Ziwa Thukha Clinic

Call Contact the practice

Ziwa Thukha Clinic ဦးနှောက်နှင့်အာရုံကြော ဆိုင်ရာ အထူးကု ဆေးခန်း နှင့်ကျန်းမာရေး ၀န်ဆောင်မှု

🙏🙏Hello, Good morning, မင်္ဂလာပါ၊ नमस्ते !! ဒီကနေ့ကတော့ FDA မှ approved ပေးလိုက်တဲ့ Daraxonrasib (Rasonque™) လို့ခေါ်တဲ့...
12/09/2026

🙏🙏Hello, Good morning, မင်္ဂလာပါ၊ नमस्ते !!
ဒီကနေ့ကတော့ FDA မှ approved ပေးလိုက်တဲ့ Daraxonrasib (Rasonque™) လို့ခေါ်တဲ့ မုန့်ချိုအိတ်ကင်ဆာ (Pancreatic Adenocarcinoma)
မှာ အသုံးပြုမယ့်ဆေးအကြောင်းပြောပြချင်ပါတယ် ။

အမေရိကန် FDA မှ ၂၀၂၆ ခုနှစ် ဩဂုတ်လ ၂၆ ရက်နေ့တွင် အတည်ပြုပေးခဲ့သည့် မုန့်ချိုအိတ်ကင်ဆာ (Pancreatic Adenocarcinoma) အတွက် မျိုးဆက်သစ် Targeted Therapy ဆေးသစ် Daraxonrasib (Brand Name: Rasonque™) အကြောင်း မျှဝေပေးလိုက်ပါတယ်။

ℹ️General Information

Generic Name: Daraxonrasib
Brand Name: Rasonque™
Drug Class: First-in-class RAS(ON) Multi-Selective / Mutant-Selective Inhibitor
Manufacturer: Revolution Medicines, Inc.
Dosage Form & Route: 300 mg Oral Tablet (Once-daily)

👉1. Indication (ညွှန်းဆိုချက်)
Approved Indication: Prior systemic therapy (Chemotherapy) ခံယူဖူးသော သို့မဟုတ် Multiagent chemotherapy ခံနိုင်ရည်မရှိသော Metastatic Pancreatic Ductal Adenocarcinoma (mPDAC) ခံစားနေရသည့် အရွယ်ရောက်ပြီးသူ လူနာများတွင် သုံးစွဲရန် ဖြစ်ပါတယ်။
Clinical Trial Context (RASolute 302): Phase 3 Trial ရလဒ်များအရ Standard Chemotherapy နှင့် ယှဉ်ပါက Median Overall Survival (OS) ကို ၆.၇ လ မှ ၁၃.၂ လ အထိ နှစ်ဆနီးပါး တိုးတက်စေကြောင်း တွေ့ရှိရပါတယ်။

🎬2. Pharmacology & Mechanism of Action
Target: KRAS/RAS Oncogenic Mutations (Pancreatic cancer လူနာ ~၉၀% တွင် တွေ့ရသည့် KRAS mutation များကို တိုက်ရိုက် ပိတ်ဆို့သည်)။
MOA: Daraxonrasib သည် Tri-complex format ဖြင့် Active state တွင် ရှိနေသည့် RAS(ON) bound forms (KRAS G12D, G12V, G12R စသည့် Multiple mutant forms များနှင့် Wild-type RAS) များကို non-covalently တိုက်ရိုက် ပိတ်ဆို့ကာ Downstream MAPK signaling pathway ကို ရပ်တန့်စေပြီး ကင်ဆာဆဲလ်များ ပွားများခြင်းနှင့် ရှင်သန်ခြင်းကို တားဆီးပေးပါတယ်။

🚚3. Pharmacokinetics (PK Profile)
Absorption: သောက်ဆေးအဖြစ် လျှင်မြောစွာ စုပ်ယူပြီး Single 300 mg dose ဖြင့် Steady-state therapeutic level ကို အချိန်တိုအတွင်း ရရှိပါတယ်။
Distribution: Protein binding မြင့်မားပြီး Tumor tissue များအတွင်းသို့ ကျယ်ပြန့်စွာ ပျံ့နှံ့ဝင်ရောက်နိုင်ပါတယ်။
Metabolism: Hepatic CYP3A4 enzyme system မှတစ်ဆင့် အဓိက Metabolism လုပ်ဆောင်ပါတယ်။
Elimination: F***s နှင့် Urine တို့မှတစ်ဆင့် သာမန် Elimination half-life Duration ဖြင့် စွန့်ထုတ်ပါတယ်။

😒4. Side Effects (ဘေးထွက်ဆိုးကျိုးများ)
Most Common Adverse Events (≥20%):
Dermatologic Toxicity: Skin rash (အစကွဲခြင်း/အဖုအပိန့်ထခြင်း), Dry skin, Paronychia
Gastrointestinal: Diarrhea (ဝမ်းလျှောခြင်း), Nausea/Vomiting, Stomatitis (ခံတွင်းနာ/အနာဖြစ်ခြင်း), Abdominal pain
Systemic / Constitutional: Fatigue (မောပန်းနွမ်းနယ်ခြင်း), Edema (ရောင်ရမ်းခြင်း), Decreased appetite (အဆာပြေခြင်း/ခံတွင်းပျက်ခြင်း)
Serious Side Effects & Warnings:
Severe Cutaneous Adverse Reactions (SCARs)
Hemorrhage (သွေးယိုစိမ့်ခြင်း သတိပြုရန်)
Elevated Liver Enzymes (ALT/AST တက်နိုင်သဖြင့် Liver Function Monitor လုပ်ရန် လိုအပ်သည်)

⛔️5. Contraindications & Drug Interactions
Contraindications:
Active substance သို့မဟုတ် Excipients များနှင့် ပြင်းထန်သော Hypersensitivity (ဓာတ်မတည့်မှု) ရှိသူများ။
Severe Hepatic Impairment ခံစားနေရသူများတွင် တိုက်ရိုက် အသုံးမပြုရန် သတိပေးထားပါသည်။

☢️Drug Interactions:
Strong CYP3A4 Inducers (e.g., Rifampin, St. John's Wort, Carbamazepine): Daraxonrasib ၏ Plasma concentration ကို ကျဆင်းစေနိုင်သဖြင့် အတူတွဲသုံးခြင်းကို ရှောင်ကြဉ်ရပါမည်။
Strong CYP3A4 Inhibitors (e.g., Ketoconazole, Clarithromycin): Daraxonrasib ၏ Toxicity ကို မြင့်တက်စေနိုင်သဖြင့် Dose adjustment လိုအပ်ပါသည်။
P-gp / BCRP Substrates: Narrow therapeutic index ရှိသော P-gp transporter substrate ဆေးများနှင့် ယှဉ်တွဲသုံးပါက စောင့်ကြည့်ရန် လိုအပ်ပါသည်။

🤰6. Special Populations & Pregnancy
Pregnancy & Lactation: Embryo-fetal toxicity ဖြစ်စေနိုင်သဖြင့် ကိုယ်ဝန်ဆောင်ချိန်တွင် Contraindicated ဖြစ်ပြီး သောက်သုံးနေစဉ်နှင့် ဆေးရပ်ပြီး ဓာတ်ထိန်းချိန်အတွင်း ထိရောက်သော သန္ဓေတားနည်းလမ်းများကို သုံးစွဲရပါမည်။







မိမိဦးခေါင်းခွံ အရေပြားတွင် ထွက်ရှိလာသော အလုံး အကြိတ် အစိုင်အခဲတုံးများ ကိုလည်း လာရောက် တိုင်ပင် ကုသခွဲစိတ်မှု ပြုလုပ်နိ...
22/08/2026

မိမိဦးခေါင်းခွံ အရေပြားတွင် ထွက်ရှိလာသော အလုံး အကြိတ် အစိုင်အခဲတုံးများ ကိုလည်း လာရောက် တိုင်ပင် ကုသခွဲစိတ်မှု ပြုလုပ်နိုင်ပါသည်။

scalp
cyst scalp
skull


🧑🏻‍🦼🧑🏻‍🦼Chronic Subdural Hematoma (cSDH) သို့မဟုတ် ဦးနှောက်အမြှေးပါးအောက် သွေးခဲဟောင်းတည်ခြင်း 💡 Overview & Pathophysiol...
12/08/2026

🧑🏻‍🦼🧑🏻‍🦼Chronic Subdural Hematoma (cSDH) သို့မဟုတ် ဦးနှောက်အမြှေးပါးအောက် သွေးခဲဟောင်းတည်ခြင်း

💡 Overview & Pathophysiology Overview

🧠Chronic Subdural Hematoma (cSDH) ဆိုသည်မှာ ဦးနှောက်အမြှေးပါး Outer Layer (Dura mater) နှင့် Middle Layer (Arachnoid mater) ကြားတွင် သွေးခဲနှင့် အရည်များ အချိန်ကြာမြင့်စွာ (များသောအားဖြင့် ၃ ပတ် သို့မဟုတ် ထိုထက်ပို၍) စုစည်းလာသည့် အခြေအနေဖြစ်သည်။

👴👵အသက်ကြီးသူများတွင် ဦးနှောက်ကျုံ့ခြင်း (Cerebral Atrophy) ကြောင့် Bridging veins များ တင်းအားများပြီး သေးငယ်သော ထိခိုက်ဒဏ်ရာ (Trivial trauma) မျှဖြင့် ပြတ်ထွက်ကာ စတင်လေ့ရှိသည်။ ထို့နောက် Micro-bleeding နှင့် Inflammatory membrane သံသရာလည်ပြီး သွေးခဲပမာဏ တဖြည်းဖြည်း ကြီးထွားလာရခြင်း ဖြစ်သည်။

📈1. Incidence (ရောဂါဖြစ်ပွားမှုနှုန်း)

💹အထွေထွေ ဖြစ်ပွားနှုန်း: အကြမ်းအားဖြင့် လူပေါင်း ၁၀၀,၀၀၀ လျှင် ၈.၂ မှ ၁၄.၀ ဦး ခန့်တွင် ဖြစ်ပွားလေ့ရှိသည်။

👩‍💻 အသက်အရွယ် အလိုက် ဖြစ်ပွားနှုန်း: အသက်ကြီးသူများတွင် အဆမတန် မြင့်တက်လာပြီး အသက် ၇၀-၈၀ အထက် လူဦးရေ ၁၀၀,၀၀၀ လျှင် ၅၀ မှ ၁၃၀ ဦး အထိ ရှိလာတတ်သည်။
အမျိုးသား/အမျိုးသမီး: အမျိုးသားများတွင် ပိုမိုဖြစ်ပွားလေ့ရှိသည် (Male-to-female ratio ≈ ၂:၁)။

⚠️အဓိက Risk Factors များ:

👵အသက်ကြီးခြင်း (ဦးနှောက်ကျုံ့ခြင်းကြောင့်)
ထိခိုက်ဒဏ်ရာ ရာဇဝင် (မိမိကိုယ်တိုင် မမှတ်မိသော ခေါင်းဆောင်ဆောင့်မှုအသေးစားလေးများ)

💊သွေးကျဲဆေးများ သောက်သုံးနေရခြင်း (Aspirin, Clopidogrel, Warfarin, NOACs)

🥃အရက်သေစာ အလွန်အကျွံ သောက်စားခြင်း (Chronic Alcoholism)

🏥2. Clinical Features (ရောဂါလက္ခဏာများ)

🧠cSDH သည် "The Great Mimicker" သို့မဟုတ် အခြားရောဂါများကို တုပတတ်သော ရောဂါအဖြစ် လူသိများသည်။ လက္ခဏာများသည် တဖြည်းဖြည်းချင်းမှ ပေါ်လာတတ်ပြီး Strokelike symptoms သို့မဟုတ် Dementia/Delirium နှင့် မှားယွင်းတတ်သည်။

🤯ခေါင်းကိုက်ခြင်း (Headache): အတွေ့ရအများဆုံး လက္ခဏာများထဲမှ တစ်ခုဖြစ်ပြီး တဖြည်းဖြည်း ပိုဆိုးလာတတ်သည်။

🚶‍♂️လမ်းလျှောက်ရခက်ခဲခြင်း/ယိုင်ခြင်း (Gait Disturbance/Falls): သက်ကြီးရွယ်အိုများတွင် ခေါင်းကိုက်ခြင်းထက် ပိုမိုထင်ရှားစွာ တွေ့ရလေ့ရှိသည်။

🧟‍♂️စိတ်ပိုင်းဆိုင်ရာ ပြောင်းလဲမှုများ (Cognitive Deterioration & Confusion): မှတ်ဉာဏ်ချို့ယွင်းလာခြင်း၊ စိတ်ရှုပ်ထွေးခြင်း၊ သတိလစ်သလိုဖြစ်ခြင်း (Dementia သို့မဟုတ် Delirium နှင့် လွဲမှားတတ်သည်)။

🧑🏻‍🦼ခန္ဓာကိုယ် တစ်ခြမ်း အားနည်းခြင်း (Focal Neurological Deficits): Limb weakness, Hemiparesis, Speech difficulty (Aphasia) စသည့် Stroke နှင့် တူသော လက္ခဏာများ။

🥱ဦးနှောက်အတွင်း ဖိအားတက်သည့် လက္ခဏာများ (Raised ICP signs): ပျို့အန်ခြင်း၊ အိပ်ချင်မူးတူးဖြစ်ခြင်း (Drowsiness)၊ အပြင်းအထန်ဆိုပါက Coma ဝင်သွားခြင်း။

🔬 3. Investigation (ရောဂါရှာဖွေ စစ်ဆေးမှုများ)

🩻NCCT Brain (Choice of Diagnostic Investigation)

🩻Non-Contrast CT Head သည် cSDH အတွက် Gold Standard နှင့် ပထမဆုံး လုပ်ဆောင်ရမည့် စစ်ဆေးမှုဖြစ်သည်။

• Hypodense / Isodense Collection: သွေးခဲဟောင်းဖြစ်၍ Grey matter ထက် အရောင်ဖျော့ သို့မဟုတ် တူညီနေမည်။

• Acute-on-chronic: သွေးသစ်ထပ်ထွက်ပါက Hyperdense/Mixed density တွေ့ရမည်။

• Mass effect & Midline Shift: သွေးခဲပမာဏကြောင့် ဦးနှောက်တွန်းသွားခြင်း ရှိမရှိ ကြည့်ရှုနိုင်သည်။

☢️MRI Brain

CT တက် စာလျှင် ပိုမိုတိကျသော်လည်း အရေးပေါ်အခြေအနေများတွင် ခဲယဉ်းသည်။ Isodense cSDH များ၊ Membrane မူမမှန်မှုများ သို့မဟုတ် Bilateral cSDH များကို ပိုမိုစစ်ဆေးကြည့်ရှုနိုင်သည်။

👨‍🔬Laboratory Investigations

CBC / Platelets: သွေးဥမွှား ပမာဏ စစ်ဆေးခြင်း။

• Coagulation Profile (PT/INR, APTT): သွေးခဲမှုစနစ် ပုံမှန်ရှိမရှိ စစ်ဆေးခြင်း (အထူးသဖြင့် သွေးကျဲဆေးသောက်နေသူများ)။

• Renal Function Test / Electrolytes: အခြား စိတ်ရှုပ်ထွေးမှုကို ဖြစ်စေသော သွေးတွင်းဆားဓာတ် အပြောင်းအလဲများကို ခွဲခြားရန်။

🩺Management Plan (ကုသမှုအဆင့်ဆင့်)

🩺Management plan ကို လူနာ၏ Neurological Status (GCS) နှင့် CT Scan သွေးခဲ အရွယ်အစား ပေါ်မူတည်၍ Surgical သို့မဟုတ် Conservative ခွဲခြား ကုသရပါသည်။

💉Medical / Conservative Management

💊လက္ခဏာ မပြဘဲ အမှတ်မထင် တွေ့ရှိရသော cSDH (Incidental) သို့မဟုတ် သွေးခဲအလွန်သေးငယ်သည့် လူနာများအတွက် အသုံးပြုသည်။

1. Close Monitoring: စနစ်တကျ မကြာခဏ CT Scan ပြန်ရိုက်၍ သွေးခဲ အရွယ်အစားကို စောင့်ကြည့်ခြင်း။

2. Reverse Anticoagulation: သွေးကျဲဆေးများကို ချက်ချင်း ခေတ္တရပ်ဆိုင်းခြင်း သို့မဟုတ် သွေးခဲမှုပြန်ကောင်းအောင် Antidote ပေးခြင်း (e.g., Vitamin K, FFP, Platelet Transfusion)။

3. Medical Therapies (Under Research/Adjunct):
Dexamethasone (Steroids): Inflammatory process ကို လျှော့ချရန် ခွဲစိတ်ရခက်သော အချို့လူနာများတွင် သုံးလေ့ရှိသည်။

Tranexamic Acid (TXA): သွေးယိုစိမ့်မှုကို ထိန်းရန်။
Atorvastatin: Membrane neovascularization ကို လျှော့ချပေးရန်။

👨‍⚕️Surgical Management (Primary Treatment for Symptomatic cSDH)

🧠လက္ခဏာပြနေသော၊ ဦးနှောက်တွန်းထားသော (Midline shift > 5-10mm) သို့မဟုတ် သွေးခဲထူသော လူနာများအတွက် အဓိက ကုသနည်းဖြစ်သည်။

💀Burr-Hole Craniostomy & Drainage (BHC):
Standard and most effective procedure။
ဦးခေါင်းခွံတွင် အပေါက်သေးသေး (၁ ပေါက် သို့မဟုတ် ၂ ပေါက်) ဖောက်၍ သွေးခဲနှင့် အရည်များကို ဆေးထုတ်ခြင်း (Irrigation) ပြုလုပ်ပြီး Subdural Drain ပိုက် ထည့်ထားခြင်း။

☠️Craniotomy:
သွေးခဲသည် မာကျောနေပါက (Solid clot) သို့မဟုတ် Membrane များ အလွန်ထူပါက ဦးခေါင်းခွံ အရိုးကို ကျယ်ကျယ်ဖွင့်၍ ခွဲစိတ်သည့် နည်းလမ်း။

🦯Middle Meningeal Artery (MMA) Embolization:
နည်းပညာသစ်ဖြစ်ပြီး သွေးခဲဆီသို့ သွေးထောက်ပံ့နေသော သွေးကြောကို Interventional Radiology ဖြင့် ပိတ်ဆို့ကာ ရောဂါ ပြန်မဖြစ်အောင် (Recurrence) ကာကွယ်သည့် ကုသမှုနည်းလမ်း ဖြစ်သည်။

📈 5. Post-Operative Care & Complications

Post-op Position: ခွဲစိတ်ပြီးပါက ဦးနှောက်ပြန်လည် ဖောင်းကားလာစေရန် (Brain re-expansion) လူနာကို (Flat Position) ဖြင့် ၁-၂ ရက် ထားလေ့ရှိသည်။

Subdural Drain: ၁ ရက်မှ ၂ ရက်အတွင်း ပိုက်မှ ထွက်လာသော အရည် ပမာဏပေါ် မူတည်၍ ဖြုတ်ပေးသည်။

🥴Complications (နောက်ဆက်တွဲ ပြဿနာများ):

Recurrence (ပြန်လည်ဖြစ်ပွားခြင်း): ၁၀% မှ ၂၀% ခန့်တွင် ခွဲစိတ်ပြီးနောက် သွေးခဲ ပြန်တည်တတ်သည်။
Seizures (တက်ခြင်း): Anticonvulsant prophylactic ပေးရန် လိုအပ်နိုင်ပါသည်။

Pneumocephalus (ဦးခေါင်းအတွင်း လေဝင်ခြင်း): အနည်းငယ် ဝင်လေ့ရှိပြီး တဖြည်းဖြည်း ပြန်စုပ်ယူသွားသည်။





-hole and Craniostomy




Clinic
+959796152180


MRI appearance of cSDH
Nature

05/08/2026

အသက် ၆ နှစ်အရွယ် မိန်းကလေးငယ်တစ်ဦးသည် လမ်းလျှောက်ရာတွင် ညာဘက်ခြေထောက် အားနည်း၍ တွဲကျနေခြင်းနှင့် ကြွက်သားများ ပိန်လှီသွားခြင်းတို့ကြောင့် ကျွန်ုပ်တို့ထံ လာရောက်ပြသခဲ့ပါသည်။
MRI ရိုက်ကူးစစ်ဆေးချက်အရ ကျောရိုးမကြီး ဆွဲဆန့်ခံထားရမှု (tethering) နှင့်အတူ Lipomyelomeningocele (အဆီအကျိတ်ပါဝင်သော ကျောရိုးမအာရုံကြောအိတ် ထွက်ကျခြင်း) ရှိနေသည်ကို တွေ့ရှိခဲ့ရပါသည်။
ထို့ကြောင့် ကျွန်ုပ်တို့အနေဖြင့် Myelomeningocele အိတ်ကို ဖယ်ရှားပြီး အပြင်ပိုင်းမှ ပြန်လည်ပြုပြင်ပေးခြင်း၊ ကျောရိုးမကြီးအား ဆွဲဆန့်ထားသည့် အခြေအနေမှ လွတ်မြောက်စေခြင်း (untethering) နှင့် ကျောရိုးအရိုးပိုင်းဆိုင်ရာ အပေါက်နေရာအတွင်းသို့ ထွက်ကျနေသော အိတ် (meningocele sac) ကို ပြန်လည်နေရာချထားခြင်းတို့ကို ပြုလုပ်ခဲ့ပါသည်။ ထို့ပြင် ခါးပိုင်းရှိ ကြွက်သားအမြှေးပါး (lumbar fascia) ကိုလည်း ခိုင်ခံ့စေရန် ပြုလုပ်ပေးခဲ့ပါသည်။

6years old girl came to us with the complaint of right lower limb drop during walking and muscle atrophy.MRI Showed Leip...
05/08/2026

6years old girl came to us with the complaint of right lower limb drop during walking and muscle atrophy.
MRI Showed Leipomyelomeningocele with tethering of spinal cord.
We did myelomeningocele excision external repair and untethers the spinal cord and reduce the meningocele sac inside the bony defect. Lumbar fascia reinforcement was also done .

အသက် ၆ နှစ်အရွယ် မိန်းကလေးငယ်တစ်ဦးသည် လမ်းလျှောက်ရာတွင် ညာဘက်ခြေထောက် အားနည်း၍ တွဲကျနေခြင်းနှင့် ကြွက်သားများ ပိန်လှီသွားခြင်းတို့ကြောင့် ကျွန်ုပ်တို့ထံ လာရောက်ပြသခဲ့ပါသည်။
MRI ရိုက်ကူးစစ်ဆေးချက်အရ ကျောရိုးမကြီး ဆွဲဆန့်ခံထားရမှု (tethering) နှင့်အတူ Lipomyelomeningocele (အဆီအကျိတ်ပါဝင်သော ကျောရိုးမအာရုံကြောအိတ် ထွက်ကျခြင်း) ရှိနေသည်ကို တွေ့ရှိခဲ့ရပါသည်။

ထို့ကြောင့် ကျွန်ုပ်တို့အနေဖြင့် Myelomeningocele အိတ်ကို ဖယ်ရှားပြီး အပြင်ပိုင်းမှ ပြန်လည်ပြုပြင်ပေးခြင်း၊ ကျောရိုးမကြီးအား ဆွဲဆန့်ထားသည့် အခြေအနေမှ လွတ်မြောက်စေခြင်း (untethering) နှင့် ကျောရိုးအရိုးပိုင်းဆိုင်ရာ အပေါက်နေရာအတွင်းသို့ ထွက်ကျနေသော အိတ် (meningocele sac) ကို ပြန်လည်နေရာချထားခြင်းတို့ကို ပြုလုပ်ခဲ့ပါသည်။ ထို့ပြင် ခါးပိုင်းရှိ ကြွက်သားအမြှေးပါး (lumbar fascia) ကိုလည်း ခိုင်ခံ့စေရန် ပြုလုပ်ပေးခဲ့ပါသည်။

16/05/2026

မင်္ဂလာပါ ။
ဒီနေ့ ပြောမယ့် အကြောင်းအရာ ကတော့ Head injury / ဦးခေါင်းခွံ ထိခိုက် ဒဏ်ရာရတာ နဲ့ ပတ်သပ်ပြီး ဖြစ်ပါတယ် ။

Head injury ဆိုရင်ဖြစ် အရေးပေါ်ဆေးကုသမှုလိုအပ်သော ထိခိုက်ဒဏ်ရာရမှု အခြေအနေ များထဲမှာ အလွန်အရေးကြီးတဲ့ အလွန်အန္တရယ်ရှိတဲ့ ပြသနာ တခုပါ။

Head injury ဆိုသည်မှာ ဦးခေါင်း၊ ခေါင်းခွံ သို့မဟုတ် ဦးနှောက်တွင် ထိခိုက်ဒဏ်ရာရခြင်းကို ဆိုလိုပါတယ်။ အနည်းငယ်သော concussion မှစပြီး ပြင်းထန်သော traumatic brain injury အထိ ဖြစ်နိုင်ပါတယ်။

ယာဉ်တိုက်မှု၊ လဲကျမှု နှင့် အကြမ်းဖက်မှုများကြောင့် Head injury ဖြစ်ပွားမှုများနေပြီး သေဆုံးမှုနှင့် မသန်စွမ်းမှုများ၏ အဓိကအကြောင်းရင်းတစ်ခုဖြစ်ပါတယ်။

အချိန်မီ သိရှိပြီး မှန်ကန်စွာ စီမံခန့်ခွဲခြင်းသည် အသက်ကယ်နိုင်ရန် အရေးကြီးပါသည်။

Causes of Head Injury

ခေါင်းဒဏ်ရာ ဖြစ်စေသော အကြောင်းရင်းများမှာ -
• ယာဉ်တိုက်မှု
• လဲကျမှု
• ရိုက်နှက်ခံရမှု
• အားကစားထိခိုက်မှု
• အလုပ်ခွင် မတော်တဆမှု

အန္တရာယ်ပိုများသောအုပ်စုများမှာ -
• ကလေးများ
• အသက်ကြီးသူများ
• ဆိုင်ကယ်စီးသူများ
• အရက်မူးနေသူများ

Types of Head Injury

Head injury ကို အဓိကအားဖြင့် ၂ မျိုးခွဲနိုင်ပါတယ်။

1. Closed Head Injury
• ခေါင်းခွံမပေါက်ဘဲ အတွင်းပိုင်း ဦးနှောက်ထိခိုက်ခြင်း

2. Open or Penetrating Injury
• ခေါင်းခွံပေါက်ခြင်း သို့မဟုတ် ထိုးဖောက်ဒဏ်ရာရခြင်း
• Infection နှင့် severe brain damage ဖြစ်နိုင်ခြေများ

Glasgow Coma Scale (GCS) အရ Severity ခွဲခြားခြင်း
• Mild : GCS 13–15
• Moderate : GCS 9–12
• Severe : GCS ≤ 8

Clinical Features

တွေ့ရနိုင်သော လက္ခဏာများမှာ -
• ခေါင်းကိုက်ခြင်း
• သတိလစ်ခြင်း
• အန်ခြင်း
• မူးဝေခြင်း
• စိတ်ရှုပ်ထွေးခြင်း
• တက်ခြင်း
• နှာခေါင်း သို့မဟုတ် နားမှ သွေးယိုခြင်း
• Pupils မညီခြင်း
• ကိုယ်လက်အားနည်းခြင်း

အရေးပေါ် လက္ခဏာများ -
• သတိအခြေအနေ ကျဆင်းလာခြင်း
• အန်ခြင်း မကြာခဏဖြစ်ခြင်း
• Seizure ဖြစ်ခြင်း
• အသက်ရှူခက်ခဲခြင်း

Initial Assessment

လူနာကို ABCDE approach ဖြင့် စစ်ဆေးစီမံပါသည်။

A – Airway with cervical spine protection
• အသက်ရှူလမ်းကြောင်းဖွင့်ထားရန်
• လည်ပင်းရိုးကို ကာကွယ်ထိန်းသိမ်းရန်

B – Breathing
• Respiratory rate နှင့် oxygen saturation စစ်ဆေးရန်
• လိုအပ်ပါက oxygen ပေးရန်

C – Circulation
• Pulse နှင့် blood pressure စစ်ဆေးရန်
• သွေးယိုခြင်းကို ထိန်းချုပ်ရန်
• Shock ရှိပါက IV fluids ပေးရန်

D – Disability
• Glasgow Coma Scale စစ်ဆေးရန်
• Pupils စစ်ဆေးရန်
• Limb movement စစ်ဆေးရန်

E – Exposure
• ကိုယ်ခန္ဓာတစ်ခုလုံးတွင် အခြားဒဏ်ရာများ ရှိမရှိ စစ်ဆေးရန်

Investigations

အရေးကြီးသော စစ်ဆေးမှုများမှာ -

CT Scan Brain
• အရေးကြီးဆုံး စစ်ဆေးမှု
• Brain bleeding, fracture နှင့် edema ကို သိနိုင်သည်

အခြားစစ်ဆေးမှုများ
• Cervical spine X-ray
• CBC နှင့် coagulation profile
• Blood glucose နှင့် electrolytes

Definitive Management

Medical Management
• Oxygenation နှင့် blood pressure ကို ထိန်းသိမ်းရန်
• Head elevation 30 degrees ထားရန်
• လိုအပ်ပါက analgesics နှင့် anticonvulsants ပေးရန်
• Raised intracranial pressure အတွက် Mannitol ပေးနိုင်သည်

Surgical Management

အောက်ပါအခြေအနေများတွင် ခွဲစိတ်ရန်လိုနိုင်သည် -
• Epidural hematoma
• Subdural hematoma
• Depressed skull fracture

ခွဲစိတ်မှုများမှာ -
• Craniotomy
• Hematoma evacuation

Complications

ဖြစ်နိုင်သော complications များမှာ -
• Brain herniation
• Seizures
• Infection
• Cognitive impairment
• Permanent neurological deficit
• Death

စောစီးစွာကုသခြင်းသည် complications များကို လျော့နည်းစေပါသည်။

Prevention

ကာကွယ်နိုင်သော နည်းလမ်းများမှာ -
• Helmet နှင့် seat belt အသုံးပြုခြင်း
• အရက်မူးပြီး မောင်းနှင်ခြင်း မပြုလုပ်ရန်
• အသက်ကြီးသူများတွင် fall prevention ပြုလုပ်ရန်
• Workplace safety လိုက်နာရန်
• Sports protective equipment အသုံးပြုရန်

Conclusion

နိဂုံးချုပ်အနေဖြင့် -

Head injury သည် အရေးပေါ်ကုသရန်လိုအပ်သော medical emergency တစ်ခုဖြစ်သည်။

ABCDE assessment, neurological monitoring နှင့် early imaging တို့သည် လူနာ outcome ကောင်းမွန်စေရန် အရေးကြီးပါသည်။

အချိန်မီ မှန်ကန်စွာကုသခြင်းဖြင့် သေဆုံးမှုနှင့် disability များကို လျော့ချနိုင်ပါသည်။

Head injury နဲ့ ပတ်သပ်ပြီး ကုသမှု ပြုလုပ်လိုလျှင်
ဇီဝသုခဆေးခန်း
လမ်း၉၀* လမ်း၃၀ ၊ ပြည်ကျော်စျေးအနောက်ဖက်၊ နွေငြိမ်းစတီရီယို မျက်နှာချင်းဆိုင် ၊ ချမ်းအေးသာဇံ ၊ မန္တလေး လာရောက် ပြသနိုင်ပါသည်။









23. February . 2026 🫶Hello , Namaste , မင်္ဂလာပါ🧑🏻‍🦽ဒီကနေ့တော့ ခါးနာတာနဲ့ပတ်သပ်ပြီး ပြောကြမယ် ခင်ဗျ။ဆွေးနွေးကြမယ် ။👨🏼‍🦽ခ...
23/02/2026

23. February . 2026
🫶Hello , Namaste , မင်္ဂလာပါ

🧑🏻‍🦽ဒီကနေ့တော့ ခါးနာတာနဲ့ပတ်သပ်ပြီး ပြောကြမယ် ခင်ဗျ။
ဆွေးနွေးကြမယ် ။

👨🏼‍🦽ခါးနာတိုင်း လူအများစုက အာရုံကြောညှပ်တာ လို့ ယူဆနေကြပါတယ် ။
အယူအဆက မှားသလားဆို မမှားပါဘူး ။ မှန်သလားဆိုလည်း အလုံးစုံ မမှန်ဘူးပေါ့။

👩🏼‍🦽‍➡️ခါးနာတာဟာ ခါးမှာ ရှိတဲ့ ကြွက်သား အရိုး အဆစ် ခါးဆစ် အာရုံကြော အားလုံးကနေဖြစ်တက်ပါတယ် ။

👨🏽‍🦼‍➡️အရိုး အဆစ် ကြွက်သား တွေ က ခါးနာရုံသာ ဖြစ်ပြီး အာရုံကြောမပါတာကြာင့် သက်သာပျောက်ကင်း ဖို့ ပိုမို လွယ်ကူတယ်ပေါ့ ။

🚶🏽အကိုက်အခဲပျောက်ဆေးသောက် နားနားနေပြီး ပုံမှန် လေ့ကျင့်ခန်း (မပြင်းထန်) တဲ့ လေ့ကျင့်ခန်းတွေ လုပ်ရင် >၉၅% က သက်သာပျောက်ကင်းကြပါတယ်။

🧑🏻‍🦽‍➡️ဒါပေမယ့် Prolapse Lumbar intervertebral disc (PID) ကြောင့် ဖြစ်တဲ့ Pain ခါးနာတာဟာ လေ့ကျင့်ခန်း လုပ်ရုံ ဆေးသောက်ရုံ နားနေရုံနဲ့ အားလုံး မသက်သာ တက်ဘူး။

🧑🏻‍🦼ဒီနေ့ prolapse Lumbar intervertebral disc Lumbar PID နဲ့ ပတ်သပ်ပြီး ဆွေးနွေးတင်ပြကြရအောင် ။

🧑🏼‍🦼‍➡️Prolapse Lumbar intervertebral disc
(ခါးဆစ်ကျောရိုးကွင်းပြားကျွံခြင်း)

👩🏼‍🦼‍➡️ကျောရိုးတခုနဲ့တခု ကြားထဲမှာ Disc လို့ခေါ်တဲ့ အရိုးကွင်းပြားလေးတွေ ရှိတယ် ။ အဲ့ဒီ Disc တွေက အပြင်နဲ့ အတွင်းမှာ အလွှာနှစ်လွှာ ပါတယ် ။ အပြင်က Annulus fibrosus and အတွင်းက Nucleus pulposus ဆိုပြီးရှိတယ် ။

👨🏽‍🦼‍➡️အသက်အရွယ်ကြီး လာတဲ့ အခါမှာ Disc material တွေက ရေဓာတ် ခမ်းခြောက်တဲ့ အခါ ကျွတ်ဆက်ပြီး ကွဲ လာတက်တယ် ။ ကွဲ ရင် အတွင်း က Nucleus pulposus က အာရုံကျော တွေ ကို ဖိတဲ့ အခါမှာ Back pain Radicular pain (ခါးနာ အာရုံကျောဖိ ခံရတာကြောင့် နာ ) ရပါတယ် ။ ပိုးဆိူး လျှင် အာရုံကျော ထွက်တဲ့ နား ညှပ်ခံ ရတာကြောင့် ခြေထောက်ထုံတာ ကျင်တာ လမ်းမလျှောက်နိုင်တာ ပျော့ခွေ တာတွေ ဖြစ်လာပါတယ် ။

👩🏼‍🦼‍➡️Lumbar PID ကြောင့် ဖြစ်တဲ့ ရောဂါလက္ခဏာ များ

👩🏼‍🦼‍➡️၁) Back pain လို့ခေါ်တဲ့ ခါး မှ စပြီး တင်ပါး ခြေသလုံး ခြေဖဝါး အထိ နာကျင်တာ (Sciatica pain)

👩🏼‍🦼‍➡️၂)Paresthesia ထုံကျင်နေခြင်း (အာရုံကျောဖိခံနေရသောနေရာအလိုက်)

🧑🏼‍🦼‍➡️၃) ခြေထောက်လမ်းမလျှောက်နိုင် မ မနိုင် ခြင်း (ကြွက်သားအားနည်း)

🧑🏼‍🦼‍➡️၄) အဆိုးဆုံး ဆီးဝမ်းမထိမ်းသိမ်း နိုင်ခြင်း ။( Red flags)
( Cauda Equina Syndrome) အရေးပေါ် ခွဲစိတ်မှု လိုအပ်။

👩🏼‍🦽‍➡️ရောဂါဘယ်လိုရှာမလဲ

👨🏽‍🦼‍➡️Lumbar spine X-ray - အရိုးကျိုးတာ ၊ အရိုးပါးတာ ၊ အတက်အလက်တွေ ထွက်နေတာ မြင်နိုင်။ သို့သော် Disc ကို မမြင်ရပါ။

👨🏽‍🦼‍➡️CT Scan လဲ X-ray လို့ပါဘဲ

👨🏽‍🦼‍➡️MRI - Disc ကို လည်းမြင်နိုင် ။ အာရုံကြော ညှပ်တာလည်း မြင်နိုင်။ ခွဲစိတ်မှု လိုအပ်ရင် များစွာ အထောက်အကူ ဖြစ်ပါတယ်။

🧑🏼‍🦼‍➡️ကုသမှု (Treatment plan)

🧑🏼‍🦼‍➡️Conservative Mx (ခွဲစိတ်ရန် မလိုသော ကုသမှု)
၈၀-၉၀% လူနာတွေ သက်သာပျောက်ကင်းကြပါတယ်။
၁) ဆေးဝါးဖြင့် ကုသခြင်း - အကိုက်အခဲ ပျောက်ဆေး NSAIDS ၊ အကျောတင်းတာလျော့စေတဲ့ဆေးဝါး Muscles relaxants ၊ ထုံကျင်သက်သာဆေး Neuropathic Medication (Pregabalin , Gabapentin)

၂)ခွဲစိတ်ပြီးကုသမှု (Surgical Management)

Indications / ခွဲစိတ်ရန်လိုအပ်ချက်များ

**၆ ပတ် မှ ၁၂ ပတ် ဆေးဝါးဖြင့် ကုသသော်လည်း မသက်သာခြင်း သို့မဟုတ် အာရုံကြော အားနည်းမှု ပိုးဆိုးလာ

****Cauda equina syndrome

👨🏼‍🦽Methods (ခွဲစိတ်မှု နည်းလမ်း )

Microdiscectomy - အဏုကြည့်မှန်ဘီးလူးဖြင့် ကျွံနေသော Disc အစများကို ဖယ်ထုတ်ခြင်း။

Endoscopic discectomy -အပေါက်ငယ်လေးဖြင့် ပြွန်ထည့်ကာ disc အစများဖယ်ထုတ်ခြင်း ။

Posterior decompression laminectomy မြန်မာပြည်မှာ အသုံးများတဲ့ ခွဲစိတ်နည်းပါ ။ ကျောရိုးနောကျောက အရိုးများ ဖွင့်ပြီး ညှပ်နေသော အာရုံကြောကို နေရာ ပေးခြင်းပါ။

🧑🏻‍🦼Rehabilitation and follow up (ပြန်လည်သန်စွမ်းရေးနဲ့ နောက်ဆက်တွဲ စောင့်ကြည့်ခြင်း)

🏃🏾‍♀️Physiotherapy
Ergonomics- မိမိ ထိုင်ပုံ ထိုင်နည်း များကို ပြင်ဆင်ခြင်း (မတ်မတ်ထိုင် ၊ ကြာကြာမထိုင် ကြာကြာမရပ် ) ၊ အလေးအပင် မ မရန် လိုအပ်။

🚶🏻‍♂️‍➡️မလှုပ်မရှား နေခြင်းထက် ပုံမှန် သွားလာ လှုပ်ရှားဖို့ လည်း လိုအပ်ပါတယ် ။

🚶🏻‍♂️‍➡️Follow up - မိမိရဲ့ ရောဂါနဲ့ ပတ်သပ်ပြီး ပုံမှန် စစ်ဆေးပြသမှုလုပ်ရန် လိုအပ်ပါတယ် (ခွဲစိတ် မှာလုပ်သော် လည်းကာင်း / မလုပ်သော် လည်းကာင်း )

မိမိရောဂါနှင့်ပတ်သပ်၍ တိုင်ပင်ဆွေးနွေးကုသလိုလျှင်
ဇီဝသုခဆေးခန်း . လမ်း ၃၀ လမ်း၉၀ ပြည်ကြီးပျော်ဘွယ် အနောက်ရပ်ကွက် သို့ လာရောက်ပြသနိုင်ပါ
သည်။








🦀  ခုတလော Hot topic ဖြစ်နေတဲ့ Nipha Virus အကြောင်း သိကောင်းစရာ🦇  တိရစ္ဆာန် ကနေ့ လူကို ကူးစက်တက်တဲ့  Zoonotic disease အမျ...
26/01/2026

🦀 ခုတလော Hot topic ဖြစ်နေတဲ့ Nipha Virus အကြောင်း သိကောင်းစရာ
🦇 တိရစ္ဆာန် ကနေ့ လူကို ကူးစက်တက်တဲ့ Zoonotic disease အမျိုးအစားဖြစ်ပြီး သေနှုန်း လည်း မြင့်ပါတယ်။ ၄၀% - ၇၅% ထိ။

၁)Nipha လို့ဘာကြောင့်ခေါ်သလဲ?
၂) ဘာနဲ့ ဘယ်လို ကူးစက်နိုင်တာလဲ?
၃) ရောဂါလက္ခဏာ ဘယ်လိုပြသလဲ?
၄) ဘယ်လို ကုသနိုင်သလဲ?

ဒီလိုမေးခွန်းလေးတွေ ရှိလိမ့်မယ်. ။

🦇 မေးခွန်း ၁
ဘာကြောင့် Nipha Virus လို့ခေါ်သလဲ
1998 ခုနှစ်မှာ Sungai Nipha လို့ခေါ်တဲ့ မလေးရှားက ရွာမှာ ဖြစ်ခဲ့ တွေ့ခဲ့တာ ကို အဆွဲပြုပြီး Nipha virus လို့ ခေါ်တာပါ။

🦇 မေးခွန်း ၂
ဘယ်လိုကူးစက်နိုင်သလဲ
Zoonotic disease ဆိုတဲ့ တိရိစ္ဆာန် ကနေ လူတွေကို ကူးစက်တဲ့ ရောဂါ အမျိုးအစားဖြစ်တယ်။
ဒီဗိုင်းရပ်စ်ရဲ့ ပင်မရင်းမြစ်က လင်းနို့ (အသီးစားလင်းနို့) ဖြစ်ပါတယ်။ လင်းနို့ကနေတစ်ဆင့် အခြားတိရစ္ဆာန် (ဥပမာ- ဝက်) နဲ့ လူတွေဆီကို ကူးစက်တာပါ။

🦇 ကူးစက်နိုင်ခြေရှိတဲ့နည်းလမ်းများ
အစာမှတစ်ဆင့်: လင်းနို့ ကိုက်ထားတဲ့ အသီးအနှံတွေကို စားမိခြင်း သို့မဟုတ် လင်းနို့အညစ်အကြေး ပါဝင်နေတဲ့ သစ်သီးရည် (ဥပမာ- ထန်းရည်၊ ဓနိရည်) တွေကို အပူမပေးဘဲ သောက်မိခြင်း။

🐷 တိရစ္ဆာန်မှတစ်ဆင့်: ပိုးရှိတဲ့ ဝက် သို့မဟုတ် လင်းနို့တွေရဲ့ သွေး၊ တံတွေး၊ ဆီးတို့နဲ့ တိုက်ရိုက်ထိတွေ့ခြင်း။

👱🏽‍♀️ လူမှလူသို့: ပိုးရှိသူရဲ့ နှာချေ၊ ချောင်းဆိုး သို့မဟုတ် ခန္ဓာကိုယ်ထွက်ရည်တွေကနေတစ်ဆင့် အနီးကပ်ပြုစုသူတွေဆီ ကူးစက်ခြင်း

🦇 မေးခွန်း ၃)
ရောဂါလက္ခဏာ ဘယ်လိုပြလဲ
ပိုးကူးစက်ခံရပြီး ၄ ရက်မှ ၁၄ ရက်အတွင်း လက္ခဏာပြလေ့ရှိပါတယ်။

🤒 အစောပိုင်းလက္ခဏာ: ဖျားခြင်း၊ ခေါင်းကိုက်ခြင်း၊ ချောင်းဆိုးခြင်း၊ လည်ချောင်းနာခြင်းနဲ့ ကြွက်သားနာကျင်ခြင်း (တုပ်ကွေးနဲ့ ဆင်တူပါတယ်)။

🤕 ပြင်းထန်လာပါက: မူးဝေခြင်း၊ သတိလစ်ခြင်း၊ စိတ်ရှုပ်ထွေးခြင်း။

🤯 နောက်ဆက်တွဲ: ဦးနှောက်ရောင်ခြင်း (Encephalitis) အထိ ဖြစ်နိုင်ပြီး ၂၄ နာရီကနေ ၄၈ နာရီအတွင်း သတိလစ် (Coma) တာမျိုးအထိ ဖြစ်သွားနိုင်ပါတယ်။

🦇 မေးခွန်း ၄)
ဘယ်လိုကုသ ကာကွယ်နိုင်မလဲ

🌡 လက်ရှိအချိန်ထိ Nipah အတွက် သီးသန့်ကာကွယ်ဆေး (Vaccine) မရှိသေးပါဘူး။ ဒါကြောင့် ကာကွယ်ခြင်းက အကောင်းဆုံးပါ။

🍎 သစ်သီးများကို သေချာဆေးပါ: လင်းနို့ကိုက်ရာ ပါတဲ့အသီးတွေကို လုံးဝမစားပါနဲ့။

🧽 သန့်ရှင်းမှု: အစားအသောက် မကိုင်တွယ်မီနဲ့ အပြင်ကပြန်လာတိုင်း လက်ကို ဆပ်ပြာနဲ့ စနစ်တကျဆေးပါ။

🥃 ထန်းရည်/ဓနိရည်: လတ်လတ်ဆတ်ဆတ် သောက်သုံးမယ်ဆိုရင် လင်းနို့အညစ်အကြေး မပါအောင် သေချာဂရုစိုက်ပါ။

🦇🐷 တိရစ္ဆာန်များနှင့် ထိတွေ့မှု: နေမကောင်းဖြစ်နေတဲ့ ဝက် ဒါမှမဟုတ် လင်းနို့တွေနဲ့ ထိတွေ့ခြင်းကို ရှောင်ကြဉ်ပါ။

🚗 Take home message

Nipah ဟာ သေဆုံးမှုနှုန်း အလွန်မြင့်မား (၄၀% မှ ၇၅% အထိ) တဲ့အတွက် ကမ္ဘာ့ကျန်းမာရေးအဖွဲ့ (WHO) က အထူးသတိထားရမယ့် ရောဂါစာရင်းထဲမှာ ထည့်ထားပါတယ်။ မြန်မာနိုင်ငံရဲ့ အိမ်နီးချင်းနိုင်ငံတွေဖြစ်တဲ့ အိန္ဒိယနဲ့ ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ် တို့မှာ မကြာခဏဆိုသလို ကူးစက်မှုတွေ ရှိတတ်ပါတယ်။
စတင်ဖြစ်ပွားတဲ့ မလေးရှားနိုင်ငံ နှင့် စင်္ကာပူ နိုင်ငံတွေမှာလဲ ရှိတာကြောင့် သတိအသိရှိသင့်ပါတယ် ။




🧠Intraventricular Hemorrhage (IVH) ဆိုသည်မှာ ဦးနှောက်ရဲ့ ပုံမှန်ရှိနေကျ အရည်ကြည်များ (Cerebrospinal Fluid - CSF) စီးဆင်း...
30/12/2025

🧠Intraventricular Hemorrhage (IVH) ဆိုသည်မှာ ဦးနှောက်ရဲ့ ပုံမှန်ရှိနေကျ အရည်ကြည်များ (Cerebrospinal Fluid - CSF) စီးဆင်းရာ လမ်းကြောင်းဖြစ်တဲ့ Ventricles (ဦးနှောက်တွင်းရေကန်များ) ထဲမှာ သွေးယိုစီးခြင်းကို ဆိုလိုပါတယ်။
👀​ဒါဟာ များသောအားဖြင့် လမစေ့ဘဲ မွေးဖွားတဲ့ ကလေးငယ်တွေမှာ အဖြစ်များသလို၊ လူကြီးတွေမှာလည်း သွေးတိုးရောဂါ ဒါမှမဟုတ် ဦးနှောက်သွေးကြောနံရံဖောင်းခြင်း (Aneurysm) , သွေးကြောထုံးများ(AVM) ပေါက်ထွက်ရာကနေ ဖြစ်တတ်ပါတယ်။

🫁​၁။ Clinical Presentation (ရောဂါလက္ခဏာများ)
​IVH ရဲ့ လက္ခဏာတွေက သွေးယိုစိမ့်မှု ပမာဏအပေါ် မူတည်ပြီး ကွာခြားနိုင်ပါတယ်။
​ကလေးငယ်များတွင်:
😷​Silent Presentation: အချို့ကလေးငယ်တွေမှာ ဘာလက္ခဏာမှ မပြဘဲ ရှိနေတတ်ပါတယ်။
🤯​Catastrophic (ရုတ်တရက် ပြင်းထန်ခြင်း): သတိလစ်ခြင်း၊ အသက်ရှူရပ်ခြင်း (Apnea)၊ ကိုယ်လက်တောင့်တင်းခြင်း (Seizures)၊ နဲ့ ငယ်ထိပ်ဖောင်းခြင်း (Bulging fontanelle)။
🤕​Saltatory (တဖြည်းဖြည်းခြင်း): လှုပ်ရှားမှု နည်းသွားခြင်း၊ မျက်လုံး လှုပ်ရှားမှု မမှန်ခြင်း၊ သွေးအားနည်းခြင်း။
🧔​လူကြီးများတွင်:
​ရုတ်တရက် ခေါင်းအလွန်အမင်း ကိုက်ခြင်း (Sudden severe headache)။
​ပျို့အန်ခြင်း။
​သတိလစ်ခြင်း သို့မဟုတ် ဂယောင်ဂတမ်းဖြစ်ခြင်း (Altered mental status)။
​လည်ပင်းတောင့်ခြင်း (Meningismus)
ဆိုသောရောဂါလက္ခဏာတွေနဲ့ လာတက်ပါသည်။

🧔လူကြီးတွေမှာဖြစ်တဲ့ Intraventricular Hemorrhage (IVH) ဟာ များသောအားဖြင့် ဦးနှောက်သွေးကြောပေါက်ခြင်း (Intracerebral Hemorrhage - ICH) ဒါမှမဟုတ် သွေးကြောစူခြင်း (Aneurysm) ပေါက်ခြင်းတို့ကနေ သွေးတွေ Ventricles ထဲ စီးဝင်သွားရာကနေ ဖြစ်တာများပါတယ်။
💣​လူကြီး IVH အတွက် အသေးစိတ်နဲ့ Prognosis ကို အောက်တွင် ဖော်ပြပေးလိုက်ပါတယ်။
💣​၁။ လူကြီးများတွင် ဖြစ်ရသော အဓိကအကြောင်းရင်းများ
💣​Hypertension (သွေးတိုးရောဂါ): အဖြစ်အများဆုံး အကြောင်းရင်းဖြစ်ပြီး သွေးကြောငယ်လေးများ ပေါက်ထွက်ခြင်းကြောင့် ဖြစ်သည်။
💣​Vascular Malformations: ဦးနှောက်သွေးကြောပုံစံမမှန်ခြင်း (AVM) သို့မဟုတ် သွေးကြောစူခြင်း (Aneurysm)။
💣​Cerebral Amyloid Angiopathy (CAA): အသက်ကြီးပိုင်းတွေမှာ တွေ့ရတတ်တဲ့ သွေးကြောနံရံ အားနည်းတဲ့ရောဂါ။
💣​Anticoagulant use: သွေးကျဲဆေး သုံးစွဲနေသူများတွင် သွေးယိုစီးမှု ပိုမိုပြင်းထန်တတ်သည်။

🧑‍🎓Management

အရေးပေါ်စောင့်ရှောက်မှု (Acute Management)
​Airway & Breathing: အသက်ရှူလမ်းကြောင်းကို ထိန်းသိမ်းပေးခြင်း။
​Blood Pressure Control: သွေးဖိအားကို ပုံမှန်ဖြစ်အောင် ထိန်းညှိခြင်း (သွေးထပ်မယိုစေရန်)။
​Seizure Prophylaxis: အတက်ရောဂါ မဖြစ်အောင် ကာကွယ်ဆေးပေးခြင်း။

​👨‍🔬ခွဲစိတ်ကုသမှု (Surgical Intervention)
​External Ventricular Drain (EVD): ဦးနှောက်ခေါင်းထဲကို ပိုက်ထည့်ပြီး ပိုနေတဲ့ သွေးနဲ့ အရည်တွေကို အပြင်ထုတ်ပေးခြင်း။
​VP Shunt: အကယ်၍ ဦးနှောက်ထဲမှာ အရည်တွေ ဆက်တိုက်အိုင်နေရင် (Hydrocephalus) အဲဒီအရည်တွေကို ဗိုက်ထဲကို စီးဆင်းသွားအောင် ပိုက်ဖြင့် လမ်းကြောင်းလွှဲ ကုသပေးခြင်း ။

👾​ Prognosis (ရောဂါအလားအလာ)
​လူကြီးတွေမှာ IVH ရဲ့ Prognosis က အောက်ပါအချက်တွေအပေါ် အများကြီး မူတည်ပါတယ်။
​Graeb Score: လူကြီး IVH ပြင်းထန်မှုကို တိုင်းတာတဲ့ စနစ်ဖြစ်ပါတယ်။ သွေးပမာဏ (Amount of blood) နဲ့ Ventricle တွေထဲ သွေးဘယ်လောက် ပြည့်နေသလဲအပေါ် မူတည်ပြီး ရမှတ်ပေးပါတယ်။ ရမှတ်များလေ Prognosis မကောင်းလေ ဖြစ်ပါတယ်။
​Hydrocephalus (ဦးနှောက်ထဲအရည်အိုင်ခြင်း): သွေးခဲတွေက CSF စီးဆင်းရာလမ်းကြောင်းကို ပိတ်ဆို့လိုက်တဲ့အတွက် ဦးနှောက်အတွင်း ဖိအား (ICP) ရုတ်တရက်တက်လာပြီး အသက်အန္တရာယ် စိုးရိမ်ရတတ်ပါတယ်။
​Level of Consciousness (GCS Score): ဆေးရုံရောက်ချိန်မှာ လူနာရဲ့ သတိထားနိုင်မှု အခြေအနေက အရေးကြီးဆုံး Prognostic factor တစ်ခုဖြစ်ပါတယ်။
​Associated ICH: သွေးယိုစိမ့်မှုက ဦးနှောက်တစ်ရှူး (Brain Parenchyma) ထဲမှာပါ အများကြီး ရှိနေရင် ပြန်လည်ကောင်းမွန်နှုန်း (Functional recovery) ပိုနည်းတတ်ပါတယ်။
​မှတ်ချက်: Grade III နဲ့ IV ရှိတဲ့ လူနာတွေ၊ ဒါမှမဟုတ် သွေးပေါင်ချိန် အရမ်းတက်နေတဲ့ လူနာတွေမှာ Mortality rate (သေဆုံးနှုန်း) ပိုမြင့်တတ်ပါတယ်။

😈​နောက်ဆက်တွဲ ပြဿနာများ (Complications)
​Obstructive Hydrocephalus: သွေးခဲကြောင့် အရည်လမ်းကြောင်းပိတ်ပြီး ခေါင်းထဲဖိအားတက်ခြင်း။
​Delayed Hydrocephalus: သွေးခဲပျော်သွားသော်လည်း အမာရွတ်ကြောင့် အရည်စုပ်ယူမှု အားနည်းသွားပြီး နောက်ပိုင်းမှ ခေါင်းထဲအရည်ပြန်အိုင်ခြင်း။
​Vaso-spasm: သွေးကြောများ ရှုံ့သွားပြီး ဦးနှောက်သွေးမဝတော့ဘဲ လေဖြတ်သကဲ့သို့ ဖြစ်ခြင်း (အထူးသဖြင့် Aneurysm ကြောင့် ဖြစ်သော IVH တွင် တွေ့ရတတ်သည်)။

🧑‍🦽👩‍🦽​ဆက်လက်စောင့်ရှောက်မှု (Long-term Management)
​Rehabilitation: စကားပြောရခက်ခြင်း၊ ခြေလက်မသန်ခြင်းတို့အတွက် Physical therapy နဲ့ Occupational therapy လိုအပ်ပါတယ်။
​Strict BP Control: သွေးတိုးကို စနစ်တကျ ထိန်းချုပ်ခြင်းက နောက်တစ်ကြိမ် သွေးထပ်မယိုအောင် ကာကွယ်ရာမှာ အရေးကြီးဆုံးပါ။
​Imaging Follow-up: ဦးနှောက်ထဲက သွေးခဲတွေ ပျော်/မပျော်နဲ့ Hydrocephalus ဖြစ်/မဖြစ် သိနိုင်ဖို့ CT scan ပြန်ရိုက်ကြည့်ဖို့ လိုအပ်ပါတယ်။
​ကုသမှုမှာ ရည်ရွယ်တာက ဦးနှောက်အတွင်း ဖိအား (Intracranial Pressure - ICP) ကို လျှော့ချဖို့နဲ့ နောက်ဆက်တွဲ ဆိုးကျိုးတွေကို ကာကွယ်ဖို့ ဖြစ်ပါတယ်။

🦸‍♂️ကာကွယ်ခြင်း (Prevention - ကလေးငယ်များအတွက်)

​လမစေ့ဘဲ မွေးမယ့်မိခင်တွေကို Antenatal Corticosteroids ပေးခြင်းဖြင့် ကလေးငယ်မှာ IVH ဖြစ်နိုင်ခြေကို လျှော့ချနိုင်ပါတယ်။

🧔လူကြီးတွေမှာ Intraventricular Hemorrhage (IVH) မဖြစ်အောင် ကာကွယ်ခြင်း (Prevention) ဟာ အဓိကအားဖြင့် ဦးနှောက်သွေးကြော ပေါက်ခြင်းကို ဖြစ်စေတဲ့ အကြောင်းရင်းတွေကို ထိန်းချုပ်ခြင်းပဲ ဖြစ်ပါတယ်။ ဒါကို Primary Prevention (မဖြစ်ခင် ကာကွယ်ခြင်း) နဲ့ Secondary Prevention (တစ်ကြိမ်ဖြစ်ပြီးနောက် ထပ်မဖြစ်အောင် ကာကွယ်ခြင်း) ဆိုပြီး နှစ်ပိုင်း ခွဲခြားကြည့်နိုင်ပါတယ်။

​၁။ သွေးတိုးရောဂါကို စနစ်တကျ ထိန်းချုပ်ခြင်း (The Most Important Step)
​လူကြီးတွေမှာ IVH ဖြစ်ရတဲ့ အဓိက တရားခံဟာ သွေးတိုး (Hypertension) ဖြစ်ပါတယ်။
​Target BP: ပုံမှန်အားဖြင့် သွေးပေါင်ချိန်ကို 130/80 mmHg အောက်မှာ ရှိနေအောင် ထိန်းရပါမယ်။
​Consistency: ဆေးကို ဆရာဝန် ညွှန်ကြားတဲ့အတိုင်း မှန်မှန်သောက်ရပါမယ်။ နေကောင်းနေတယ်ဆိုပြီး ကိုယ့်သဘောနဲ့ကိုယ် ဆေးဖြတ်တာမျိုး လုံးဝ မလုပ်ရပါ။
​Home Monitoring: အိမ်မှာ သွေးပေါင်ချိန်စက်လေးထားပြီး ပုံမှန် တိုင်းတာ မှတ်တမ်းတင်ထားသင့်ပါတယ်။

​၂။ သွေးခဲစနစ်နှင့် ပတ်သက်၍ သတိပြုခြင်း (Manage Coagulopathy)
​သွေးကျဲဆေး သုံးစွဲမှု: Aspirin, Warfarin ဒါမှမဟုတ် အခြား သွေးကျဲဆေးတွေ သောက်နေရသူဖြစ်ပါက ဆရာဝန်နဲ့ ပုံမှန်ပြသပြီး သွေးခဲစနစ် (INR level) ကို စစ်ဆေးရပါမယ်။
​Over-the-counter meds: ကိုယ့်သဘောနဲ့ကိုယ် သွေးကျဲစေနိုင်တဲ့ အကိုက်အခဲပျောက်ဆေးတွေ အလွန်အကျွံ သောက်ခြင်းကို ရှောင်ကြဉ်ပါ။

​၃။ နေထိုင်မှုပုံစံ ပြောင်းလဲခြင်း (Lifestyle Modifications)
​အရက်နှင့် ဆေးလိပ်: အရက် အလွန်အကျွံ သောက်ခြင်းက သွေးပေါင်ချိန်ကို ရုတ်တရက် တက်စေပြီး သွေးကြောပေါက်နိုင်ခြေ များစေပါတယ်။ ဆေးလိပ်သောက်ခြင်းက သွေးကြောနံရံတွေကို အားနည်းစေပါတယ်။
​အစားအသောက်: ဆား (Salt) လျှော့စားခြင်းက သွေးတိုးကျဖို့ တိုက်ရိုက် အထောက်အကူပြုပါတယ်။ (DASH diet သို့မဟုတ် Mediterranean diet ကဲ့သို့ အသီးအနှံနှင့် ငါးကို အဓိကစားသော ပုံစံမျိုးက ကောင်းမွန်ပါတယ်)။
​ကိုယ်အလေးချိန်: အဝလွန်ခြင်းက သွေးတိုးနဲ့ ဆီးချိုကို ဖြစ်စေနိုင်တဲ့အတွက် ကိုယ်အလေးချိန် ထိန်းရပါမယ်။

​၄။ ဦးခေါင်း ထိခိုက်ဒဏ်ရာ ကာကွယ်ခြင်း
​ချော်လဲခြင်း သို့မဟုတ် တိုက်မိခြင်းကြောင့် ဦးနှောက်သွေးယိုစိမ့်မှု မဖြစ်အောင် အထူးသဖြင့် သက်ကြီးရွယ်အိုတွေမှာ ချော်မလဲအောင် ဂရုစိုက်ပေးခြင်း၊ ကားမောင်းလျှင် ခါးပတ်ပတ်ခြင်း၊ ဆိုင်ကယ်စီးလျှင် ဦးထုပ်ဆောင်းခြင်းတို့ ပြုလုပ်ရပါမယ်။

​၅။ ပုံမှန် ကျန်းမာရေး စစ်ဆေးခြင်း (Screening)
​အကယ်၍ မိသားစုထဲမှာ ဦးနှောက်သွေးကြောစူခြင်း (Aneurysm) ရောဂါမျိုး ရှိခဲ့ဖူးပါက မိမိမှာလည်း ရှိ/မရှိ Brain MRA/CTA ရိုက်ပြီး စစ်ဆေးထားခြင်းဖြင့် ကြိုတင်ကာကွယ်နိုင်ပါတယ်။









Myelomeningocele Myelomeningocele (မိုင်လိုမန်နင်ဂိုဆီးလ်) ဆိုတာ မွေးရာပါ ခါးဆစ်ရိုးမလုံတဲ့ရောဂါ (Spina Bifida) အမျိုးအစ...
28/12/2025

Myelomeningocele

Myelomeningocele (မိုင်လိုမန်နင်ဂိုဆီးလ်) ဆိုတာ မွေးရာပါ ခါးဆစ်ရိုးမလုံတဲ့ရောဂါ (Spina Bifida) အမျိုးအစားတွေထဲမှာ အပြင်းထန်ဆုံးနဲ့ အဖြစ်အများဆုံး အမျိုးအစားတစ်ခုဖြစ်ပါတယ်။

ရိုးရိုးရှင်းရှင်းပြောရရင် ကလေးငယ် မိခင်ဝမ်းဗိုက်ထဲမှာ ရှိနေစဉ် ကျောရိုးဆစ်တွေဟာ ကောင်းကောင်းမပိတ်ဘဲ ဟနေတဲ့အတွက် အာရုံကြောမကြီး (Spinal cord) နဲ့ အာရုံကြောမြှေးပါးတွေဟာ အဲဒီဟနေတဲ့နေရာကနေ အပြင်ကို အိတ်ကလေးလိုမျိုး ထွက်နေတာကို ဆိုလိုပါတယ်။

ဒီရောဂါနဲ့ပတ်သက်ပြီး သိထားသင့်တဲ့ အချက်အလက်တွေကို အောက်မှာ အကျဉ်းချုပ် ဖော်ပြပေးထားပါတယ် -
၁။ ဖြစ်ရတဲ့ အကြောင်းရင်း
အတိအကျကို မသိရသေးပေမဲ့ ပညာရှင်တွေက အောက်ပါအချက်တွေကြောင့် ဖြစ်နိုင်တယ်လို့ ယူဆကြပါတယ် -

* ဖောလစ်အက်ဆစ် (Folic Acid) ချို့တဲ့ခြင်း: ကိုယ်ဝန်ဆောင်စဉ်အတွင်း ( folate deficiency ) ဖောလစ်အက်ဆစ် လုံလောက်စွာမရရှိခြင်းဟာ အဓိကအကြောင်းရင်းတစ်ခု ဖြစ်ပါတယ်။

* မျိုးရိုးဗီဇ:(Hereditary) မိသားစုထဲမှာ ဒီရောဂါရှိဖူးရင် ဖြစ်နိုင်ခြေ ပိုများပါတယ်။

* ပတ်ဝန်းကျင်ဆိုင်ရာ အချက်များ:( Environmental factors) မိခင်မှာ ဆီးချိုရောဂါရှိခြင်း သို့မဟုတ် အချို့သော အတက်ကျဆေးများ သောက်သုံးနေရခြင်း။

၂။ လက္ခဏာများနှင့် နောက်ဆက်တွဲ ပြဿနာများ
ကျောရိုးအာရုံကြော ထိခိုက်မှုရှိတဲ့အတွက် ကလေးမှာ အောက်ပါဝေဒနာတွေ ခံစားရနိုင်ပါတယ် -

* ခြေလက်လှုပ်ရှားမှု အားနည်းခြင်း: ခြေထောက်များ လေဖြတ်ခြင်း သို့မဟုတ် ကောင်းကောင်းမလှုပ်ရှားနိုင်ခြင်း။

* ဆီးနှင့် ဝမ်း ထိန်းမရခြင်း: ဆီးအိမ်နဲ့ အူလမ်းကြောင်းကို ထိန်းချုပ်တဲ့ အာရုံကြောတွေ ပျက်စီးနေတတ်ပါတယ်။

* ဦးခေါင်းထဲတွင် ရေဝင်ခြင်း (Hydrocephalus): ဦးနှောက်ထဲမှာ အရည်တွေစုပြီး ခေါင်းကြီးလာတတ်ပါတယ်။

* အရိုးအဆစ် ပြဿနာများ: ခြေထောက်ပုံစံ မမှန်ခြင်း (Clubfoot) နဲ့ ခါးရိုးစောင်းခြင်း။

၃။ ကုသမှုနည်းလမ်းများ
ဒီရောဂါဟာ ကုသလို့ အရှင်းပျောက်တဲ့ရောဂါမျိုး မဟုတ်ပေမဲ့ ဝေဒနာသက်သာအောင်နဲ့ အခြေအနေမဆိုးအောင် ပြုလုပ်ပေးနိုင်ပါတယ် -

* ခွဲစိတ်ကုသခြင်း: ကလေးမွေးပြီး ၂၄ နာရီကနေ ၄၈ နာရီအတွင်း ဟနေတဲ့ ကျောရိုးကို ပိတ်ဖို့ ခွဲစိတ်မှု ပြုလုပ်ရလေ့ရှိပါတယ်။ အချို့နိုင်ငံတွေမှာတော့ မိခင်ဝမ်းဗိုက်ထဲမှာကတည်းက ခွဲစိတ်တဲ့နည်းပညာ (Fetal surgery) ကို သုံးကြပါတယ်။

* ရေစုပ်ပြွန်ထည့်ခြင်း (Shunt): ဦးနှောက်ထဲ ရေဝင်ရင် အရည်တွေကို စုပ်ထုတ်ဖို့ ပြွန်တပ်ရတတ်ပါတယ်။

* ကာယကုထုံး (Physiotherapy): ခြေထောက်လှုပ်ရှားမှု ကောင်းမွန်စေဖို့နဲ့ လမ်းလျှောက်နိုင်စေဖို့ လေ့ကျင့်ခန်းများ လုပ်ဆောင်ပေးရပါတယ်။
ကာကွယ်ရန် နည်းလမ်း
အကောင်းဆုံး ကာကွယ်နည်းကတော့ ကိုယ်ဝန်မဆောင်ခင် အနည်းဆုံး တစ်လ ကတည်းကနဲ့ ကိုယ်ဝန်ဆောင် ပထမ ၃ လ အတွင်းမှာ ဖောလစ်အက်ဆစ် (Folic Acid) အားဆေးကို ပုံမှန်သောက်သုံးပေးဖို့ ဖြစ်ပါတယ်။

> မှတ်ချက်: အကယ်၍ သင့်ကလေးမှာ ဒီလိုအခြေအနေမျိုး ရှိနေတယ်ဆိုရင် အာရုံကြောခွဲစိတ်ဆရာဝန် (Neurosurgeon)၊ အရိုးအထူးကုဆရာဝန်နဲ့ ကလေးအထူးကုဆရာဝန်တို့ ပါဝင်တဲ့ အဖွဲ့အစည်းနဲ့ စနစ်တကျ တိုင်ပင်ဆွေးနွေး ကုသဖို့ အရေးကြီးပါတယ်။
info




/Meningomyelocele

Address

90 Street And 30 Street , Chanayethazen
Mandalay
05021

Telephone

+959796152180

Website

Alerts

Be the first to know and let us send you an email when Ziwa Thukha Clinic posts news and promotions. Your email address will not be used for any other purpose, and you can unsubscribe at any time.

Contact The Practice

Send a message to Ziwa Thukha Clinic:

Shortcuts

Share