10/02/2026
ბულინგი: ქცევა თუ სიგნალი
ბავშვებს შორის ბულინგი პრობლემაა, როგორც მოსწავლეებისთვის, ასევე მასწავლებლებისთვის და მშობლებისთვის. უფროსების არასწორი ჩარევის შედეგად, ხშირად მეტად მწვავდება და როგორც წესი, კიდევ უფრო ცუდ შედეგებამდე მივდივართ ხოლმე.
ვეცდები გავშალო ზოგადად ბულინგის მექანიზმი, საიდან იწყება, როგორ გრძელდება და რა საჭიროებას იკმაყოფილებს ამ დროს ბავშვი.
ბულინგი არის ძალის უთანასწორობა (ფიზიკური, სოციალური), გამიზნულობა და განმეორებადობა (არ არის შემთხვევითი, კარგად გააზრებული და გამიზნულია, აქვს განმეორებითი ხასიათი),კონტროლის და დომინანტობის სურვილი (ბულერს სჭირდება ძალის განცდა, საკუთარი მნიშვნელობის დადასტურება, შფოთვის და უსუსურობის გადატანა სხვაზე).
ბულინგის მსხვერპლი შეიძლება აღმოჩნდეს არაერთი საფრთხის წინაშე, მაგალითად, სოციალური იზოლაცია, შფოთვა, დეპრესია, დაბალი თვითშეფასება, სირცხვილის და უმწეობის განცდა, სწავლის მოტივაციის დაქვეითება, ყურადღების კონცენტრაციის სირთულე და კიდევ გაცილებით უარესი შედეგიც შეიძლება ჰქონდეს (კვლევაში, რომელიც მოიცავს 134 229 მოზარდს 12-დან 15 წლამდე, ბულინგის მსხვერპლ მოზარდებს აქვთ სუციდის მცდელობის დაახლოებით 3-ჯერ უფრო მაღალი რისკი EClinicalMedicine, 2019. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/30926574/ ).
ბულინგის შემთხვევაში, უფროსების მხრიდან მყისისერი და თანმიმდევრული ჩარევა, ძალიან მნიშვნელოვანია. დაგვიანებული ან უგულებელყოფილი რეაგირება არა მხოლოდ არ ამცირებს პრობლემას, არამედ ზრდის მის სიმძიმეს და ხანგრძლივობას.
ეფექტური ჩარევა მიმართული უნდა იყოს გამომწვევი მიზეზების იდენტიფიცირებასა და პრევენციაზე, რა დროსაც მნიშვნელოვანია ვიცოდეთ, რომ ბულერი ბავშვი, როგორც წესი, არ არის „უზრდელი“, „სასტიკი“ და „ცუდი“ ბავშვი. ეს პრობლემა მაშინ ჩნდება, როცა ბავშვი გამუდმებით უარყოფილია, „უჩინარია“, როდესაც მის გარემოში აგრესია ნორმალიზებულია, მუდმივად აკრიტიკებენ და ადარებენ სხვებს, ემოციური კავშირი მშობლებთან არ არის უსაფრთხო, რის შედეგადაც და შემდეგაც იწყებს ბავშვი სხვების ჩაგვრას (არაჯანსაღი კომპენსაცია), ამ გზით ცდილობს თავის საჭიროებების დაკმაყოფილებას, ცდილობს მიიღოს უსაფრთხოების განცდა, აღიარება, გახდეს შესამჩნევი და სხვ., რაც ცხადია, არ ამართლებს ქცევას, მაგრამ გვაძელვს გაგების შესაძლებლობას.
ბავშვის დასჯა, ბულინგის შემთხვევაში, არის მეთოდი, რომელიც არა თუ არ მუშაობს, არამედ, უფრო ამძიმებს მდგომარეობას. ბულინგთან მუშაობა გულისხმობს, რომ ბავშვს ვასწავლოთ ემოციების ამოცნობა, დასახელება, დავეხმაროთ თვითრეგულაციაში, დავუწესოთ მკაფიო საზღვრები, შევუქმნათ გამოცდილება, რომ ურთიერთობა ძალის გარეშეც შესაძლებელია. და ყველაზე მთავრი, რისი თქმაც მინდა, მნიშვნელოვანია გვახსოვდეს, რომ „ბულერი“ ბავშვი არის ბავშვი, რომელსაც უბრალოდ სწორ დროს ვერავინ ასწავლა როგორ იყოს უსაფრთხოდ სხვებთან ურთიერთობისას.
მაინტერესებს ვის რა გამოცდილება გქონიათ ამ პრობლემასთან მიმართებაში და როგორ გაუმკლავდით?
