15/02/2026
ඔබේ ආදරණීයයා ඔබව "පිස්සු වට්ටනවාද?" - ආදරේ නාමයෙන් සිදුවන මානසික වධහිංසාව (Gaslighting)
ආදරය කරන කෙනෙක් එක්ක ප්රශ්නයක් වුණාම අවසානයේ හැමදාම වැරදිකරු වෙන්නේ ඔබද? ඇත්තටම වරද ඔබ අත නොවීත්, ඔබට ඔබ ගැනම සැකයක් ඇතිවෙන තැනට ඔබේ සහකරු හෝ සහකාරිය කතා කරනවාද? සම්බන්ධතාවල ඉන්නකොට අපිට දැනෙනවා මොකක් හරි ලොකු වැරැද්දක් තියෙනවා කියලා. හැබැයි ඒක සහකරුට හෝ සහකාරියට පෙන්වලා දෙන්න ගියාම, අවසානයේ "වැරදිකාරයා" වෙන්නේ ඔබමයි. ඔබට ඔබ ගැනම සැකයක්, බියක් සහ ලොකු කලකිරීමක් දැනෙන්න ගන්නවා නම්, ඔබ මේ මුහුණ දෙන්නේ 'Gaslighting' (ගෑස්ලයිටින්) නමැති භයානක මානසික වධහිංසාවටයි.
මනෝවිද්යාවේදී මෙයට කියන්නේ "Gaslighting" (ගෑස්ලයිටින්) කියලා. සරලවම කිව්වොත් මේක "මානසිකව හිරිහැර කරලා ඔබව වැරදිකරුවෙක් කිරීමක්."මෙය එක්තරා ආකාරයක මානසික සූරාකෑමක්. මෙහිදී සිදුවන්නේ අනෙක් පුද්ගලයා තමන්ගේ වාසිය සඳහා, ඔබේ මතකය, ඔබේ බුද්ධිය සහ ඔබේ හැඟීම් "බොරු" බව ඔබටම ඒත්තු ගැන්වීමට උත්සාහ කිරීමයි.ඔබ දකින "ඇත්ත" බොරුවක් බව පවසමින් ඔබව මානසිකව අඩපණ කිරීමයි.
මේක වෙන්නේ මෙහෙමයි -
ඔබ එයාගේ වරදක් (උදා: වෙන කෙනෙක් එක්ක රහසින් චැට් කරනවා) අල්ලගන්නවා. ඔබ ඒ ගැන ඇහුවාම එයා මෙහෙම කියන්න පුළුවන්:
"මම එහෙම කළේ නැහැ, ඔයාට ඕක හීනෙන් පෙනුනද?"
"ඔයාට දැන් මානසික ලෙඩක්, හැමදේම සැක කරනවා."
"ඔයා ඕනෑවට වඩා හිතනවා, ගිහින් බෙහෙත් ගන්න"
මෙහි ප්රතිඵලය:-
අන්තිමට ඔබ බලන්නේ "ඇත්තටම මට වැරදුණාද?" කියලා. ඔබ දකින ඇත්ත දේ ගැනත් ඔබට සැකයක් ඇති කරනවා. වරද කරපු කෙනා නිදහස් වෙනවා, හැබැයි ඔබ දවස පුරාම හිතමින් දුක් විඳිනවා.
😪ඔබත් මේ දේවල් වලට මුහුණ දෙනවාද?
සහකරු ඉදිරියේ නිතරම සමාව ඉල්ලන්නට සිදුවීම.
ඔබ කරන කිසිම දෙයක් හරි නැතැයි සිතීම.
තීරණයක් ගැනීමට බිය වීම සහ සැමවිටම අන් අයගෙන් විමසීමට සිදුවීම.
ඔබේ මතකය ගැන ඔබටම සැකයක් ඇතිවීම.
"ඉස්සර මම මීට වඩා සතුටින් හිටියා" කියා නිතර සිතීම.
අපි මේ තත්වයෙන් මිදෙන්නේ කොහොමද?
මෙය ඔබේ වැරැද්දක් නෙවෙයි. මෙය අනෙක් පුද්ගලයා ඔබව පාලනය කරන්න කරන උපක්රමයක්. මුලින්ම ඔබ දකින සත්යය විශ්වාස කරන්න.
👍ඔබේ සහජ බුද්ධිය (Instinct) විශ්වාස කරන්න. ඔබට යමක් වැරදියි කියා දැනෙනවා නම්, බොහෝවිට එය වැරදියි.
👍සත්යය සටහන් කරගන්න.ඔවුන් සමඟ සිදුවන වැදගත් සංවාද හෝ සිදුවීම් ලියා තබන්න. එවිට ඔවුන් "මම එහෙම කිව්වේ නැහැ" කියා බොරු කියන විට ඔබට සාක්ෂි තිබේ.
👍සීමාවන් පනවන්න. "මගේ හැඟීම් වලට ගරු කරන්නේ නැති තැන මම නැහැ" කියා පැහැදිලිව පවසන්න.
👍උපදේශනයක් ලබාගන්න.මෙය මානසිකව ඉතා වෙහෙසකර තත්වයක් බැවින්, වෘත්තීය මනෝවිද්යාත්මක උපදේශකයෙකුගේ සහය ලබාගැනීම ඉතා වැදගත්.
ආදරය යනු අනෙකාව පාලනය කිරීම හෝ මානසිකව වට්ටා තමන් රජ වීම නොවේ. සැබෑ ආදරය තුළ තිබිය යුත්තේ අන්යෝන්ය ගෞරවය, විශ්වාසය සහ ආරක්ෂාවයි. ඔබව මානසිකව වට්ටන සම්බන්ධතාවයකට "ආදරය" කියා පවසන්න එපා.
#මනෝවිද්යාත්මකඋපදේශනය
(කරැණාකර උපුටා ගැනීමේදී කතෘ අයිතිය සුරකින්න )
