Dr. Khin Maung Phyo

Dr. Khin Maung Phyo Official page of Dr. Khin Maung Phyo, sharing medical insights and health education

28/08/2026

"Elective Malignancy Case ကင်ဆာ ရောဂါ လူနာ ကို ညဖက်
# # # # # # # # # # # # # # # # # # # # # # # # # # # # # # # # # # # # # # # # # #
ဆိုလိုတာက ည ၆ နာရီ နောက်ပိုင်း မှာ ခွဲသင့် မခွဲသင့်"
# # # # # # # # # # # # # # # # # # # # # # # # # # # # # # # # # # #

အခု အောက်က post ကတော့ ခွဲစိတ်ဆရာဝန် ဒေါက်တာအောင်သာဦး ရေးပြီးတင်ထားတာပါ။ သူရေးထားတာ ကိုကြိုက်လို့ Share လုပ်ထားတာပါ။ သူ ကတော့ လူငယ်ခွဲစိတ် ဆရာဝန်လေးတွေအတွက် ရည်ရွယ်ပြီ ရေးတာပါ။

ကျနော် ကတော့ အများပြည်သူလဲ ဗဟုသုတ ရစေခြင်တယ်၊ အမြင်ကျယ်လာစေခြင်တယ် ၊ နောက်ပြီး ကျနော် England မှာ အလုပ်လုပ်ခဲ့တုံး က အတွေအကြုံကို ပါမျှဝေခြင်တာမို့ အောက်မှာ စာတပုဒ် ရေးလိုက်ပါတယ်။

သူရေးထားတာ လေးက Evidence Base Medicine လို့ ခေါ်တဲ့ Research တို့ Report တို့ ကို Critical Analysis လုပ်ပြီး Medical Journale တွေမှာ တင်ထားတာကို ပြန်လည်စုစီးပြီး (Elective Malignancy Case ကင်ဆာ ရောဂါ လူနာ ကို ညဖက် ဆိုလိုတာက ည ၆ နာရီ နောက်ပိုင်း မှာ ခွဲသင့် မခွဲသင့်) ဆိုတာ ရေးထားတာပါ။

ခွဲသင့်တယ် မခွဲသင့်ဘူဆိုတာက တော့ လူတဦးခြင်းစီ ရဲ့ စဉ်းစား တွေးခေါ် ဆုံးဖြတ် ချက်ပေါ်မှာဘဲ မှုတည်ပါတယ်။

♻️♻️♻️ { ကျနော် အလုပ်လုပ်ခဲ့တဲ့ အင်္ဂလန် လို အနောက်နှိုင်ငံတွေမှာ တော့ ခွဲစိတ်ခန်း ကိုဝင်ရမဲ့ ဆရာဝန်နဲ သူနာပြုတွေအကုန်လုံး လန်းလန်းဆန်းဆန်း နဲ့ အားပြည့်အင်ပြည့် ရှိ တဲ့ မနက် (၈) နာရီ ကနေ ညနေ(၅) အထိဘဲ (Schedule operations) တွေကိုခွဲကြရပါတယ်။
ဒါ ကလဲ England က ဆေးရုံတိုင်း မှာ ဒိ Policy အတိုင်းသွားပါတယ်။ ဒိအတိုင်း မလုပ်ဘဲ Out of office hours လို့ ခေါ်တဲ့ ညနေ ၅ နာရီ နောက်ပိုင်းမှ ခွဲလို့ လူနာမှာ complications ဝင်တယ်၊ အဆင်မသင့် လို့ လူနာ သေသွားရင် အတိုင်ခံရမယ်၊ တရားစွဲခံရမယ်။ ဒါက ခွဲတဲဆရာဝန်ရော၊ ဒိလိုခွဲစိတ်မှု့ကို ခွင့်ပြုတဲ့ ဆေးရုံမှာပါတာဝန် ရှိလို့ ဆေးရုံ ရော ဆရာဝန်ရော အမှုတွဲတခုထဲပါ။ ကျနော်တို့ သိပ်ကြောက်ပါတယ်။ တခုတော့ရှိတာပေါ့လေ ကျနော်တို့ ခွဲစိတ်ပေးလိုက်လို့ ကျနော်တို့ ပိုက်ဆံရမှာမှမဟုတ်တာ၊ ဘယ်ခွဲစိတ်ဆရာဝန် မှ ကိုယ့်ကို ပြဿနာတက်ပြီ ဒုက္ခရောက်မဲ့ ဟာကို ဘယ်သူက လုပ်မှာလဲ?

မြန်မာပြည် မှာတော့ အစိုးရဆေးရုံတွေမှာ ကင်ဆာလူနာကို Out of Office hours မှာခွဲတယ်လို့မကြားမိပါဘူး။ ခွဲလိပ်မယ်လို့လဲ မထင်ပါဘူး။
ပုဂ္ဂလိက ဆေးရုံတွေမှာတော့ဖြစ်နှိုင်ပါတယ်။ ဆရာဝန်ဆိုတာလဲ လူဆိုတော့ ငွေလိုခြင်တဲ့ လောဘကြောင့်ခွဲကြတာပါ။ သူတို့မှာ မိသားစုစားဝတ်နေရေးအတွက် ငွေရှာဖို့လိုတယ်မဟုတ်ဘူးလား။

ဒါပေမဲ့ Patient Safety နဲ့ Personal gain ကို သေသေခြာခြာစဉ်းစား တွက်ချက် ပြီးမှ ဘာလုပ်သင့်တယ်ဆိုတာ မိမိ ဖါသာ ဆုံးဖြတ်သင့်တယ်လို့ ကျနော် ကတော့မြင်ပါတယ်။

England မှာ ညနေ ( ၅) နောက်ပိုင်း ဘာအကြီးစားခွဲစိတ်မှု့ကိုမှပေးမခွဲပါဘူး၊ ညနေ (၃) နာရီလောက် ကစထားတဲ့ operation က ညနေ (၅) နာရီထက်ကျော်သွားတာတော့ဖြစ်နှိုင်ပါတယ်၊ ဒါပေမဲ့ လူနာအသစ်တင်ပြီးခွဲလို့မရတာကိုပြောတာပါ။

နောက်ပြီး အရေးပေါ်ခွဲရမဲ့ (Emergency operation) လူနာတွေဆိုရင်လည်း ဗိုက်ထဲမှာသွေးထွက်လို့ (Intra-abdominal bleeding) အသက်အန္တာရာယ် ရှိတဲ့လူနာကလွဲလို့ ည (၁၂)နာရီ ကကျော်ရင် ဘယ် လူနာမှပေးမခွဲပါဘူး၊ အူအတက်ယောင်တာတို့ (Appendicitis)၊ အစာအိမ်ပေါက်လို့ Peritonitis ရနေတဲ့ လူနာတွေတောင် နောက်တနေ့ မနက်ကြမှခွဲရတာပါ။

Peptic Ulcer perforation and generalise peritonitis ကိုဘာလို့ တန်းမခွဲတာလည်းလို့ မေးစရာရှိပါတယ်။ ခွဲစိတ်ဆရာဝန် တိုင်း လဲ ဒါကို သိပါတယ်၊ We need to optimize the patient ပါ။ လူနာကို မခွဲခင် ခွဲစိတ်မှု့ရဲ့ဒါဏ်၊ မေ့ဆေးရဲ့ဒါဏ် တွေကိုခံနှိုင်အောင် အကေါင်းဆုံး အခြေအနေရောက် အောင် ပြင်ဆင်ဖို့ပါ။

မခွဲခင် လူနာ ကို ကေါင်းကေါင်း Fluid များမျာပေးရပါတယ်။ အဲဒိလို မလုပ်ဘဲခွဲရင် မေ့ဆေး လဲပေးလိုက်ရော မေ့ဆေးရဲ့ action ကြောင့် vasodilatation ရပြီး Blood pressure ပြုတ်ကျပြီး လူနာ က ခွဲခန်းက ကုတင်ပေါ်မှာတင် သေသွားနှိုင်ပါတယ်။ အဲဒိလိုမသေရင်တောင် ခွဲပြီး Renal shutdown ရသွားလို့ Acute Renal Failure and Multiple Organs Failure နဲ့ သေသွားနှိုင်။

ဒိမြန်မာပြည်က ခွဲစိတ်ဆရာဝန်တွေက ဒါတွေ မသိတာလား? ဒါမှမဟုတ် သိရဲ့သားနဲ့ လူနာရဲ့ Safty ကို မကြည့်ဘဲ နဲ့ မိမိ အကျိုး Personal gain အတွက်ကိုဘဲ ကြည့်ပြီးခွဲတာလား ဆိုတာကိုတော့ သူတို့ကိုယ်တိုင်မှ ဘဲသိမှာပါ။

ဒိလို ညဖက် မှာ မခွဲဖို့ (ဒိအထဲမှာ ကင်ဆာ လူနာ ကို ခွဲဖို့ဆိုတာ လုံးဝကို ထဲ့သွင်းစဉ်းစားလို့ မရ ပါဘူး ) ညွန်ကြားရသလဲဆိုတော့ အောက်မှာ ဒေါက်တာအောင်သာဦး ရဲ့ Essay မှာရေးထားသလို သူတို့ ရဲ့လေ့လာချက်တွေ(Research) အရ ည ၉ နာရီနောက်ပိုင်း မှာ လူတွေရဲ့ အာရုံစူးစိုက်မှု့ ( Focusing) က အားနဲလာတဲ့အတွက် ဆုံးဖြတ်ချက် အမှားတွေလုပ် လာတာတွေ့ရပြီး၊ တနေ့ လုံးပင်ပန်းနွမ်းနယ်လာတာဆိုတော့ ဘယ်လိုမှ အင်အားအပြည့်နဲ့ ခွဲစိတ်ပေးဖိုမဖြစ်နှိုင်ပါဘူး။

ခွဲစိတ်တာ အချိန်တိုတို အတွင်းပြီး မှ အိမ်ကိုမြန်မြန်ပြန်ရမှာ နောက်ပြီ အိပ်ခြင်တဲ့စိတ်က လဲ ရှိနေတာ ဆိုတော့ ဗိုက်ထဲမှာသွေးထွက်နေတာမျိုးတောင် စိတ်ရှည်ရှည်နဲ့ ရပ်အောင်ကြိုးစားပြီးမလုပ်တော့ပါဘူး။ ချုပ်တဲ့ချုပ်ရိုးတွေကလဲမြန်မြန်စံစံ ချုပ်ကြတော့ ချုပ်ရိုးဟတာတို့၊ ဗိုက်ထဲမှာ ချုပ်ရိုးပြုတ်တာတွေဖြစ်လာနှိုင်ပါတယ်။

ဒါကြောင့် ညပိုင်းမှာခွဲတဲ့ လူနာတွေမှာ Complications လို့ခေါ်တဲ့ နောက်ဆက်တွဲဆိုးကျိုးတွေ က မနက် (၉) နာရီ ကနေ ညနေ (၅)နာရီ အတွင်း ခွဲတဲ့ လူနာတွေထက် ပိုများတာလေ့လာတွေ့ရှိလာရလို့ပါ။
ည (၁၂) က နေ မနက် (၄) နာရီ အတွင်း က အဆိုးဆုံး အပုတ်ချိန်လို့ပြောလို့ရပါတယ်။

ဒါကြောင့် ဆရာဝန်က ကင်ဆာလူနာကို ညဖက်မှာ ခွဲမယ်ဆိုရင် နှစ်ခါလောက်စဉ်းစားပါလို့ ကျနော်ကတော့ အကြံပေးခြင်ပါတယ်။

ကျနော် သာ လူနာဆိုရင်တော့ အခွဲမခံပါဘူး။ } ♻️♻️♻️

16/08/2026

"Treat the Patient, Don't Treat Ultrasound Report"
# # # # # # # # # # # # # # # # # # # # # # # # # # # # # # # # # # # # #
{လူနာကိုဘဲကုသပါ၊ Ultrasound Report ကို ကြည့်ပြီမခွဲပါနဲ"
# # # # # # # # # # # # # # # # # # # # # # # # # # # # # # # # # # # # # # # # #

ဒိခေါင်းစဉ်လေးကတော့ ပြီးခဲ့တဲ့ သောကြာနေ့ (၁၄/၀၈/၂၀၂၆) က ရန်ကုန်ဆေးရုံကြီး စာသင်ခန်းမ မှာ တလတခါလုပ်တဲ {Monthly Combined Surgical Clinic}မှာ Presentation လုပ်ခဲ့တဲ့ ခေါင်းစဉ်လေးပါ။
ဒိ {Monthly Combined Surgical Clinic} မှာတော့ ရန်ကုန်မြို့ပေါ်မှာရှိတဲ့ ဆေးတက္ကသိုလ်တွေ၊ ဆေးရုံကြီးတွေက ပါမောက္ခတွေ၊ အထူးကုခွဲစိတ်ဆရာဝန်ကြီးတွေ၊ ခွဲစိတ်ဆရာဝန်အငယ်တွေနဲ့ ဘွဲလွန်ကျောင်းသားတွေတက်ကြတဲ့ပွဲဆိုရင်မမှားပါဘူး။ အဓိကရည်ရွယ်ချက်ကတော့ Educational Exercise ခွဲစိတ်ဆရာဝန် အငယ်တွေအတွက် အတွေအကြုံမျှဝေတဲ့သဘောပါ။ ဒိ မှာ ဆရာဝန်ကြီးတွေက သူတို့ လူနာတွေကိုဘယ်လိုကုသတယ်၊ ဘယ်လိုကုသသင့်တယ်ဆိုတာ တင်ပြပြီ အပြန်အလှန်ဆွေးနွေးကြတာပါ။

ကျနော် တင်ပြခဲ့တဲ့ အကြောင်းအရာ တချို့ကိုလည်း အများပြည်သူ သိသင့်သိထိုက်တယ်ထင်လို့ အခုလို ရေးပြီး Page ပေါ်မှာတင်လိုက်တာပါ။

ပထမဆုံး လူအများသိသင့်တာက အခုခေတ်မှာ လူ့ ခန္ဓာကိုယ်အတွင်းထဲကိုအသေးစိတ် မြင်နှိုင်တဲ့ Ultrasound ၊ CT scan ၊ MRI scan ဆိုတဲ့ အထူးဓါတ်မှန်တွေပေါ်လာတဲ့အတွက်၊ ဒိစမ်းသပ်မှုတွေလုပ်လိုက်ရင် ခန္ဓာကိုယ်အတွင်းမှာ တခုမဟုတ်တခုတော့ တွေ့လာနှိုင်ပါတယ်။ ဥပမာ သည်းခြေအိပ်ထဲမှာ ကျောက်ရှိတာတို့၊ အသည်းအဆီဖုံးတာတို့၊ မျိုးဥအိမ်မှာရေအိပ်ရှိတာတို့ အစာအိမ် အူလမ်းကြောင်းမှာ အနာ အလုံး ရှိနေတာ စသဖြင့်ပေါ့။
ဒိလိုတွေ့လို့ ငါမှာတော့ ရောဂါ ရနေပြီ ကုအုံးမှ ဆိုရင်တော့ တသက်လုံးကုလို့ကိုပြီးတော့မှာမဟုတ်ပါဘူး။ ငွေကုန် လူပန်းဖြစ်ဖို့ဘဲရှိပါတယ်။
ဒိလို Ultrasound ၊ CT scan၊ MRI scan ရိုက်လိုက်လို့ တွေတဲ့ ဟာတွေက လူနာကို ဘယ်လောက်ဒုက္ခပေးနှိုင်တယ် မပေးနှိုင်ဘူးဆိုတာ ဆရာဝန်တွေက ဘက်ပေါင်းစုံ ဒေါင့်ပေါင်းစုံ ကနေကြည့်ပြီမှ ဆုံးဖြတ်ရတာပါ။
Ultrasound ၊ CT scan၊ MRI scan report လေးကြည့်ပြီး ခွဲစိတ်မယ်ဆိုရင်တော့ ဒုက္ခတွေနဲ့တွေ့ တော့မယ်ဆိုတာပြောခြင်လို့ပါ။

ဒိနေရာမှာ အများပြည်သူသိသင့်တာက ခွဲစိတ်ဆရာဝန်တွေ Private Practice လုပ်တယ်ဆိုတာက စီးပွားရေးလုပ်တာပါ။ ဆိုလိုတာက ခွဲစိတ်မှု့တခုလုပ်တိုင်း လုပ်တိုင်း ပိုက်ဆံရတယ်လို့ပြောတာပါ။ ဒါပေမဲ့ ခွဲစိတ်ဆရာဝန်တယောက် မှာ Ethical and Professionalism ဆိုတဲ့ ဆရာဝန်တွေလိုက်နာရမဲ့ ကျင့်ဝတ်ပိုင်းဆိုင်ရာတွေကိုလဲမေ့ထားလို့မရပါဘူး။
ဒိမှာတင် Conflict of Interest လို့ခေါ်တဲ့ အကျိုးစီးပွားဝိယောဓိ (ခွဲစိတ်ရင်ငွေရတာ နဲ့ Ethical and Professionalism) ကထိပ်တိုက်တွေ့ပါတော့တယ်။ အဲဒိလို ဖြစ်လာပြီဆိုရင် စိတ်ဓါတ်ခွန်အား (Low Morality) နဲတဲ့ ခွဲစိတ်ဆရာဝန်တွေ၊ စောင့်ထိန်းရမဲ့ ကျင့်ဝတ်သိက္ခာပိုင်း အားနဲ ပြီး ကိုယ်ကျိုးစီပွားကို ရှေတန်းတင်လာတဲ့ ဆရာဝန် နဲ့ တွေ့ပြီဆိုရင်တော့ တချို့ ခွဲစိတ်ဖို့မလိုတာတွေကို လည်း သာသာထိုးထိုးနဲ့ ခွဲစိတ်ဖို့ ပြောလာနှိုင်ပါတယ်။ ဆိုလိုတာက Ultrasound ၊ CT scan ၊ MRI scan report တွေက ပေးလာတဲ့အဖြေလေးကြည့်ပြီး လူနာအတွက်အကျိုးရှိ မရှိ မစဉ်းစား မတွက်ချက်တော့ဘဲ ခွဲစိတ်ဖို့ တိုက်တွန်းနှိုင်ပါတယ်။

ဒိလိုခွဲစိတ်ဆရာဝန် ကအနဲစုပါ၊ Ethical and Professionalism ကို ဘဲလေးလေးစားစားလိုက်နာပြီ လူနာရောဂါ သက်သာပျောက်ကင်းအောင် ကုသတဲ့ ခွဲစိတ်ဆရာဝန်တွေက အများစုပါ။

လူနာတွေဖက်က ကြည့်ပြန်ရင်လည်း စိုးရိမ်သောကတွေများလွန်တော့ သေသေခြာခြာမစဉ်းစားတော့ဘဲ မြန်မြန်ဆန်ဆန် ခေါင်းငြိပ်လိုက်ဖို့များပါတယ်။

နောက်ပြီး လူအများသိထားဖို့ က ခွဲစိတ်မှု့ ဟာ ခန္ဓကိုယ်ထဲက ပျက်စီးနေတာကို သဘာဝတရားနဲ ဆန့်ကျင်ပြီး ပြင်ပေးရတာပါ။ အဲဒိလို ခွဲစိတ်မှု့ တခုလုပ်တိုင်း Outcome လို့ခေါ်တဲ့ ရလာဒ် ၃ မျိုးရှိနှိုင်ပါတယ်။

ပထမ outcome ကတော့ လူနာရောဂါဝေဒနာသက်သာပျောက်ကင်းသွားတာပါ။ ဒုတိယ outcome ကတော့ ဘာမှ ထူးခြားမှု့မရှိဘဲ မခွဲခင်ကအတိုင်း ဝေဒနာဆက်ခံစားနေရတာပါ။
တတိယ outcome ကတော့ မခွဲခင်ကအခြေအနေထက်ပိုဆိုးသွားပြီး ဒုက္ခိတ တယောက်ဖြစ်သွားရတာပါ။

ကျနော်က ဒိလိုဖြစ်နှိုင်တာတွေကို စဉ်းစားတဲ့သူဆိုတော့ ခွဲစိတ်ဆရာဝန်ဖြစ်ပေမဲ့ မဖြစ်မနေခွဲစိတ်ဖို့လို့တဲ့ လူနာက လွဲပြီး ကျန်တဲ့လူနာတွေကိုတော့ ခွဲစိတ်ဖို့အတွက်အားမပေးပါဘူး။

အခုတင်ပြမယ်အကြောင်းအရာလေးကတော့ Ultrasound report လေးကြည့်ပြီး ခွဲလိုက်တဲ့အတွက် လူနာတကယ်ဖြစ်နေတဲ့ရောဂါကိုနောက်ကျပြီးမှတွေ့လို့ လူနာ ဟာ နှစ်ခါအခွဲခံလိုက်ရတယ်ဆိုတာ အများပြည်သူသင်ခန်းစာယူနှိုင်အောင်ရေးလိုက်တာပါ။

၁။ လူနာကတော့ အသက် ၅၃ နှစ်အရွယ် အမျိုးသမီးလူနာပါ။ ရင်ညွန့်နဲ့ ဗိုက်အပေါ်ပိုင်း မကြာခဏအောင့်ပြီး နောက်ကျောဖက်ကို ထိုးထိုးနာနေတာ ၂ လ ၃ လ ရှိနေပြီး အစာမကြေ ရင်ပြည့် ရင်ခံဖြစ်နေတာပါ။ ကျန်တဲ့ရောဂါကြီးကြီးမားမားတော့မရှိပါဘူး။
ဒိအတွက် မေလ ပထမ အပါတ် (၀၅/၀၅/၂၀၂၆) မှာ မြန်မာပြည်အထက်ပိုင်းက မြို့တမြို့မှာ Private Practice လုပ်နေတဲ့ ခွဲစိတ်ဆရာဝန်ကြီး (Senior Consultant Surgeon) တယောက်ကိုသွားပြပါတယ်။ ဆရာဝန်ကြီး ကစမ်းသပ်စစ်ဆေးကြည့်ရှုပြီး ( Chronic gastritis လို့ခေါ်တဲ့ အစာအိမ်ယောင်နေတယ်၊ ဒါမှမဟုတ် Pancreas ယောင်နေတယ်) လို့ထင်ကြောင်း ၊ ဒါကြောင့် သွေးစစ်ရမယ်၊ Ultrasound ရိုက်ရမယ်၊ အဲဒါပြီးရင် အစာအိမ်မှန်ပြောင်းကြည့်တာ (Gastroscooy) လုပ်ရမယ်လို့ ရှင်းပြပါတယ်။ လူနာကလဲသဘောတူပါတယ်။

သွေးအဖြေတွေက အကုန်ကေါင်းပြီး Ultrasound report မှာတော့ သည်းခြေအိပ်ထဲမှာကျောက်တည်နေပြီး သည်းခြေကျောက် 1.1 cm ရှိတယ်၊ ဒါပေမဲ့ သည်းခြေယောင်ရမ်းနေတာ မရှိဘူးလို့ ပေးလာပါတယ်။

ဒိအဖြေကြည့်ပြီး ဆရာဝန်ကြီးက ဗိုက်နာတာ သည်းခြေကျောက်ကြောင့်ဖြစ်တာ၊ အစာအိမ်ယောင်လို့ မဟုတ်ဘူး၊ ဒါကြောင့် အစာအိမ်မှန်ပြောင်း ကြည့်စရာမလိုဘူး၊ သည်းခြေကို ဘဲခွဲစိတ်ပြီး ထုတ်ဖို့လိုပါတယ်လို့ ဆုံးဖြတ်ပါတယ်။ ဒါကိုလဲ လူနာကသဘောတူတဲ့အတွက် မေလ ဒုတိယ အပါတ် (၁၇/၀၅/၂၀၂၆) မှာ Laparoscopic Cholecystectomy လို့ခေါ်တဲ့ ဗိုက်ထဲကို မှန်ပြောင်းထဲ့ပြီးခွဲတဲ့ ခွဲစိတ်မမှု့ကိုလုပ်လိုက်ပါတယ်။

ခွဲစိတ်မှု့ကတော့ အောင်အောင်မြင်မြင်ပါဘဲ။ အသားစ အဖြေမှာတော့သည်းခြေအိပ်ယောင်နေတယ် (Chronic cholecystitis) ဆိုပြီးပြန်လာပါတယ်။
ဒိလို သည်းခြေအိပ် ထုပ်လိုက်ပေမဲ့ လဲ လူနာခံစားနေရတဲ့ ဝေဒနာ ဗိုက်နာတာ၊ အစားအသောက်မစားနှိုင်တာက ပျောက်မသွားတဲ့ အပြင်ပိုလိုတောင်ဆိုးလာပါတယ်။
ဒါကြောင့် ခွဲစိတ်ဆရာဝန်ဆီ သွားပြန်ပြတော့ သွေးပြန်စစ်ပြီး၊ Ultrasound လုပ်လိုက်တော့ အစာအိမ်နံရံက နဲနဲပိုထူနေတယ် အစာအိမ်မှန်ပြောင်းကြည့်သင့်ပါတယ်လို့ အဖြေကပြန်လာပါတယ်။ ဒါကြောင့် ခွဲစိတ်ဆရာဝန် က ၃၁/၀၇/၂၀၂၆ မှာ အစာအိမ်မှန်ပြောင်းကြည့်ပါတယ်။ အဲဒိလိုကြည့်တဲ့အခါမှာတော့ အစာအိမ်ထွက်ပေါက်မှာ ကင်ဆာအနာ (Ulcerated growth at antrum of stomach with partial gastric outlet obstruction) ရှိနေတာတွေ့တော့တာပါဘဲ။ အသားစ အဖြေမှာတော့ အလွန် aggressive ဖြစ်တဲ့ အစာအိမ်ကင်ဆာ (Poorly Differentiated Mucinus Adenocarcinoma stomach) ဆိုပြီပြန်လာပါတယ်။ Staging CT scan လို့ခေါ်တဲ့ ကင်ဆာအဆင့်သိဖို့ ရိုက်တဲ့ CT မှာတော့ အဆုပ်တို့၊ အသည်းတို့ကိုပျံနေတာတော့ မရှိသေးဘူး၊ ဒါပေမဲ့ အစာအိမ်ဘေးက ကျိတ်စေ့ Lymph nodes တွေကိုတော့ပျံနေပြီလို့ အဖြေပေးပါတယ်။
အဲဒိတော့ မှ ခွဲစိတ်ဆရာဝန်က နောက်တခါခွဲစိတ်ဖို့လိုတယ်၊ အစာအိမ်ဖြတ်ရမယ်ဆိုပြီးပြောပြပါတယ်။ ခွဲစိတ်ခံလိုရင် သူဆီပြန်လာဖို့ အကြံပေးပါတယ်။

၂။ ဒိတခါမှာတော့ လူနာ နဲ့ လူနာရှင်တွေက ခွဲစိတ်ဆရာဝန်အပေါ်အယုံအကြည်ကင်းမဲ့ သွားတဲ့အတွက် ရန်ကုန်ကိုဆင်းလာပြီး ကျနော့်ဆေးခန်းမှာလာပြပြီး ဘယ်လိုကုရမယ်ဆိုတာအကြံဉာဏ်တောင်းပါတယ်။ အစာအိမ်မှန်ပြောင်းကြည့်ထားတာလဲ ကျနော်ကြည့်တာမဟုတ်လို့၊ နောက်ပြီး အစာအိမ်မှန်ပြောင်း ကြည့်ထားတဲ့ DVD အခွေလဲ မပေးလိုက်လို့ ကျနော် ကိုယ်တိုင်ပြန်ကြည့်ဖို့လိုပါတယ်၊ အဲဒိလိုကြည့်ပြီရင်တော့ ကင်ဆာရှိတဲ့ အစာအိမ်ကိုဖြတ်ထုတ်ဖို့လိုပါတယ်လို့ ရှင်းပြပါတယ်။ ဒိလိုခွဲစိတ်မှု့ကို (Distal Subtotal Gastrectomy + Billroth II GJ + JJ and D2 Lymph Nodes dissection) လို့ခေါ်ပါတယ်။
လူနာ နဲ့ လူနာရှင်တွေက လက်ခံသဘောတူတဲ့ အတွက် အစာအိမ်မှန်ပြောင်း ကျနော်ကိုယ်တိုင် ကြည့်ပြီတဲ့အခါမှာ အဲဒိခွဲစိတ်မှုကိုတော့ ၁၃/၀၇/၂၀၂၆ နေ့မှာလုပ်ပေးလိုက်ပြီး ဆေးရုံကနေ ၂၀/၀၇/၂၀၂၆ မှာဆင်းပေးလိုက်ပါတယ်။ ဖြတ်ပေးလိုက်တဲ့ အစာအိမ်မှာ ကင်ဆာအလုံးအပြင် Lymph nodes ၂၂ လုံးမှာ ၁၀ လုံးကိုကင်ဆာပျံနေလို့အခုတော့ ကင်ဆာဆေးသွင်းခိုင်းထားပါတယ်။

"ပြည်သူအများအတွက်ပေးခြင်တဲ့ သတင်းစကါး"
=================================
♻️ ၁။ ပြည်သူအများအနေ နဲ့ ဒိလူနာ ရဲ့ အဖြစ်အပျက်ကိုကြည့်ပြီး၊ သင်ခန်းစာ နဲ့ ဗဟုသုတအများကြီး ရသွားမယ်လို့ထင်ပါတယ်။

♻️၂။ အထက်မှာကျနော်ပြောခဲ့သလို (Conflict of Interest) အကျိုးစီပွား ဝိယောဓိ ဖြစ်သွားတဲ့အတွက် ခွဲစိတ်ဆရာဝန်က သူရဲ့မှုလရည်ရွယ်ချွက်ဖြစ်တဲ့ အစာအိမ်မှန်ပြောင်းကြည်မယ်ဆိုတာကိုဖျက်လိုက်ပြီ၊ Ultrasound အဖြေကပေးတဲ့ သည်းခြေမှာကျောက်ရှိတာကို ဘဲဦးစာပေးပြီး ခွဲလိုက်တဲ့အတွက် အနာတခြား ဆေးတခြားဖြစ်သွားတာပါ။

အကယ်၍သာ သူ့ရဲ့ မှုလ အစီအစဉ်အတိုင်း အစာအိမ်မှန်ပြောင်းကြည့်လိုက်မယ်ဆိုရင် အစာအိမ်မှာကင်ဆာဖြစ်နေတာကိုတွေ့မှာပါ။ အဲဒိလိုသာတွေ့ရင် Laparoscopic cholecystectomy လို့ခေါ်တဲ့ သည်းခြေအိပ်ထုတ်တဲ့ခွဲစိတ်မှုကိုလုံးဝ လုပ်စရာမလိုတော့ပါဘူး။ အခုတော့ Ultrasound အဖြေလေးကြည့်ပြီး ပေါ့ပေါ့တန်တန် ဆုံးဖြတ်ချက်ချလိုက်တဲ့အတွက် လူနာမှာ မလိုအပ်ဘဲ အခွဲခံလိုက်ရလို့ ငွေလဲကုန် လူလဲ နာကြင်မှု့ဒေနာတွေကိုခံလိုက်ရပါတယ်။ နောက်ဆက်တွဲပြဿနာ (Complications) တွေမဝင်တာကိုဘဲ အတော်ကံကေါင်းတယ်လို့ပြောရမှာပါ။
သည်းခြေမှာ ကျောက်ရှိလို့ ဗိုက်နာတိုင်း သည်းခြေကျောက်ကြောင့်လို့ မထင်သင့် မမှတ်ယူသင့်ပါ။

♻️ ၃။ ဒါကြောင့် ခွဲစိတ်ဆရာဝန်က Ultrasound တို့၊ CT scan တို့ အဖြေလေးကြည့်ပြီး ခွဲစိတ်ရမယ်၊ ခွဲမယ်ဆိုတိုင်း မခွဲသေးဘဲနောက် ယုံကြည်စိတ်ချရနှိုင်တဲ့ ခွဲစိတ်ဆရာဝန်တယောက်နဲ့ ထပ်တိုင်ပင်ကြည့်ပြီ 2nd Opinion ယူသင့်ပါတယ်။

♻️ အထူးသဖြင့် ညာဖက်မှာ ဗိုက်နာဗိုက်အောင့် ဖြစ်ရင် အူအတက်ယောင်တယ်၊ သည်းခြေကျောက်ကြောင့်ဖြစ်တယ်ဆို ပြီး ခွဲစိတ်ဖို့ တိုက်တွန်းနှိုင်လို့ပါ။ သတိတော့ထားပါ။ ကျနော် ပေးတဲ့ အကြံဉာဏ်ကို လိုက်နာတယ် မလိုက်နာဘူးဆိုတာကတော့ ဒိစာဖတ်သူတွေရဲ့ ကိုယ်ပိုင်ဆုံးဖြတ်ချက်ပါ။

အခုလို အချိန်ပေးဖတ်တဲ့ အတွက် ကျေးဇူးတင်ပါတယ်။

11/07/2026

"အူမကြီးနဲ့အစာဟောင်းအိမ်ကင်ဆာလူနာများ နှိုင်ငံခြားကိုသွားပြီး
# # # # # # # # # # # # # # # # # # # # # # # # # # # # # # # # # # # # # # # # # # # # #
ဆေးကုသမှု့ခံယူသင့် / မသင့်"
# # # # # # # # # # # # # # # # # # # #

ကျနော်ဆီ အခုတလောလာပြတဲ့ လူနာများသိခြင်တဲ့ အမေးပါ။ ဒိမေးခွန်းက ဖြေရတာအတော်ခက်ပါတယ်။ Yes or No ဖြေလို့ မရလို့ပါ။ ဘာပြုလို့လဲဆိုတော့ ထဲ့သွင်းစဉ်းစားရမဲ့အချက်တွေက အများကြီးမိုလိုပါ။ ဒါကြောင့် ဟိုလူနာမှာတော အဆင်ပြေနှိုင်ပြီ၊ ကိုယ့်လူနာမှာတော့အဆင်မပြေနှိုင်ပါဘူး။

ဒိအချက်အလက်တွေ ကို မစဉ်းစားဘဲနဲ သွားမယ်ဆိုရင်တော့ ငွေပိုကုန်တာသာ အဖတ်တင်ပြီ၊ result ကတော့မြန်မာပြည်မှာ ကုတဲ့၊ ခွဲစိတ်တဲ့ result နဲ့ အတူတူဘဲဖြစ်နှိုင်လို့ပါ။ ပိုဆိုးသွားတာလဲဖြစ်နှိုင်ပါတယ်။

လူနာအခြေအနေ၊ ရောဂါအခြေအနေ အကြောင်းမပြောခင် နှိုင်ငံခြားကိုသွားကုခြင်တဲ့လူနာက ဘယ်လို လူတန်းစားလဲဆိုတာအရင် သိဖို့လိုပါတယ်။
မြန်မာပြည်သူတွေကို ဝင်ငွေပေါ်မှုတည်ပြီ လူတန်းစား (၄) မျိုး ခွဲလို့ရပါတယ်။
အပေါ်ဆုံးအလွှာကတော့ အလွန်မှကျိကျိတက်ချမ်းသာတဲ့လူတန်းစား (Super Rich Group)၊ သူ့အောက် ကတော့ ဝင်ငွေကောင်းတဲ့လူတန်းစား (High Income Group)၊
သူ့အောက်မှာတော့ အလယ်အလတ်ဝင်ငွေရှိတဲ့လူတန်းစား (Middle Income Group) နဲ့ အောက်ဆုံး အလွှာမှာတော့ ဝင်ငွေအနဲဆုံးလူတန်းစား (Low Income Group) ဆိုပြီခွဲလိုက်လို့ရပါတယ်။

အပေါ်ဆုံးအလွှာက Super Rich တွေကတော့ ဘာဖြစ်ဖြစ် နှိုင်ငံခြားကိုသွားကုမှာဆိုတော့ ဒိလူတန်းစားကို ထဲ့စဉ်းစားစရာမလိုပါဘူး။ အောက်ဆုံးအလွှာက လူတွေမှာတော့ နေ့စဉ်စားသောက်ဖို့အတွက်တောင်အတော်ရုန်းကန်းနေရတော့ နှိုင်ငံခြားသွားဖို့မပြောနဲ့ မြန်မာပြည်က ပုဂ္ဂလိကဆေးရုံတွေမှာတက်ဖို့တောင် မဖြစ်နှိုင်ပါဘူး။ ဒါကြောင့် High Income နဲ့ Middle Income group က လူတွေကသာဒိမေးခွန်းမေးကြတာပါ။

နောက်ပြီး ကင်ဆာရောဂါကုရတာက တခါထဲဲနဲ့ မပြီးပါဘူး၊ တဆင့်ပြီတဆင့်သွားရတာဆိုတော့ အနဲဆုံး ၃ လ ၆ လ တနှစ်ကြာနှိုင်ပါတယ်။ ဒါကြောင့် ဒိလိုခရီးအရှည်ကြီးကိုသွားရမှာဆိုတော့ လူနာရော လူနာရှင်တွေရော သက်လုံကေါင်းဖို့လိုပါတယ်။ စိတ်ဓါတ်အင်အားကြံခိုင်ဖို့လိုပါတယ်၊ စိတ်ရှည်သီးခံနှိုင်ဖို့လိုပါတယ်။

ဟုတ်ပြီ၊ ဒါဆို ဘာအချက်အလက်တွေကိုထဲ့သွင်းစဉ်းစားရမှာလဲဆိုတော့

♻️ ၁။ ကင်ဆာအလုံးရဲ့ သဘောသဘာဝ နဲ့ အရွယ်အစား

**** ကင်ဆာအလုံးက (Well differentiated) လား? (Moderately differentiated) လား? (Poorly differentiated) လား?။ သိဖို့လိုပါတယ်။ ဒါအပြင် ကင်ဆာက (Adenocarcinoma) လား? (Mucinus type) လား ခွဲခြားသိဖို့လိုပါတယ်။ Poor differentiated cancer တို့ Mucinus cancer က သိတ် Aggressive ဖြစ်တဲ့အတွက် ကုသမှုစံချိန်စံနှုံးကောင်းတဲ့ နှိုင်ငံတကါမှာတောင် ရောဂါကင်းကင်းပျောက်တဲ့ ရာခိုင်နှုံးက မကောင်းပါဘူး။

**** ကင်ဆာအဆင့် (Staging) သိဖို့လိုပါတယ်။ကင်ဆာအဆင့်ကို အခုလိုခွဲပါတယ်။
Stage 1=> ကင်ဆာ အလုံး က အူမကြီး အတွင်းဆုံးနံရံ အမှေးပါး ကနေ ဒုတိယ အလွှာ ကိုတော့ ရောက်နေပြီ၊ ဒါပေမဲ့ အူမကြီး ဘေးမှာကပ်နေတဲ့ ကျိတ်စေ Lymph nodes တွေကို မပျံသေးဘူးဆိုရင်တော့ ကင်ဆာ အဆင့် (၁) လို့ သတ်မှတ်ပါတယ်။ (T1N0M0)
Stage 2 => ကင်ဆာ အလုံး က အူမကြီး အတွင်းဆုံးနံရံ အမှေးပါး ကနေ အပြင်ဆုံးနံရံ အလွှာ (၄) ကိုဖေါက်သွားပေမဲ့၊ အူမကြီး ဘေးမှာကပ်နေတဲ့ ကျိတ်စေ Lymph nodes တွေကို မပျံသေးဘူးဆိုရင်တော့ ကင်ဆာ အဆင့် (၂) လို့ သတ်မှတ်ပါတယ်။ (T1-4 N0 M0)
Stage 3 => ကင်ဆာ အလုံး က အူမကြီး အတွင်းဆုံးနံရံ အမှေးပါး ကနေ အပြင်ဆုံနံရံ အလွှာ (၄) ကိုဖေါက်သွားပြီး၊အူမကြီး ဘေးမှာကပ်နေတဲ့ ကျိတ်စေ Lymph nodes တွေကို လည်း ပျံသွားပြီ ဆိုရင်တော့ ကင်ဆာ အဆင့် (၃) လို့ သတ်မှတ်ပါတယ်။ (T1-4 N1-2M0)
Stage 4 => အူမကြီးမှာ ရှိနေတဲ့ ကင်ဆာက အသည်း၊ အဆုပ်၊ ဦးနှောက်၊ ကျောရိုး တွေ ကိုပျံ သွားပြီဆိုရင်တော့ ကင်ဆာအဆင့် (၄) လို့သတ်မှတ်ပါတယ်။ ဒိနေရာမှာ ကင်ဆာအလုံး (T) နဲ့ ကျိတ်စေ့ Lymph nodes(N) ကိုပျံနေတာ ဘယ်လောက်ဖြစ်ဖြစ် အဆင့်ကတော့ (၄) ပါဘဲ။ (T1-4 N0-2M1-2)
မကုသခင် ဒိလို လူနာရဲ့ ကင်ဆာ အဆင့် ခွဲဖို့ စမ်းသပ်စစ်ဆေးမှု့တွေလုပ်ရတာပါ။ ဒိ ကင်ဆာအဆင့်ခွဲ ရတာ အလွန်မှ အရေးကြီးပါတယ်။ ဒိ (T) အဆင့်၊ (N)အဆင့်နဲ့ (M) အဆင့်တွေကြည့်ပြီးမှ ဘယ်လိုကုသမယ်ဆိုတာဆုံးဖြတ်တာပါ။ လူနာ တဦး နဲ့ တဦး အဆင့်တူပေမဲ့ (T) အဆင့် နဲ့ (N)အဆင့်တွေ မတူရင် ကုသပုံ တူခြင်မှတူမှာပါ။ ဒါသတိထားရမဲ့ အချက်ပါ။
ကင်ဆာအဆင့် (၄) ရှိနေတဲ့လူနာကို နှိုင်ငံခြားမှာဘဲသွားကုကု၊ ဒိမှာဘဲကုကု Outcome ကတော့ ဘယ်လိုမှပြောင်းလဲစရာမရှိပါ။

♻️ ၂။ လူနာ မှာ ရှိနေတဲ့ အခြားရောဂါများ နဲ့ ကိုယ်ခန္ဓာအလေးချိန်။

ဒိနေရာမှာ လူနာကအသက်ကြီးလို ခံနှိုင်ပါ့မလားဆိုပြီ ခဏခဏမေးပါတယ်။ ကျနော်တို့ စဉ်းစားတာ အသက်ကိုဒိလောက်မစဉ်းစားပါဘူး။ လူနာရဲလှုပ်ရှားမှု Physical activity ကိုဘဲကြည့်ပါတယ်။ အသက်ငယ်ပြီး ဆီးချိုသွေးချိုဖြစ်လို့ဆေးမျိုးစုံသောက်ပြီးမလှုပ်မရှားနေရတဲ့လူနာနဲ့ အသက် ၇၀ ကျော် ၈၀ ရှိတဲ့ လူနာမှာဘာရောဂါမှမရှိဘဲ လှုပ်လှုပ်ရှားရှားသွားသွားလာလာဆိုရင် လူနာက ကင်ဆာရောဂါကုသမှု့ကို ပိုပြီးခံနှိုင်ပါတယ်လို့ပြောလို့ရပါတယ်။ ဝတဲ့လူနာ နဲ့ ပိန်တဲ့လူနာဆိုရင် ဝတဲ့လူနာက ခွဲစိတ်ပြီးရင် နောက်ဆက်တွဲပြဿနာ Complications ဝင်ဖို့များပါတယ်။ ဆေးလိပ် အရက်သောက်တဲ့လူနာ တွေက တခြားလူနာတွေထက် ပိုပြီးအန္တရာယ်များပါတယ်။

♻️ ၃။ ခွဲစိတ်ဆရာဝန် ပါဝင်တဲ့ Multidisciplinary Teams

မြန်မာပြည်က ဆရာဝန်တွေအကြောင်း ဒိကလူနာတွေအနေနဲ့သိပြီးသားဆိုတော့ သိပ်မပြောလိုပါ။ လူနာတွေနဲ့ ဆက်ဆံရေးမှာတော့ Thai နဲ့ Singapore ကဆရာဝန်တွေ နဲ့ ယှဉ်ရင်တော့ အလွန်အားနဲပါတယ်။ Patient doctor relationship ကအတော်ညံပါတယ်။ ဒါကလဲ မြန်မာပြည်က ဆရာဝန်တွေက Ego များလွန်းပြီး လူနာတွေကို လေးလေးစားစားဆက်ဆံရကေါင်းမှန်းမသိတာပါပါတယ်။
ခွဲစိတ်ဆရာဝန်၊ ကင်ဆာဆရာဝန်၊ ဓါတ်မှန်ဆရာဝန်၊ ရောဂါဗေဒ ဆရာဝန် တွေပါတဲ Multidisciplinary Teams ဆိုတာမြန်မာပြည်မှာမရှိပါဘူး။ အဲဒိလိုမရှိတော့ ဒိဆရာဝန်တွေ တယောက်နဲ့တယောက် ဆက်သွယ်ပြီးစကါးပြောတာမရှိပါဘူး။ Coordination & Cooperation မရှိပါဘူး။ လူနာစာအုပ်ထဲမှာ စာအတိုလေးတကြောင်းနှစ်ကြောင်းရေးပြီး ဟိုဆရာဝန်ဆီသွားလိုက် ဒိဆရာဝန်ဆီသွားလိုက်ဆိုပြီလွတ်တော့ လူနာတွေမှာတောင်ပြေးလိုက်ရ မြောက်ပြေးလိုက်ရနဲ့ ဖတ်ဖတ်ကိုမောနေရော။ အဲဒိနောက်ဆရာဝန် က ကင်ဆာဆေးသွင်းပါဆိုသွင်း ဓါတ်ရောင်ကြည်ကင်ဆိုကင် တော့တာပါဘဲ။
လူနာက ဘာဖြစ်နေတယ်၊ ကင်ဆာအဆင့်ဘယ်လောက်ရှိတယ် ဒါကြောင့် ဘာပြီးရင်ဘာလုပ်မယ် ဆိုတဲ့ well defined plan မရှိပါဘူး။ လူနာကို ဘယ်သူကဦးဆောင်ကုမှန်းလဲမသိရ၊ တယောက်တပေါက် ကုခြင်သလိုကုနေတာပါ။ ဒါတွေကို စိတ်ပျက်လွန်းလို့ မြန်မာပြည်က လူနာတွေ ငွေကုန်ကြေးကျခံပြီ နှိုင်ငံခြားသွားကုနေကြတာပါ။ ဘယ်သူမှ နေမကေါင်းတဲ့ အချိန်မှာ ကိုယ်အိုးကိုယ်အိမ် ပါတ်ဝန်းကျင်အသိုင်းအဝိုင်းနဲ့ဝေးတဲ့နေရာမှာ မနေခြင်ပါဘူး။ မတတ်သာလွန်းလို့ပါ။ ပွင့်ပွင့်လင်းလင်းပြောရရင် မြန်မာပြည်ကဆရာဝန်တွေရဲ့ Clinical acumen, Diagnosis, decision making and patient doctor relationship တွေမှာအားနဲတဲ့အတွက် လူနာ တွေက ဆရာဝန်အပေါ်ယုံကြည်မှု့ (Trust) မရှိတော့တာကြောင့် စိတ်ပျက်ပြီး နှိုင်ငံခြားမှာသွားကုကြတာပါ။
ကျနော်အလုပ်လုပ်ခဲ့တဲ့ England မှာတော့ အဲဒိလိုမဟုတ်ပါဘူး။ ခွဲစိတ်ဆရာဝန်က Multidisciplinary Teams ရဲ့ Leader ပါ။ သူကဘဲ team ထဲမှာပါတဲ့ ကင်ဆာဆရာဝန်၊ ဓါတ်မှန်ဆရာဝန်၊ ရောဂါဗေဒ ဆရာဝန်တွေနဲ့အတူ စားပွဲတခုထဲ မှာအတူ ထိုင်ဆွေးနွေးပြီ လူနာကို ဘယ်လိုကုမယ်ဆိုတဲ့ ကုသမှု့လမ်းစဉ် Treatment plan ကို team member တွေရဲ့ သဘောတူညီချက်နဲ့ စုပေါင်းဆုံဖြတ်ချက်ချတာပါ။ အူမကြီးကင်ဆာ လူနာတွေအတွက် ဒိMDT meeting ကိုတပါတ်တခါလုပ်တာပါ။ ဒါကြောင့် ယိုပေါက်ဟာပေါက် ဆိုတာမရှိသလောက်ရှားပါတယ်။

Thai တို့ Singapore တို့ ကဆရာဝန်တွေကတော့ Medical Tourism ဆိုတဲ့ Business နဲ့ အသားကျနေတော့ လူနာတွေကို ဘယ်လိုဆက်ဆံရမယ်ဆိုတာသိပါတယ်။ လူနာတွေကိုလေးလေးစားစားဆက်ဆံပြီ သေသေခြာခြာရှင်းပြမှာပါ။ လူနာကျောလေးသပ်ပြီးပိုက်ဆံအိပ်ထဲက ပိုက်ဆံတော့အထုပ်ခိုင်းမှာပါ။ လူနာကလဲ သူကိုကေါင်းကေါင်းမွန်မွန် ကြင်ကြင်နာနာဆက်ဆံလို့ ပျော်ပျော်ကြီးငွေထုပ်ပေးမှာပါ။

ကုန်ကျစံရိတ်မှာတော့ Thai က Singapore ထက်အများကြီးသက်သာနှိုင်ပါတယ်။ အထူးသဖြင့် Thai Government ဆေးရုံတွေမှာကုသခွင့်ရမယ်ဆိုရင်ပေါ့လေ။

ဒိနေရာမှာ India ကို ဆေးသွားကုခြင်တဲ့ လူနာတွေကလဲရှိတော့ အဲဒိကအခြေအနေလဲသိခြင်မှာပါ။ ကျနော် သိရသလောက်တော့ India ကဆရာဝန်တွေ ရဲ့ အရည်အချင်းနဲ့ ကျွမ်းကျင်မှု့အပိုင်း က ကွာဟမှု့က အတော်ကြီးပါတယ်။ ဆိုလိုတာက India မှာ အလွန်တော်ပြီး အလွန်ကျွမ်းကျင်တဲ့ ခွဲစိတ်ဆရာဝန်တွေရှိသလို အလွန်မှ ညံပြီး သုံးစားလို့မရတဲ့ ခွဲစိတ်ဆရာဝန်တွေလဲအများကြီးပါ။
ဒိလိုဘာလို့ပြောရသလဲဆိုတော့ ကျနော် မလေးရှားမှာ ၁၉၉၁ ကနေ ၁၉၉၈ အထိ အလုပ်လုပ်တုံး က India ကနေ အလုပ်လုပ်လာလုပ်တဲ့ အထူးကုဆရာဝန်တွေနဲ့တွေပါတယ်။ အဲဒိမှာ စာရွက်စာတန်းအတုနဲ့လာတဲ့ အထူးကု၊ လူနာကို တကယ်တန်းမခွဲတတ်ဘဲနဲ့ ခွဲတတ်ပါတယ်ဆိုပြီး လာအလုပ်လုပ်တဲ့ ခွဲစိတ်ဆရာဝန်တွေနဲ့ တွေခဲ့ရလို့ပါ။ နောက်ဆုံးတော့ အဲဒိဆရာဝန်တွေကို မလေးရှားအစိုးရက Contract aggrement ကို ရပ်ပြီး India ကိုပြန်ခိုင်းလိုက်တော့တာပါဘဲ။ India မှာ အဲဒိလို ဆရာဝန်တွေရှိတယ်ဆိုတာ တော့ သိထားသင့်ပါတယ်။

Thai နဲ့ Singapore မှာတော့ အထူးကုဆရာဝန်ဖြစ်လာပြီးဆိုရင် အဲဒိလို ကွာဟချက်သိပ်မရှိတော့ပါဘူး။
India မှာ ဆရာဝန်တွေရဲ့ ကျွမ်းကျင်မှု့ ကွာဟချက်ကြီး သလို ပုဂ္ဂလိကဆေးရုံတွေရဲ ဝန်ဆောင်နှိုင်မှု့အရည်အသွေးကလဲ အလွန်မှကွာနှိုင် ပါတယ်။ ဘာပြုလိုလဲဆိုတော့ India က လူဦးရေ သန်း ၁၄၀၀ ကျော်ရှိ တဲ့နှိုင်ငံမိုလို့ပါ။ အလွန်ကေါင်းတဲ့ ဆေးရုံကြီးတွေရှိသလို မြန်မာပြည်က ပုဂ္ဂလိကဆေးရုံတွေထက် ညံတဲ့ဆေးရုံတွေလဲအများကြီးပါဘဲဆိုတာမမေ့သင့်ပါ။
ဒိလိုကွာဟချက်တွေကို Thai တို့ Singapore တို့မှာမတွေ့ရပါဘူး။ အဲဒိဘာလို့ဖြစ်ရတာလဲဆိုတော့ Thai တို့ Singapore တို့ မှာ အစိုးရရဲ့ regulation တွေက အလွန်တင်းကျပ်ပြီး၊ ဆေးကောင်ဆီက လဲ အမြဲတန်းဒေါက်ထောက်ကြည့်နေပြီး၊ လူနာတွေနစ်နာဆုံးရှုံးတာရှိရင်တိုင်တန်းလိုရတော့ Eupro တို့ US တို့ နဲ့ တန်းတူလိုပြောလို့ရပါတယ်။ India မှာတော့ အစိုးရရဲ regulation တွေတော့ရှိနှိုင်ပါတယ်။ ဒါပေမဲ့ ဒိ Regulation တွေကိုလိုက်နာသလားမလိုက်နာဘူးလားမသိပါဘူး။

နောက်တခု သတိထားရမှာက ဆေးရုံပွဲစား / အကျိုးတော်ဆောင်တွေရဲ သာသာထိုးထိုးကြော်ငြာတာတွေ ကိုလဲနားမယောင်ဖို့လိုပါတယ်။ ဒိ Agent ပွဲစားကလဲ သူ့အတွက် commission ရဖို့ ဘယ်လိုမှသုံးမရတဲ့ ဆေးရုံ နဲ့ ဆရာဝန်တွေကို နှိုင်ငံတကါမှာအလွန်ကျော်ကြားအောင်မြင်နေတဲ့ ဆေးရုံတွေပါဆိုပြီ ဆွဲနှိုင်ပါတယ်။

♻️♻️♻️အကျဉ်းချုပ်။♻️♻️♻️
=======================
၁။ အူမကြီးကင်ဆာ နဲ့ အစားဟောင်းအိမ်ကင်ဆာ ခွဲတာကို မြန်မာပြည်မှာ ခွဲခွဲ နှိုင်ငံခြားမှာ သွားခွဲခွဲ Result ဖြစ်တဲ့ 5 years survival ကတော့ အတူတူပါဘဲ။ နှိုင်ငံခြားမှာသွားကုလို့ ပိုပြီးအသက်ရှည်စရာမရှိပါဘူး။ မြန်မာပြည်က ခွဲစိတ်ဆရာဝန်တွေလဲ ဒိလိုမျိုးကင်ဆာကို နှိုင်ငံတကါအဆင့်မှီကျွမ်းကျွမ်းကျင်ခွဲနှိုင်ပါတယ်။

အသည်းအစားထိုးတာတို့၊ ကျောက်ကပ်အစားထိုးခွဲစိတ်တာနဲ့ အူမကြီးကင်ဆာခွဲစိတ်တာ နဲ့ ခွဲစိတ်ပြီး စောင့်ရှောက်ရတာ တွေကသဘောသဘာဝခြင်းမတူလို့ ဒိနှစ်ခုကိုရောမမြင့်သင့်ပါဘူး။ ဒိ Transplant surgery က မြန်မာပြည်မှာ တွင်တွင်ကျယ်ကျယ်မလုပ်နှိုင်သေးလို့ဟိုမှာသွားခွဲကြတာပါ။
နောက်ပြီး ဘယ်မှာခွဲခွဲ ခွဲပြီးရင် Complications တွေဝင်နှိုင်ပါတယ်။ ဟိုမှာခွဲတာ အဆင်မသင့်လို့ Complications ဝင်ပြီဆိုရင်တော့ ဒုက္ခရောက်ပြီလို့သာမှတ်ပါ။ ဒိနေရာမှာ Limited buget ငွေပိုမရှိတဲ့လူနာတွေဆိုရင်တော့ လူနာအသက်ဆုံးရှုံးဖို့များပါတယ်။ ဆေးရုံထောင်တယ်ဆိုတာ စီးပွားရေး Business လုပ်တာပါ။ ဘယ်သူမှ အရှုံးခံပြီ ကုသိုလ်ဖြစ် အလကါး လုပ်မပေးပါဘူး။ ငွေမပေးနှိုင်တော့တဲ့ နေ့ဆိုရင် ဆေးရုံပေါ်က အတင်းဆင်းခိုင်းမှာပါ။ ဒါတွေကိုကြိုစဉ်းစားထားဖို့လိုပါတယ်။

Thai နဲ့ Singapore မှာသွားကုတာရဲ့အားသာချက်ကတော့ ဆေးရုံ နဲ့ ဆရာဝန်တွေရဲ့ ဝန်ဆောင်မှု့ကေါင်းတာပါဘဲ။ ဒါကတော့သဘာဝကျပါတယ်။ ကိုယ်ကို လာပြီးပိုက်ဆံပေးမဲ့လူနာကို ဘယ်သူကငေါက်ငန်းလွတ်မှာလဲ? ပြုံးပြုံးရွှင်ရွှင်ချိုချိုသာသာဆက်ဆံမှာပေါ့။ မြန်မာပြည်ကဆရာဝန်တွေနဲ့ ကွာသွားတာဒိနေရာမှာပါဘဲ။ ဒိမှာတော့ ကိုယ်ကို ပိုက်ဆံပေးမဲ့လူနာကို အချိန်ပေးရှင်းမပြဘဲ ရိုင်းရိုင်းစိုင်းစိုင်းဆက်ဆံတော့ ဘယ်သူကခံခြင်မှာလဲ? လူနာတွေကိုဆက်ဆံရာမှာ India က ဆရာဝန်တွေကတော့ မြန်မာပြည်က ဆရာဝန်တွေနဲ့သိပ်ကွာမယ်မထင်ပါဘူး။ ဒါကတော့ Malaysia မှာ England မှာ အလုပ် လုပ်တုံး က တွေခဲရတဲ့ အတွေ့အကြုံကို အခြေခံပြီးပြောတာပါ။

၂။ အူမကြီး နဲ အစာဟောင်းအိမ်ကင်ဆာ အဆင့် (၄) ဆိုရင် နှိုင်ငံခြားမှာသွားကုဖို့ မစဉ်းစားပါနဲ့။ ဘာမှအကျိုးထူးမှာမဟုတ်လို့ပါ။

၃။ နှိုင်ငံခြားသွားပြီး ဆေးကုသခံတယ်ဆိုတာ အပန်းဖြေခရီးသွားတာမျိုးနဲ့မတူပါဘူး။ အလွန်မှစိတ်ပင်ပန်း လူပင်ပန်းဖြစ်နှိုင်ပါတယ်။ နောက်ပြီး ကုန်ကျစံရိတ်ကလည်း မြန်မာပြည်မှာကုတာထက် ၂ ဆ ကနေ ၄ ဆလောက်ပိုကုန်နှိုင်ပါတယ်။ ဆိုလိုတာက မြန်မာပြည်မှာခွဲစိတ်ကုသရင် သိန်း ၂၀၀ - ၂၅၀ လောက်ကုန်မယ်ဆိုရင် နှိုင်ငံခြားမှာသွားကုမယ်ဆိုရင် သိန်းထောင်ချီ သွားနှိုင်ပါတယ်။ လေယာဉ်စရိတ်၊ တည်းခိုဖို့ Hotel စရိတ်၊ စားစရိတ်၊ လူနာနဲ့အတူ လိုက်မဲ့ လူအရေအတွက် စတာတွေပါထဲ့တွက်ဖို့လိုပါတယ်။

၄။ အကယ်၍ သိပ်ပြီး ဟိုမှာသွားကုခြင်တယ်ဆိုရင်လဲ သွားမကုခင် လူနာရဲလက်ရှိအခြေအနေ နဲ့ Cancer staging ၊ Treatment Options ၊ Outcome ၊ နဲ့ Prognosis လို့ခေါ်တဲ့ လူနာခွဲစိတ်ကုသပြီးရင် ဘယ်လောက် အသက်ရှည်ရှည်နေရမယ်ဆိုတာတွေ သိအောင် ဒိက ကျွမ်းကျင်ပြီး စိတ်ချယုံကြည်ရတဲ့ ခွဲစိတ်ဆရာဝန်တယောက်ဆီမှာ 2nd opinion ယူသင့်ပါတယ်။ နှိုင်ငံခြား က တချို့ဆေးရုံတွေမှာ ဒိက စစ်ထားတဲ့ CT scan, MRI results အသားစ စစ်ထားတာတွေကို မကြိုက်လို့ ဟိုမှပြန်စစ်မယ်ဆိုရင် မိအေးနှစ်ခါနာဆိုသလို ငွေ နှစ်ခါကုန်မဲ့သဘောရှိပါတယ်။ ဒါတွေအကုန်လုံး က စီးပွားရေးလုပ်တာပါ။

၅။ ဒိစာဖတ်ပြီး နှိုင်ငံခြားမှာသွားကုမယ် မကုဘူးဆိုတဲ့ဆုံးဖြတ်ချက်ကတော့ လူနာ နဲ့ လူနာရှင်ရဲသဘောပါလို့ဘဲပြောခြင်ပါတယ်။

"အူမကြီး နဲ့ အစားဟောင်းအိမ် ကင်ဆာအတွက်ကြိုတင်စစ်ဆေးခြင်း" # # # # # # # # # # # # # # # # # # # # # # # # # # # # # # # ...
10/06/2026

"အူမကြီး နဲ့ အစားဟောင်းအိမ် ကင်ဆာအတွက်ကြိုတင်စစ်ဆေးခြင်း"
# # # # # # # # # # # # # # # # # # # # # # # # # # # # # # # # # # # # # # # # # # # # # #
{Screening for Colorectal Cancer}

အောက်မှာဖေါ်ပြထားတာကတော့ "အူမကြီး နဲ့ အစားဟောင်းအိမ် ကင်ဆာအတွက်ကြိုတင်စစ်ဆေးခြင်း" နဲ့ "အူမကြီးမှန်ပြောင်းကြည့်ရှုခြင်း (Colonoscopy)" အကြောင်း ရေးထားတဲ့ လက်ကမ်းစာရွက် (Leaflets) လေးတွေပါ။

ဒိ လက်ကမ်းစာရွက်လေးတွေကို ကျနော့်ဆေးခန်းမှာလာပြတဲ့ လူနာများအတွက် ရည်ရွယ်ပြီး ၂၀၁၈ လောက်ကရေးထားတာပါ။ အူမကြီးမှန်ပြောင်းကြည့် မဲ့ လူနာတွေကို ဗဟုသုတရအောင် ဒိ Leaflet လေးတွေပေးပါတယ်။
အခုတော့ ကျန်တဲ့ အများပြည်သူ အတွက် ဒိ Page မှာတင်ပေးလိုက်ပါတယ်။

"အူမကြီးမှန်ပြောင်းကြည့်ရှုခြင်း (Colonoscopy)" အကြောင်း မှာ Leaflet ထဲမှာမပါတဲ့အကြောင်း အရာတွေ နောက်ဆက်တွဲအနေနဲ့ ထပ်ထဲ့ပေးလိုက်ပါတယ်။

♻️ အထူးသဖြင့်တော့ ကျနော် က အူမကြီးမှန်ပြောင်းကြည့်တာမှာ England က Training ယူခဲ့တဲ့သူဆိုတော့ ဟိုက စံနှုံးအတိုင်း စိတ်ငြိမ်ဆေး (Midazolom & Fentanyl or Pethidine) သုံးတာ ကိုဘဲလက်ခံပါတယ်။

မေ့ဆေး (Short GA with Propofol) ပေးပြီကြည့်တာကို အားမပေးပါဘူး။ ဘာကြောင့်လဲ ဆိုတော့ မလိုအပ်လို့ပါ၊ နောက်ပြီး မေ့ဆေးနဲ့ကြည့်မယ်ဆိုရင် မေ့ဆေးဆရာဝန်ခေါ်ရလို့ လူနာ မှာ နောက်ထပ် ၁ သိန်း ကနေ ၂ သိန်းလောက်ငွေအပိုကုန်ပါအုံးမယ်။ လူနာတွေအတွက်မကုန်သင့်တာမကုန်အောင်လို့ပါ။

မေ့ဆေးဆရာဝန် မခေါ်ဘဲ အူမကြီးမှန်ပြောင်းကြည့်တဲ့ဆရာဝန်က Propofol ကို ထိုးမယ်ဆိုရင် လဲ မိုက်ကယ်ဂျက်ဆန် လို့ အသက်ရှုရပ်ပြီးသေသွားနှိုင်ပါတယ်။ အလွန်မှ အန္တာရာယ်ကြီးပါတယ်။

♻️ တကယ်တော့ အစာအိမ်ကြည့်ကြည့်၊ အူမကြီးကြည့်ကြည့် မှန်ပြောင်းနဲ့ စက်ဖိုး က (၃) သိန်း ကနေ (၄) သိန်းလောက်ဘဲရှိတာပါ။ အပေါ်ရော အောက်ရောကြည့်မယ်ဆိုရင် မှန်ပြောင်းနဲ့စက်ဖိုး က (၆) သိန်း ကနေ (၈) သိန်းလောက်ယူပါတယ်။ ဒါဆေးဖိုးမပါပါဘူး။ မေ့ဆေးသုံးမယ်ဆိုရင် ဆေးဖိုးကြောင့် နဲနဲ ပိုကုန်ပါမယ်။
ဒါကြည့်ရုံ အတွက်ဘဲပြောတာပါ။ Polyp ဖြတ်တာတို့၊ သွေးထွက်လို့ သွေးတိတ်အောင်ဆေးထိုး မယ်၊ Endo Clip သုံးရမယ်ဆိုရင် ဒိထက်ပိုကုန်နှိုင်ပါတယ်။

ဒါကတော့ လူနာများ မိမိမှာရှိတဲ့ ငွေနဲ့ ကုန်ကျမဲ့စံရိတ်ကို ချင့်ချိန်နှိုင်အောင်ပြောတာပါ။

♻️ ဒိနေရာမှာ တခုသတိထားရမှာက ကုန်ကျစံရိတ်သက်သာအောင်ရပ်ကွက်ထဲက
ဆေးခန်းလေးတွေ၊ ဆေးရုံအငယ်လေး တွေမှာကြည့်မယ်ဆိုရင် လဲ သူတို့ မှာ သုံးတဲ့ မှန်ပြောင်းနဲ့ စက်တွေက ပုဂ္ဂလိက ဆေးရုံကြီးတွေမှာရှိတဲ့ မှန်ပြောင်းနဲ့စက်တွေကိုမမှီပါဘူး။
နောက်တချက်က အဲဒိဆေးရုံလေးတွေမှာ မှန်ပြောင်း က တချောင်း နှစ်ချောင်းထက်မပိုပါဘူး။ လူနာတယောက်ကို မှန်ပြောင်းကြည့်ပြီးရင် အဲဒိမှန်ပြောင်းကို ပိုးကင်းစင်အောင်ဆေးကြောသုတ်သင် (Scope Disinfection process) ဖို့ က ၄၅ မိနစ်လောက်ကြာပါတယ်။
ဒါက ( ပထမအဆင့် ဆပ်ပြာရည်နဲ့ အကြမ်းဆေးတာ၊ ဒုတိယအဆင့် ပိုးသတ်ဆေးနဲ့ အချောဆေးတာ၊ တတိယအဆင့် စက်နဲ့အခြောက်ခံတာ) တွေအကုန်လုံးအတွက် ပြောတာပါ။
နောက်ပြီး ပုဂံဆေးသလို မှန်ပြောင်းကို Plastic ဇလုံထဲ ထဲ့ပြီး ဆေးကြောသုတ်သင်လို့ ရပေမဲ့၊ ဆေးပြီးတဲ့ မှန်ပြောင်းကို ရေကင်းစင်အောင် အခြောက်ခံဖို့လိုပါတယ်။
ဆေးရုံကြီးတွေမှာတော့ မှန်ပြောင်းဆေးတာလဲ စက်နဲ့ အခြောက်ခံတာလဲ စက်နဲ့ဆိုတော့ International standard မှီတယ်လို့ပြောလို့ရပါတယ်။ ဒိမှန်ပြောင်းဆေးတဲ့စက်တွေ၊ အခြောက်ခံတဲ့စက်တွေက အလွန်မှဈေးကြီးလို့ တော်ရုံတန်ရုံ ဆေးရုံအလတ်စား၊ အကြီးစားတွေတောင်မဝယ်နှိုင်ပါဘူး။ ရပ်ကွက်ထဲက ဆေးရုံအသေးတွေဆိုပိုပြီမဖြစ်နှိုင်ပါဘူး။ နောက်ပြီသူတို့ဆီမှ တနေ့တနေ့ မှန်ပြောင်းအကြည့်ခံမဲ့ လူနာအရေအတွက်က ဆေးရုံကြီးတွေလောက် မများတော့ ဝင်ငွေနဲ့ ရင်းနှီရမဲ့ ငွေ ကမမျှတော့ ဘယ်လို့မှ ဝယ်သုံးဖို့မဖြစ်နှိုင်ပါဘူး။

အစာအိမ်မှန်ပြောင်းမှာ လေနဲ့ရေ စုပ်လို့ရတဲ့ ပြွန်ခေါင်းက 2.8 mm ရှိပြီး၊ အူမကြီးမှန်ပြောင်းမှာ 3.2 mm ရှိပါတယ်။ အစာအိမ်နဲ့ အူမကြီးမှန်ပြောင်းကြည့်ပြီးတဲ့အခါ ဒိလောက်ကြီးတဲ့ ပြွန်ခေါင်းထဲမှာ အစာအိမ် နဲ့ အူမကြီးထဲက အညစ်အကြေးတွေဘယ်လောက်ကပ်နေမလဲဆိုတာစဉ်းစားရုံနဲသိနှိုင်ပါတယ်။ ဒီအညစ်အကြေးတွေကုန်စင်အောင် သေသေခြာခြာအချိန်ယူပြီးဆေးဖို့လိုပါတယ်။ စံနစ်တကျမရှိဘဲ ပြီးစလွဲဆေးမယ်ဆိုရင်တော့ အဲဒိပြွန်ခေါင်းထဲမှာကျန်ခဲ့တဲ့ အညစ်အကြေးထဲမှာ ပါလာတဲ့ ပိုးတွေက နောက်လူနာကို ကူးစက်တော့မှာပါ။

အဲဒိ လို စံနစ်တကျ ပိုးမသတ်ဘဲ မှန်ပြောင်းတချောင်းထဲကိုဘဲ တယောက်ပြီ တယောက် ဆက်သုံးမယ်ဆိုရင် မြန်မာပြည်လို ဘီပိုး၊ စီပိုး၊ ကိုယ်ခံအားကျရောဂါပိုးတွေများတဲ့နေရမှာဆို လူနာ တယောက်ကနေ တယောက် ဘယ် လောက် ကူးဆက်နှိုင်သလဲဆိုတာစဉ်းစားကြည့်ပါ။ အတော်ကြောက်ဖို့ကေါင်းပါတယ်။

♻️ နောက်တချက်က မှန်ပြောင်းကြည့်မယ်ဆိုရင် မှန်ပြောင်းကြည့်တဲ့ ဆရာဝန် တင် အရေးကြီးတာမဟုတ်ပါဘူး။ သူကို ကူပေးရမဲ့ Nurse တွေကလဲ အလွန်အရေးပါပါတယ်။ သူတို့က မှန်ပြောင်းကြည့်တဲ့ဆရာဝန်ကို ကူဖို့ အတွက် သပ်သပ် Training တက်ထားတဲသူပါ။ Nurse ဆိုတိုင်မကူနှိုင်ပါဘူး။ ဒါကြောင့် ဆေးရုံလေးတွေ၊ ဆေးရုံအလတ်စားတွေ မှာဒိလို Training ရ ထားတဲ့ Nurse ကို ငှားဖို့ဆိုတာမဖြစ်နှိုင်ပါဘူး။ ဘာပြုလို့လဲ့ဆိုတော့ သူတို့ရဲ့ လစာကဈေးကြီးလို့ပါ။

♻️♻️♻️ ဒါတွေကတော့ ပြည်သူအများ ဗဟုသုတရအောင် ပြောပြတာပါ။ ဘယ်သူနဲ့ကြည့်မယ်၊ ဘာနဲ့ကြည့်မယ်၊ ဘယ်ဆေးရုံမှာကြည့်မယ်ဆိုတာကတော့ ကိုယ့်ဖာသာ

ကို တွက်ချက်ပြီးဆုံးဖြတ်ပါလို့ ပြောခြင်ပါတယ်။

04/06/2026

"အစာဟောင်းအိမ်ကင်ဆာလူနာ မှာ မခွဲခင်ဓါတ်ကင်ရခြင်း ရဲ့အကျိုးကျေးဇူး"
# # # # # # # # # # # # # # # # # # # # # # # # # # # # # # # # # # # # # # # # # # # # # # # # # # # #
{Benefits of Neoadjuvant Chemoradiotherapy in Re**al Cancer Patients}

အစာဟောင်းအိမ်ကင်ဆာကို ကုတဲ့ အခါမှာ ကုသမှု့ နည်း (၃) မျိုးနဲ့ ကုပါတယ်။

✅ ပထမ နည်း ကတော့ ခွဲစိတ်ကုသမှု့ (Surgery) ပါ။
✅ ဒုတိယ နည်းကတော့ Radiotherapy လို့ ခေါ်တဲ့ ဓါတ်ကင်တာကိုခေါ်တာပါ။
✅ တတိယ နည်းကတော့ Chemotherapy လို့ခေါ်တဲ့ ကင်ဆာဆေးသွင်းတာပါ။

ဓါတ်ကင် တာမှာ လည်း မခွဲခင် ဓါတ်ကင်ခြင်း ( Neoadjuvant Radiotherapy) နဲ့ ခွဲစိတ်ပြီးမှ ဓါတ်ကင်ခြင်း (Adjuvant Radiotherapy) ဆိုပြီး (၂) မျိုးရှိပါတယ်။
မခွဲခင် ဓါတ်ကင်ခြင်း ( Neoadjuvant Radiotherapy) ကို (၆ ပါတ်) ဓါတ်ကင် ပြီးခွဲစိတ်မှု့လုပ်တာ (Long course radiotherapy) နဲ့ (၁ ပါတ်) ဘဲဓါတ်ကင် ပြီး ခွဲစိတ်မှု့ လုပ်တာ (Short course radiotherapy) ဆိုပြီး နည်း နှစ် နည်း ရှိပါတယ်။

မခွဲခင်ဓါတ်ကင်ရခြင်း ရဲ့အကျိုးကျေးဇူး ကတော့ ဓါတ်ကင်လိုက်တဲ့ အတွက် ကင်ဆာအလုံး ကသေးသွား နှိုင်ပါတယ်၊ သူ့ဘေးမှာရှိတဲ့ ကျိတ်စေ့ Lymph nodes မှာ ပျံနေတဲ့ ကင်ဆာတွေကိုပါသတ်ပေးပါတယ်။ အဲဒါကို (Down sizing and down staging) လို့ ခေါ်ပါတယ်။
ကင်ဆာအလုံး က သေးသွားတဲ့ အတွက် ခွဲတဲ့ အခါမှာ ကင်ဆာ ရှိနေတဲ့ အစာဟောင်းအိမ်ကို ဖြတ်ဖို့ ပိုပြီးလွယ်ကူသွားပါတယ်။ အဲဒိလို ကင်ဆာအလုံးကသေးသွားတဲအတွက် တင်ပစုံကျဉ်းတဲ့အမျိုးသားလူနာ၊ ဝတဲ့လူနာ၊ ဆီးကျိတ်ကြီးနေတဲ့ယောင်္ကျားများက ပိုပြီး အကျိုးကျေးဇူးခံစားရပါတယ်။

နောက် တချက် က အလုံး သေးတဲ့ ကင်ဆာ (၂၀% ) က ဓါတ်ကင်ပြီး ရင် ကင်ဆာအလုံး လုံး၀ပျောက်သွားနှိုင်ပါတယ်။ အဲဒိလို ဓါတ်ကင်ပြီး ကင်ဆာအလုံး လုံး၀ပျောက်သွားတဲ့ လူနာတွေ ကို Complete Responder လို့ခေါ်ပါတယ်။ အဲဒိလို့ ကင်ဆာ အလုံး လုံး၀ပျောက် သွားတဲ့ လူနာတွေ ကတော့ ခွဲစိတ်ခန်းသွားစရာမလိုတော့ပါဘူး။ ဒါပေမဲ့ ကင်ဆာ အလုံး ပြန်ပေါ်လာ မလာ သိဖို့ကိုတော့ ၆ လ တခါ အူမကြီးမှန်ပြောင်း ကြည့်ဖို့လိုပါတယ်၊ သွေးထဲက (CEA level) ကို စစ်ရပါမယ်။ တင်ပစုံခွက် MRI ရိုက်ရပါမယ်။ ဒါ ကို ( Wait and See Policy) လို့ခေါ်ပါတယ်။

အခုပြောပြမယ်လူနာနှစ်ယောက်ကတော့ ဓါတ်ကင်ပြီး ကင်ဆာအလုံး လုံး၀ပျောက် သွားတဲ့ အတွက် ခွဲစိတ်ဖို့မလိုဘဲ ပုံမှန်ဆေးခန်းလာပြရတဲ့ အဆင့် (Regular Follow Up) ရောက်သွားပုံပါ။

♻️♻️ လူနာ နံပါတ် (၁)

ဒိလူနာကတော့ အသက် ၆၂ နှစ်အရွယ် အမျိုးသမီးလူနာပါ။ သူက မန္တလေးကနေ 2024 December လကုန်မှာ ကျနော့်ဆီလာပြတာပါ။
2024 October လမှာ ဝမ်းသွားတဲ့အခါ သွေးပါလို့ ခွဲစိတ်ဆရာဝန် နဲ့ပြပြီး အူမကြီးမှန်ပြောင်းကြည့်တဲ့အခါမှာ အစာဟောင်းအိမ်အောက်ဆုံးအပိုင်းမှာ ကင်ဆာတွေ့ပါတယ်။ အသားစအဖြေကလဲ Re**al cancer ဆိုပြီးပြန်လာပါတယ်။ အဲဒါကြောင့် ခွဲစိတ်ဆရာဝန်ကြီး က ကင်ဆာဆရာဝန် ဆီဓါတ်ကင်ဖို့လွဲလိုက်ပါတယ်။ ဓါတ်ကင်ပြီးရင် ခွဲစိတ်ဖို့ သူ့ဆီပြန်လာပါ၊ ကင်ဆာက အစာဟောင်းအိမ်အောက်ဆုံးအပိုင်းမှာဖြစ်နေလို့ ခွဲရင်လည်း စအိုဝပါဖြတ်ထုတ်ပြီး၊ တသက်လုံးဝမ်းအိပ်နဲ့နေရမဲ့ ခွဲစိတ်မှု့ (Abdominoperineal Excision APE) လုပ်ရပါမယ်လို့ပြောလိုက်ပါတယ်။

ဒိနေရာမှာ လူနာက ခွဲစိတ်ရမှာကိုတော့ သဘောတူပြီ၊ စအိုဝကိုဖြတ်ထုတ်ပြီး တသက်လုံးဝမ်းအိပ်နဲ့ နေရမယ်ဆိုတာကြောင့် ဓါတ်ကင်ပြီးတဲ့ အချိန်မှာ ရန်ကုန်ကိုဆင်းလာပြီး ကျနော်ဆီ က 2nd opinion လာယူတာပါ။ ကျနော့်ဆီ လာပြတဲ့အချိန် ဓါတ်ကင်ပြီးတာ ၄ ပါတ်ဘဲရှိပါသေးတယ်။ ဓါတ်မကင်ခင် ရိုက်ထားတဲ့ MRI pelvis မှာတော့ ကင်ဆာအလုံးက 4 cms ရှိပြီး၊ စအိုဝက 6 cms လောက်အကွာ မှာရှိပါတယ်။ ( T2N1) ပါ။ CEA ကတော့ 6.14 ပါ။ လူနာရဲစအိုကို လက်နဲ့ နှိုက်ပြီးစမ်းကြည့်တဲ့ အခါမှာ ဘာကင်ဆာအလုံးမှ စမ်းမတွေ့ ပါဘူး။
ဒါကြောင့်အူမကြီးအောက်ပိုင်းကိုမှန်ပြောင်းကြည့် ( Flexible Sigmoidoscopy) လိုက် ပါတယ်။ အဲဒိလို ကြည့်တဲ့အခါမှာတော့ ကင်ဆာအလုံးက ဓါတ်ကင်လိုက်လို့ လုံးဝပျောက်သွားပြီး၊ အလုံးနေရာမှာ အမာရွတ် (Scar) ဘဲတွေ့ပါတယ်။
ဒါကြောင့် လူနာကို ခွဲစိတ်ဖို့မလိုတဲ့အကြောင်းနဲ့ 2025 March မှာမှန်ပြောင်းကြည့်ဖို့ ပြန်ခေါ်လိုက်ပါတယ်။ အဲဒိလိုပြန်ကြည့်တဲ့အခါမှာလဲ ကင်ဆာအလုံးပြန်ဖြစ်တာမရှိပါဘူး။ CEA ကလဲ 2.86 ကိုကျသွားပါတယ်။
2025 November နဲ့ 2026 March မှာ မှန်ပြောင်းကြည့်တဲ့အခါမှာလဲ ကင်ဆာပြန်ဖြစ်တာမတွေရ တဲ့ အပြင် အရင်ကရှိတဲ့ အမာရွတ် (Scar) တောင် ရှာလို့မရတော့ပါဘူး။ အခုဆိုရင် ဓါတ်ကင်ပြီးတာ ၁၈ လ ရှိပါပြီ၊ ဘာဝေဒနာမှမရှိတော့လို့ ပုံမှန်လူကေါင်းတယောက်လို ပါဘဲ။

ဒိနေရာမှ တခုပြောလိုတာက ဓါတ်ကင်ပြီးလို့ ကင်ဆာအလုံးကရှိနေသေးရင်တော့ ခွဲစိတ်ဖို့လိုပါတယ်။ ဒါပေမဲ့ စအိုဝပါဖြတ်ထုတ်ပြီတသက်လုံးဝမ်းအိပ်နဲ့နေရာတဲ့ ခွဲစိတ်မှု့ (APE) တော့ လုပ်စရာမလိုပါဘူး၊ ဘာပြုလိုလဲဆိုတော့ ကင်ဆာအလုံးက စအိုဝကနေ 6 cm အကွာမှာရှိတော့ ဖြတ်ပြီးရင်ပြန်ဆက်ပေးလို့ရပါတယ်။ ဒိလိုခွဲစိတ်မှု့ကို (Ultra Low Anterior Resection of Re**um) လို့ခေါ်ပါတယ်။ ဒါပေမဲ့ယာယီဝမ်းအိပ်နဲ့တော့ သုံးလေးလလောက်တော့နေရပါမယ်။

♻️♻️ လူနာနံပါတ် (၂)

ဒိလူနာကတော့ အသက် ၆၇နှစ်ရှိတဲ့အမျိုသားပါ။ မော်လမြိုင်ဘက်ကပါ။
January 2025 မှာ ဝမ်းပိုပိုချုပ်လာပြီး၊ ဝမ်းသွားရင်လဲသွေးပါလို့ ရန်ကုန်ကိုလာပြီ Gastroenterologist တယောက်နဲအူမကြီးမှန်ပြောင်းကြည့်တဲ့အခါမှာ Anorectal junction လို့ခေါ်တဲ့ re**um အောက်ဆုံးအပိုင်းမှာကင်ဆာအလုံးတွေ့ပါတယ်။ အသားစအဖြေကလဲ Re**al cancer ဆိုပြီးပြန်လာတဲ့အတွက် မှန်ပြောင်းကြည့်ပေးတဲ့ဆရာဝန်က ဓါတ်ကင်ဖို့ ကင်ဆာဆရာဝန်ဆီလွဲလိုက်ပါတယ်။ ဓါတ်မကင်ခင် ရိုက်တဲ့ CT မှာတော့ အသည်းကိုပျံတာမရှိပါဘူး။ ကင်ဆာအလုံးကိုလည်း T2 ဆိုပြီးပြောထားပါတယ်။ CEA ကတော့ 3.36 ပါ။ ဓါတ်ကင်လို့ပြီးတဲ့အချိန်မှာတော့ ကင်ဆာဆရာဝန်က ခွဲစိတ်ဆရာဝန်တယောက်ဆီ ခွဲစိတ်ဖို့အတွက်စာရေးပြီးလွဲလိုက်ပါတယ်။

အဲဒိခွဲစိတ်ဆရာဝန်နဲ့ မတွေခင် လူနာအသိမိတ်ဆွေတွေက ကျနော်နဲ့ အရင်တိုင်ပင်ပြီ opinion ယူဖို့ အကြံပေးတာနဲ့ ကျနော့်ဆီရောက်လာတာပါ။ ကျနောလည်း လူနာပြောတာနားထောင်ပြီး တော့မှ စအိုထဲလက်နှိုက်ပြီးစမ်းသပ်ပါတယ်။ အဲဒိလိုစမ်းကြည့်တဲ့အခါမှာတော့ ကင်ဆာအလုံးကိုစမ်းလို့မတွေ့ပါဘူး၊ ဒါပေမဲ့ ကင်ဆာအလုံးရှိတဲ့နေရာမှာ အမာရွတ်ကိုတော့ စမ်းလို့ရပါတယ်။ ဒါကြောင့် လူနာကိုဝမ်းချူလိုက်ပြီး အူမကြီးမှန်ပြောင်း (Flexible Sigmoidoscopy) တခါထဲ ကြည့်လိုက်ပါတယ်။
အဲဒိလိုကြည့်တဲ့အခါမှာတော့ ကင်ဆာအလုံးကပျောက်သွားပြီး Scar ကိုဘဲတွေရပါတယ်။ ဓါတ်ကင်ပြီး ၃ လပြည့်တဲ့အချိန်မှာပြန်ရိုက်တဲ တင်ပစုံခွက် MRI ကလည်း { Resolution of Anorectal junction tumor with no residual wall thickening (Downstaging to T0N0Mx) } ဆိုပြီး report ပေးလာပါတယ်။

ဒါကြောင့် လူနာကို လောလောဆယ် ခွဲစိတ်ဖို့မလိုတဲ့အကြောင်း နဲ့ ဘယ်လို ရှေဆက်ပြီးကုသရမယ်ဆိုတာရှင်းပြလိုက်ပါတယ်။

2025 October နဲ့ 2026 April မှာ မှန်ပြောင်းကြည့်တဲ့အခါမှာလဲ ကင်ဆာပြန်ဖြစ်တာမတွေရပါဘူး။ အခုဆိုရင် ဓါတ်ကင်ပြီးတာ ၁၄ လတောင်ရှိပါပြီ။

♦️♦️♦️ပြည်သူအများအတွက်ပေးခြင်တဲ့ သတင်းစကါး။♦️♦️♦️
==============================================

၁။ အစာဟောင်းအိမ်ကင်ဆာ (Re**al Cancer) ကုသပုံ နဲ့ ခွဲစိတ်ပုံတွေက လွန်ခဲ့တဲ့ နှစ်ပေါင်း ၅၀ အတွင်းအလွန်မှတိုးတက်ပြောင်းလဲသွားပါပြီ။ ဓါတ်ကင်တဲ့စက် နဲ့ ကင်ဆာဆေးတွေက အလွန်မှ တိကျပြီ၊ အစွမ်းထက်တဲ့အတွက် ခွဲစိတ်တာကို အရင်မလုပ်ဘဲ ကင်ဆာဆေးသွင်း၊ ဓါတ်ကင်တာတွေအရင်လုပ်လာကြပါတယ်။ ဒါကြောင့်လည်း ဒိလူနာ နှစ်ယောက်လို ဓါတ်ကင်ပြီး ခွဲစိတ်ဖို့မလိုတော့တဲ့ လူနာတွေ ပိုပိုတွေ့လာရတာပါ။ ဒါပေမဲ့ အဲဒိလိုတွေ့ဖို့ကိုတော့ လူနာကိုကြည့်ပေးနေတဲ့ ခွဲစိတ်ဆရာဝန်က ဓါတ်ကင်ပြီးမခွဲခင် အူမကြီးမှန်ပြောင်းပြန်ကြည့်ပေးဖို့တော့လိုပါတယ်။ တင်ပစုံခွက် ကို MRI ပြန်ရိုက်ဖို့ လိုပါတယ်။ အဲဒါကို Restaging လို့ခေါ်ပါတယ်။

ဒါမှသာ ဓါတ်ကင်လိုက်လို့ ကင်ဆာအလုံးဘယ်လိုပြောင်းလဲသွားတယ်ဆိုတာသိမှာပါ။ အရင်တုံးက ဓါတ်ကင်ပြီး ၆ ပါတ်လောက်မှာခွဲပေမဲ့၊ ဓါတ်ရောင်ခြည်ရဲ့ အာနိသင် က ကင်ဆာအလုံးပေါ်မှာ ၁၂ ပါတ်လောက်အထိ ရှိတာသိလာရလို့၊ အခုဆိုရင် ခွဲစိတ်တာကို ၁၀ - ၁၂ ပါတ်လောက်မှ သာ လုပ်ကြပါတယ်။ ဒါကြောင့် လူနာ နဲ့ လူနာရှင်များအနေ နဲ့စိတ်ပူပြီ မလောကြဖို့ အကြံပေးခြင်ပါတယ်။

၂။ အခုဆိုရင် ခွဲစိတ်ပုံ ခွဲစိတ်နည်း (Operation technique) နဲ့ ခွဲစိတ်တဲ့အခါမှာသုံးတဲ့ပစ္စည်း (Equipments and Instruments) တွေကအလွန်မှ ကေါင်းတဲ့အတွက် ဟိုးအရင် က Re**al cancer ဖြစ်တိုင်း စအိုဝဖြတ်ထုတ်ပြီး တသက်လုံးဝမ်းအိပ်နဲ့ နေရတဲ့ APE လိုခွဲစိတ်မှု့တွေ နဲနဲ လာပြီး အူမကြီးကို ပြန်ဆက်ပေးတဲ့ ခွဲစိတ်မှု့တွေ ကိုတွင်တွင်ကျယ်ကျယ်သုံးလာပါပြီ။ ဒိလိုခွဲစိတ်နှိုင်တာကလဲ တင်ပစုံခွက်ကျဉ်းကျဉ်းထဲမှာ Re**um ကိုဖြတ်လို့ရအောင်၊ ပြန်ဆက်လို့ရအောင် သုံးတဲ့ Linear cutter တို့၊ Circular stapler တို့လို ဖြတ်စက်၊ ချုပ်စက်ကလေးတွေကြောင့်ပါဘဲ။

ဒါပေမဲ့ ခွဲစိတ်ဆရာဝန် တယောက်နဲ့ တယောက် Re**al Cancer လူနာကို ဘယ်လိုကုသမလဲဆိုတဲ့ စဉ်းစားပုံ၊ ချဉ်းကပ်ပုံခြင်းမတူကြပါဘူး။ ဒါကြောင့် ဖြစ်နှိုင်ရင် မခွဲစိတ်ခင် စိတ်ချယုံကြည်ရတဲ့ နောက်ခွဲစိတ်ဆရာဝန်တယောက်ဆီ က 2nd opinion ယူသင့်ပါတယ်။ ဒါမှသာ သူတို့ ရဲ့ ခွဲစိတ်ကုသမဲ့ နည်းဗျုဟာကိုသိရပြီ၊ ဘယ်ခွဲစိတ်မှု့က ကိုယ့်အတွက်အကေါင်းဆုံး နဲ့ အသင့်တော်ဆုံး ဖြစ်မလဲဆိုတာ ကြည့်ပြီးဆုံးဖြတ်ချက်ချသင့်ပါတယ်။

၃။ သေခြာစဉ်းစားကြည့်ရင်တော့ ဒိလူနာ နှစ်ယောက်လုံး အလွန်ကံကေါင်းတယ်လို့ပြောရမှာပါ။ ဘာပြုလို့လဲဆိုတော့ သူတို့ ပထမဆုံးသွားပြတဲ့ ဆရာဝန်ကြီးနှစ်ယောက်လုံးက အစာဟောင်းအိမ်ရဲ့ အခုလိုနေရာတွေမှာကင်ဆာဖြစ်ရင် ဓါတ်အရင်ကင်ပြီးမှ ခွဲစိတ်ရမယ်လို့ သိထားတဲ့သူတွေဖြစ်လို့ လူနာကို ဓါတ်ကင်ခိုင်းလိုက်လို့ပါ။ အဲဒိနောက်ဆုံးပေါ် Guidelines တွေကိုမသိတဲ့ဆရာဝန်ဆိုရင်တော့ တွေ့တွေ့ခြင်း ခွဲဖို့ဘဲလုပ်မှာပါ။
အဲဒိလိုဖြစ်ရင်တော့ လူနာနှစ်ယောက်လုံးလဲ ခွဲစိတ်မှု့ကြောင့် နာကျင်တဲ့ဝေဒနာဒုက္ခခံစားရမယ်၊ ငွေလဲအတော်ကုန်သွားပါမယ်။ လူကေါင်းတယောက်လို လွတ်လွတ်လပ်လပ် မရှိတော့ဘဲ စအိုဝဖြတ်ထုတ်ခံရပြီး ဝမ်းအိပ်နဲနေ နေရတဲ့ ဘဝကိုရောက်သွားမှာပါ။

Address

Pinlon Hospital
Yangon

Website

Alerts

Be the first to know and let us send you an email when Dr. Khin Maung Phyo posts news and promotions. Your email address will not be used for any other purpose, and you can unsubscribe at any time.

Shortcuts

Share

Category