ ምግብ ለማብሰል ወይም የቤት ውስጥ ስራዎችን ለመስራት የቅርብ ሰዎች እገዛ በማግኘት እረፍትና በቂ እንቅልፍ ያስፈልጋታል።

ስሜቱ እየበረታና የዕለት ተዕለት ህይወትን እየጎዳ ከመጣ፣ ወደ ጤና ተቋም በመሄድ ከጤና ባለሙያ የህክምና እገዛ ማግኘት ያስፈልጋል።

ለቤተሰብ ማስታወሻ፦ የወሊድ በኋላ ድብርት የእናትየው ድክመት ወይም ስንፍና ሳይሆን የጤና እክል ነው። በዚህ ወቅት እናቶች ፍቅር፣ እንክብካቤ እና ከፍርድ ነፃ የሆነ ድጋፍ እንጂ ወቀሳ አያስፈልጋቸውም።

የምንሰጣቸው አገልግሎቶች ✅የቅድመ እርግዝና, የእርግዝ የድህረ ወሊድ ክትትልና እና ህክምና ✅ከወርአበባ ጋር ተያያዥ ችግሮች ህክምና ✅የመካንነት መርመራ እና ህክምና ✅የካንሰር ምር...

27/05/2026

EID MUBARAK
ዒድ ሙባረክ !
ለመላው የእስልምና እምነት ተከታዮች እንኳን 1447ኛው የዒድ አል-አድሃ (አረፋ)በዓል በሰላም አደረሳችሁ!

25/05/2026

World Thyroid Day
ግንቦት 17, 2018 ዓ.ም
May 25, 2026

እንኳን ለዓለም አቀፍ የታይሮይድ ቀን (World Thyroid Day) በሰላም አደረሳችሁ! ይህ ቀን ስለ ታይሮይድ እጢ ጤንነትና መታወኮች ግንዛቤ የሚፈጠርበት ሲሆን፣ በተለይም በእርግዝና ወቅት የታይሮይድ ሆርሞን መዛባት በእናትና በጽንስ ላይ ከፍተኛ ተፅዕኖ ስለሚያሳድር ልዩ ትኩረት ይሻል።

ታይሮይድ (Thyroid ) እና እርግዝና

የታይሮይድ እጢ በአንገታችን የፊት ለፊት ክፍል ላይ የሚገኝ የቢራቢሮ ቅርጽ ያለው ትንሽ እጢ ሲሆን ይህ እጢ የሰውነታችንን የስነ-ህይወታዊ እንቅስቃሴ (Metabolism) የሚቆጣጠሩ ሆርሞኖችን ያመርታል።

በእርግዝና ወቅት የጽንሱ አጠቃላይ የጭንቅላትና የሰውነት እድገት በመጀመሪያዎቹ 12 ሳምንታት (የመጀመሪያው ሶስት ወር) ሙሉ በሙሉ በእናትየው የታይሮይድ ሆርሞን ላይ የተመሰረተ ነው። ስለዚህ በእናትየው ላይ የሚኖር የሆርሞን መዛባት በቀጥታ ልጁን ይነካል።

ዋና ዋናዎቹ የታይሮይድ እጢ መዛባቶች
በእርግዝና ወቅት ሁለት ዋና ዋና የሆርሞን መዛባቶች ሊከሰቱ ይችላሉ፦

1. የታይሮይድ ሆርሞን ማነስ (Hypothyroidism)

ይህ የሚከሰተው የታይሮይድ እጢ በቂ ሆርሞን ማምረት ሲያቅተው ወይም በሰውነታችን ውስጥ የሆርሞን እጥረት ሲኖር ነው።
ምልክቶቹ፦
• ያለበቂ ምክንያት የሰውነት ክብደት መጨመር
• በቀላሉ ብርድ ብርድ ማለት
• የቆዳ መድረቅ
• የሆድ ድርቀት
• የድብርት ወይም የቅያሜ (የስሜት መውረድ) ስሜት
• የልብ ምት መዘግየት
• የፊት እብጠት
• የድምፅ መጎርነን
(እነዚህ ምልክቶች ከተለመደው የእርግዝና ድካም ጋር ሊመሳሰሉ ስለሚችሉ በምርመራ መለየት ያሻል)።

ሊያስከትለው የሚችለው አደጋ፦ በአግባቡ ካልታከመ ውርጃ (Miscarriage)፣ ያለቀን መውለድ፣ የደም ግፊት (Preeclampsia) እና በልጁ የአእምሮ እድገት ላይ ተፅዕኖ ሊያደርስ ይችላል።

2. የታይሮይድ ሆርሞን መብዛት (Hyperthyroidism)

ይህ ደግሞ እጢው ከተገቢው በላይ በከፍተኛ መጠን ሆርሞን ሲያመርት የሚከሰት ነው።
ምልክቶቹ
• ያለበቂ ምክንያት የሰውነት ክብደት መቀነስ
• ፈጣን ወይም መደበኛ ያልሆነ የልብ ምት
• የመረበሽ ወይም በቀላሉ የመበሳጨት ስሜት
• ከፍተኛ የላብ መውጣት
• የእጅ መንቀጥቀጥ
• የእንቅልፍ እጦት ወይም ለመተኛት መቸገር
• ሙቀትን መቋቋም አለመቻል

ሊያስከትለው የሚችለው አደጋ፦ የፅንስ እድገት መገታት፣ ያለቀን መውለድ እና በእናትየው ላይ ከፍተኛ የልብ ህመም ማምጣት።

ማሳሰቢያ :

ምልክቱ የሚታይባቸው ነፍሰ ጡር እናቶች ወደ ጤና ተቋም በመሔድ መመርመርና ህክምናን ሳያቋርጡ መከታተል አስፈላጊ ነው። የታይሮይድ መዛባት በደም ምርመራ በቀላሉ የሚታወቅና ደህንነቱ በተጠበቀ ክኒን መታከም የሚችል ህመም ነው።

ዶ/ር ጌታነህ ደጀን ጥጬ
የማህፀንና ፅንስ ስፔሻሊስት ሐኪም

የህክምና እና የምክር አገልግሎት ለማግኘት
📱 0913292030
📝
አድራሻ
🏥 ደብረ ብርሃን ዩንቨርስቲ ሀኪም ግዛው ሆስፒታል
🏥አዲስ ብርሃን ስፔሻላይዝድ ህክምና ማዕከል
📌 ሼል ነዳጅ ማድያ አጠገብ,
ደብረ ብርሃን

22/05/2026

World Preeclampsia Day
May 22

ዓለም አቀፍ የ Preeclampsia (በእርግዝና ወቅት የሚከሰት የደም ግፊት እክል) ቀን በየዓመቱ ግንቦት 14 (May 22) የሚከበር ሲሆን ዓላማውም በዓለም ዙሪያ ስለ ፕሪኤክላምፕሲያ(preeclampsia) ያለውን ግንዛቤ ማሳደግና ዕውቅ መስጠት ሲሆን፣ ይህም በሽታውን ለመከላከልና ለማከም ትልቅ አስተዋፅኦ አለው ።
የዘንድሮው የዓለም አቀፍ የ preeclampsia ቀን መሪ ቃል "ምልክቶቹን ይወቁ፤ አስቸኳይ እርምጃ ይውሰዱ!" ("Know the Symptoms. Take Action") የሚል ነው።
preeclampsia በእርግዝና ወቅት (በተለይ ከ20ኛው ሳምንት በኋላ) የሚከሰት እና በርካታ የሰውነት ክፍሎችን ሊጎዳ የሚችል ከፍተኛ የደም ግፊት እክል ነው።

ይህ በሽታ የእናትንና የፅንሱን ሕይወት አደጋ ላይ ሊጥል ስለሚችል፣ ምልክቶቹን ቀድሞ ማወቅና ፈጣን እርምጃ መውሰድ ህይወትን ያድናል!

ልብ ሊባሉ የሚገቡ የፕሪኤክላምፕሲያ ዋና ዋና ምልክቶች፦
👉የማይለቅ እና ከባድ የራስ ምታት
👉 የእይታ መታወክ (የዓይን ብዥታ፣ በእይታ ጊዜ ነጠብጣቦችን ማየት ወይም ደብዛዛ መሆን)
👉የላይኛው የሆድ ክፍል ኃይለኛ ሕመም
👉 ድንገተኛ እና ከፍተኛ የእጅና የፊት እብጠት (መለስተኛ የእግር እብጠት በእርግዝና ወቅት የተለመደ ቢሆንም፣ የፊትና የእጅ እብጠት ግን ልዩ ትኩረት ይሻል)

ስለዚህ በእርግዝና, በወሊድ ጊዜ እና ከወሊድ በኋላ ከእነዚህ ምልክቶች አንዱ ካለ ውስብስብ ችግሮችን ለመከላከል ሲሉ የሚከተሉትን ማድረግ ያስፈልጋል።

1. አንድም ቀን ሳይዘገዩ ወደ ሕክምና ተቋም ይሂዱ
ምልክቶቹ በራሳቸው ጊዜ ይጠፋሉ ብለው በጭራሽ ቤት ውስጥ አይቆዩ። በአቅራቢያዎ ወደሚገኝ ሆስፒታል ወይም ጤና ጣቢያ በአስቸኳይ በመሄድ የደም ግፊትዎን እና የሽንት ፕሮቲንዎን ያስመርምሩ።

2. ለቤተሰብ አባላት መረጃውን ያጋሩ
ባሎች፣ እናቶች እና የቅርብ ረዳቶች እነዚህን ምልክቶች በደንብ ማወቅ አለባቸው። ነፍሰ ጡሯ እናት ምልክቶቹን ችላ ብትላቸው እንኳን፣ ቤተሰብ ፈጣን እርምጃ በመውሰድ ወደ ሕክምና ሊወስዳት ይገባል።

3. መድኃኒቶችን በአግባቡ ይውሰዱ
ሐኪምዎ የደም ግፊት መቆጣጠሪያ መድሃኒት ካዘዘልዎ፣ ያለምንም ማቋረጥ በአግባቡ ይውሰዱ።

4. የቅድመ ወሊድ ክትትልዎን አያቋርጡ፦ ምንም ዓይነት ምልክት ባይሰማዎት እንኳ፣ የደም ግፊትን በጊዜ ለመለየት መደበኛ የቅድመ ወሊድ ክትትል ማድረግ ወሳኝ ነው።

"ቅድመ-ምርመራ እና ፈጣን ሕክምና የእናትንና የጽንስን ሕይወት ይታደጋል!"

መልዕክቱን ለምታውቋቸው ነፍሰ ጡር እናቶች እና አባቶች በማጋራት (Share በማድረግ) የእናቶችን ሕይወት እንታደግ! 🙏

ግንቦት 14, 2018ዓ.ም

ዶ/ር ጌታነህ ደጀን ጥጬ
የማህፀንና ፅንስ ስፔሻሊስት ሐኪም
📌 ሀኪም ግዛው ሆስፒታል
📌 አዲስ ብርሃን ስፔሻላይዝድ ህክምና ማዕከል
👉ሼል ነዳጅ ማድያ አጠገብ, ደብረ ብርሃን

20/05/2026

ወደ ጤና ተቋማት ሲሔዱ መደረግ የሚገባቸው ጥንቃቄዎች

ውድ ግሩፓችን አባላት ወደ ሆስፒታል ወይም ክሊኒኮች ለህክምና፣ ለምርመራ ወይም ታካሚ ለመጠየቅ ስንሄድ ራሳችንን ከሌላ ተጨማሪ በሽታ ወይም ኢንፌክሽን እንዴት መጠበቅ እንዳለብን ጥቂት ጠቃሚ ነጥቦችን እናያለን።

ሆስፒታሎች ሰዎችን የሚያድኑ ቦታዎች ቢሆኑም፣ የተለያዩ ህመምተኞች የሚመላለሱባቸው በመሆኑ የጀርሞች እና የባክቴሪያዎች መራቢያ ሊሆኑ ይችላሉ። ይህንን ተረድተን ራሳችንን መከላከል አለብን።

1. ወደ ሆስፒታል ሲገቡ፣ ከዚያ ሲወጡ፣ የትኛውንም እቃ ወይም አልጋ ከነኩ በኋላ እና ወደ አፍና አፍንጫዎ እጅዎን ከመውሰድዎ በፊት እጅዎን በሳሙና እና በውሃ በደንብ ይታጠቡ። ውሃ በሌለበት ቦታ ቢያንስ 60% አልኮል ያለውን ሳኒታይዘር ሁልጊዜ ይያዙና ይጠቀሙ።

2. በሆስፒታል ውስጥ በአየር ላይ የሚተላለፉ እንደ ሳንባ ነቀርሳ (ቲቢ)፣ ጉንፋን እና ሌሎች የመተንፈሻ አካላት ኢንፌክሽኖችን ለመከላከል ማስክ ማድረግ ያስፈልጋል። በተለይ አስም ወይም ሌላ የዓይን/የመተንፈሻ አካል ችግር ያለባቸው ሰዎች፣ ነፍሰ ጡር እናቶች እና አዛውንቶች የበለጠ ጥንቃቄ ያስፈልጋቸዋል።

3. በሽተኛ የተኛበትን አልጋ፣ መጋረጃ፣ የበር እጀታዎችን እና የህክምና እቃዎችን ያለምክንያት አይንኩ። እነዚህ ቦታዎች በጀርም የተበከሉ የመሆን እድላቸው ከፍተኛ ነው።

4. የልጆች የበሽታ መከላከል አቅም ደካማ ስለሆነ ለበሽታ የመጋለጥ እድላቸው ከፍተኛ ነው። ስለዚህ በተቻለ መጠን ልጆችን ወደ ሆስፒታል ይዞ አለመሄድ ይመረጣል።

5. ለታማሚው የተዘጋጀውን ምግብ ወይም መጠጫ እቃ አብረው አይጠቀሙ።

6. እርስዎ ራስዎ ጉንፋን ወይም ሳል ካለብዎት፣ በሆስፒታል ያሉ ተኝተው ያሉ ህመምተኞችን ለመጠየቅ አይሂዱ፤ ምክንያቱም የእነሱ መከላከል አቅም ደካማ ስለሆነ በሽታውን በቀላሉ ሊያስተላልፉባቸው ይችላሉ።

ጤና ተቋማት የምንፈወስባቸው ቦታዎች እንዲሆኑ እንጂ ሌላ በሽታ የምንሸምትባቸው እንዳይሆኑ፣ የራሳችንን ንጽህና መጠበቅ ቀዳሚው ተግባራችን መሆን አለበት።

ይህ መረጃ ጠቃሚ ሆኖ ካገኙት ለወዳጅ ዘመድዎ ያጋሩት!

የህክምና እና የምክር አገልግሎት ለማግኘት ወይንም ቀጠሮ ለመያዝ
Phone: 0913292030
username:
ዶ/ር ጌታነህ ደጀን ጥጬ
የማህፀንና ፅንስ ስፔሻሊስት ሐኪም
📌 ደብረ ብርሃን ዩንቨርስቲ ሀኪም ግዛው ሆስፒታል
📌 አዲስ ብርሃን ስፔሻላይዝድ ህክምና ማዕከል
👉ሼል ነዳጅ ማድያ አጠገብ, ደብረ ብርሃን

18/05/2026

🛑 እነዚህ ምልክቶች አስጨንቀውዎታል?

የሚከተሉትን ጥያቄዎች እራስዎን በመጠየቅ ጤናዎ ላይ ለውጥ መኖሩን ያስተውሉ፡

1. የወር አበባ ለውጥ እና የሆርሞን መዛባት

• የወር አበባዎ ያለ አግባብ መዛባት (በጣም መራዘም፣ ማጠር) ወይም ሙሉ በሙሉ መቅረት ጀምሯል?

• ያለምንም ምክንያት ድንገት የመጨነቅ፣ የመናደድ ወይም የደስታ ስሜትዎ የመቀያየር (Mood Swings) ሁኔታ ይታይብዎታል?

2. የሰውነት ሙቀት እና የእንቅልፍ መዛባት

• ድንገት የሚመጣና የሚጠፋ፣ በተለይም ፊትና አንገት አካባቢ የሚሰማ ከፍተኛ የሰውነት መጋል (Hot Flashes) አስቸግሮዎታል?

• በሌሊት በከፍተኛ ላብ እየባነኑ መንቃት እና ከዚያ በኋላ እንቅልፍ እምቢ ማለት የዘወትር ችግርዎ ሆኗል?

3. የፅንስና ማህፀን ጤና ለውጦች

• በማህፀን አካባቢ የድርቀት ስሜት፣ ማሳከክ ወይም በግንኙነት ጊዜ ከፍተኛ ህመም ይሰማዎታል?

• ሲያስሉ ወይም ሲያስነጥሲ፣ ወይንም ከባድ ነገር ሲያነሱ ሽንት የመልቀቅ (የመቆጣጠር) ችግር እያጋጠመዎት ነው?

4. የውስጥ ደዌ እና የጡንቻዎች ህመም

• ያለምንም ከባድ ስራ የጡንቻና የመገጣጠሚያዎች ህመም፣ እንዲሁም የድካም ስሜት ያጠቃዎታል?

• የልብ ምትዎ ያለምክንያት ድንገት በፍጥነት መምታት (Palpitation) ይጀምራል?

⚠️ ማሳሰቢያ፡ ከላይ ከተጠቀሱት ምልክቶች መካከል አንዱ ወይም ከዚያ በላይ በህይወትዎ ላይ ጫና እየፈጠሩ ከሆነ፣ ምልክቶቹን "ከዕድሜ ጋር የሚመጣ ነው" ብለው ችላ ማለት የለብዎትም። ማረጥ((Menopause )ተፈጥሯዊ ሂደት ቢሆንም፣ አንዳንድ ምልክቶች ግን በጊዜ የህክምና ድጋፍ ካላገኙ የዕለት ተዕለት ኑሮን እና ጤናን በእጅጉ ሊያውኩ ይችላሉ።

የማህፀንና ፅንስ ስፔሻሊስት ጋር በመሄድ ወቅታዊ ምርመራ እና ተገቢውን የህክምና ማግኘት የወደፊት የጤና ጉዞዎን ስኬታማ ያደርገዋል። ጤናዎ በእጅዎ ነውና ዛሬውኑ ቀጠሮ ይያዙ!

የህክምና እና የምክር አገልግሎት ለማግኘት ወይንም ቀጠሮ ለመያዝ
Phone: 0913292030
username:
ዶ/ር ጌታነህ ደጀን ጥጬ
የማህፀንና ፅንስ ስፔሻሊስት ሐኪም
📌 ደብረ ብርሃን ዩንቨርስቲ ሀኪም ግዛው ሆስፒታል
📌 አዲስ ብርሃን ስፔሻላይዝድ ህክምና ማዕከል
👉ሼል ነዳጅ ማድያ አጠገብ

16/05/2026

Hysterosalpingography (HSG)/የማህፀንና የማህፀን ቱቦ የራጅ ምርመራ

HSG የማህፀንን እና የማህፀን ቱቦዎችን (fallopian tubes) የውስጥ ክፍል ለመመልከት የሚያገለግል የኤክስሬይ (የራጅ) ምርመራ ነው። ብዙውን ጊዜ የማህፀን ቱቦዎች በከፊል ወይም ሙሉ በሙሉ መዘጋታቸውን ለማወቅ ይጠቅማል። በተጨማሪም የማህፀን ውስጥ ክፍል መደበኛ መጠንና ቅርፅ እንዳለው ለማሳየት ይችላል።

HSG ለምን ይደረጋል?

HSG በአብዛኛው ለመካንነት የሚደረግ ምርመራ ሲሆን የማህፀንዎ ጤናማ መሆኑን እና የማህፀን ቱቦዎችዎ ክፍት መሆናቸውን ለማወቅ ይረዳል። ይህም ሐኪሞች ለችግርዎ መንስኤ የሚሆነውን ነገር ለማግኘት (ለምሳሌ ያህል ለምን መፀነስ እንዳልቻሉ) እና ለእርስዎ ተስማሚ የሆነውን ህክምና ለመወሰን ይረዳቸዋል።
በተጨማሪም HSG የተወሰኑ የቤተሰብ እቅድ የቱቦ ማሰር (tubal sterilization) ህክምናዎች ከተደረጉ ከጥቂት ወራት በኋላ የማህፀን ቱቦዎች ሙሉ በሙሉ መዘጋታቸውን ለማረጋገጥ ጥቅም ላይ ይውላል።

HSG መቼ አይደረግም?
የሚከተሉት ሁኔታዎች ካሉብዎ HSG ምርመራ አይደረግም፦
👉እርጉዝ ከሆኑ
👉የማህፀን አካባቢ ኢንፌክሽን (pelvic infection) ካለብዎ
👉በምርመራው ወቅት ከማህፀን የሚፈስ ደም ካለ

ለHSG ምርመራ ለመዘጋጀት ምን ማድረግ ይኖርብኛል?
ምርመራው ምቾት የማይሰጥ ሊሆን ስለሚችል፣ ከምርመራው አንድ ሰዓት በፊት እና ከሂደቱ በኋላ ካስፈለገ እንደ Paracetamol) ወይም ibuprofen ያሉ የህመም ማስታገሻዎችን እንዲወስዱ ይመከራል። በአንዳንድ ሁኔታዎች፣ ከHSG ምርመራ በፊት የሚወስዱት የኢንፌክሽን መከላከያ መድኃኒት ሊሰጥዎት ይችላል።

HSG እንዴት ይደረጋል?
HSG በሆስፒታል ወይንም በክሊኒክ የሕክምና ክፍል ውስጥ ይደረጋል። የHSG ምርመራን በወር አበባ ዑደት የመጀመሪያ አጋማሽ (ከቀን 1 እስከ 14 ባሉት ቀናት) ማድረግ ተመራጭ ሲሆን ። ይህ ጊዜ እርጉዝ የመሆን እድልን ይቀንሳል። ሂደቱ የፅንስ መጨንገፍ ሊያስከትል ይችላል እንዲሁም ኤክስሬዩ በማደግ ላይ ያለውን ፅንስ ሊጎዳ ይችላል። ለዚህ ነው ምርመራው ፣ ከወር አበባ በኋላ እና ከተለመደው የእንቁላል መፈልፈያ (ovulation) ጊዜያት በፊት የሚደረገው።

በHSG ምርመራ ወቅት፣ ማህፀን እና የማህፀን ቱቦዎች ውስጥ የመመርመሪያ ፈሳሽ እንዲያልፍ ይደረጋል። ይህ ፈሳሽ በኤክስሬይ ስክሪን(ራጅ) ላይ ከሰውነት አካላት ተለይቶ በግልፅ ይታያል። ፈሳሹ የማህፀን እና የማህፀን ቱቦዎችን ውስጣዊ መጠን እና ቅርፅ እንዲታይ ይረዳል።

ምርመራው በሚከተለው መልኩ ይከናወናል፦
👉 እንደ መደበኛ የማህፀን ምርመራ በጀርባዎ ተኝተው እግርዎ በተዘጋጀው ቦታ ላይ ያርፋል። ስፔኩለም (speculum) የተባለ መሣሪያ በሴት ብልት ውስጥ ይገባል። ይህ መሣሪያ የማህፀን በር (cervix) እንዲታይ የሴት ብልትን ግድግዳዎች ለይቶ ይይዛል። በመቀጠል የማህፀን በር ይጸዳል።
👉በማህፀን በር ጫፍ ላይ የአካባቢ ማደንዘዣ (የህመም ማስታገሻ) ሊወጋ ይችላል። ይህ በሚሆንበት ጊዜ መጠነኛ የመቆንጠጥ ወይም የመሳብ ስሜት ሊሰማዎት ይችላል።
👉የመመርመሪያ ፈሳሹን ለማስገባት ከሁለቱ ዘዴዎች አንዱ ጥቅም ላይ ። በአንደኛው ዘዴ፣ የማህፀን በር እንዳይንቀሳቀስ በአንድ መሣሪያ ተይዞ ይረጋጋል። ከዚያም የብረት ካኑላ(cannula) የተባለ መሣሪያ በማህፀን በር በኩል ይገባል። በሌላኛው ዘዴ ደግሞ፣ ቀጭን የላስቲክ ቱቦ በማህፀን በር መክፈቻ በኩል ይለፋል። ቱቦው ጫፍ ላይ የሚነፋ ትንሽ ፊኛ አለው። ፊኛው ቱቦው በማህፀን ውስጥ ባለበት እንዲቆይ ያደርገዋል።

👉ፈሳሹ በካኑላው ወይም በቱቦው በኩል ወደ ማህፀን እና ማህፀን ቱቦዎች ውስጥ እንዲገባ ይደረጋል።

👉ፈሳሹ ማህፀኑን እና ቱቦዎችን በሚሞላበት ጊዜ የኤክስሬይ ምስሎች ይነሳሉ። አቀማመጥዎን እንዲቀይሩ ሊጠየቁ ይችላሉ። ምንም ዓይነት መዘጋት ከሌለ ፈሳሹ በቱቦዎቹ ጫፍ በኩል ቀስ ብሎ ይወጣል።

👉ምስሎቹ ከተነሱ በኋላ፣ ስፔኩለሙ እና ካኑላው ወይም ቱቦው እንዲወጣ በማድረግ ምርመራው ይጠናቀቃል።

ከምርመራው በኋላ ምን ይጠበቃል?
ከHSG በኋላ፣ የተወሰነው ፈሳሽ ከማህፀን ውስጥ ስለሚፈስ የሚለጠፍ የብልት ፈሳሽ (vaginal discharge) ሊኖርዎት ይችላል። ፈሳሹ ደም የቀላቀለ ሊሆን ይችላል። ለዚህ ፈሳሽ ፓድ (ሞዴስ) መጠቀም ይቻላል። ታምፖን (tampon) መጠቀም አይመከርም። በተጨማሪም የሚከተሉት ምልክቶች ሊታዩብዎት ይችላሉ፦
👉መጠነኛ ከብልት ደም መድማት
👉የማህፀን ቁርጠት
👉የማዞር፣ የመጨለም ወይም የሆድ መታወክ (የማቅለሽለሽ) ስሜት

ከHSG ጋር ተያያዥነት ያላቸው አደጋዎች ምንድን ናቸው? ከHSG በኋላ ከባድ ችግሮች መከሰታቸው በጣም አልፎ አልፎ ነው። እነዚህም ፈሳሹ አለርጂ መሆን፣ በማህፀን ላይ የሚደርስ ጉዳት ወይም የማህፀን አካባቢ ኢንፌክሽንን ያካትታሉ። ከሚከተሉት ምልክቶች አንዱ ካጋጠመዎት የማህፀንና የወሊድ ሐኪምዎን ያነጋግሩ፦
👉መጥፎ ጠረን ያለው የብልት ፈሳሽ
👉 ማስታወክ
👉ራስን መሳት
👉ከባድ የሆድ ህመም ወይም ቁርጠ
👉ብዛት ያለው ደም መፍሰስ
👉ትኩሳት ወይም ማንቀጥቀጥ

ይህ መረጃ ለታካሚወች የተዘጋጀ መረጃ በመሆኑ ለሌሎች እንዲደርስ share ያድርጉ።

ግንቦት, 2018ዓ.ም

ህክምና እና የምክር አገልግሎት ለማግኘት ወይንም ቀጠሮ ለመያዝ
Phone: 0913292030
username:
ዶ/ር ጌታነህ ደጀን ጥጬ
የማህፀንና ፅንስ ስፔሻሊስት ሐኪም
📌 ደብረ ብርሃን ዩንቨርስቲ ሀኪም ግዛው ሆስፒታል
📌 አዲስ ብርሃን ስፔሻላይዝድ ህክምና ማዕከል
👉ሼል ነዳጅ ማድያ አጠገብ

10/05/2026

Happy Mother’s Day to all the incredible women out there! Thank you for your endless sacrifices, your wisdom, and your unconditional love. You make the world a better place. ❤️🌼

ለድንቅ እናቶቻችን በሙሉ እንኳን ለእናቶች ቀን አደረሳችሁ! ስለማያልቀው መስዋዕትነታችሁ፣ ስለ ጥበባችሁ እና ስለ ቅን ፍቅራችሁ እናመሰግናለን። እናንተ ዓለምን ውብ ታደርጋላችሁ። ❤️🌼