22/08/2026
СЭТГЭЦИЙН ЭМЧИЙН ҮЗЛЭГ ОНОШЛОГОО ГЭЖ ЮУ ВЭ?
Сэтгэцийн эмчийн үзлэг гэхээр хүмүүс гайхаад байдаг. Зарим хүн баахан хэрэгтэй хэрэггүй элий балай юм асууж асууж, чухал царайлан сонсож сонсож, цоо ширтэж ажиглан харж байснаа онош тавьж эм бичдэг гэж ч шүүмжилдэг. Үнэндээ сэтгэцийн эмчийн нэг цаг үргэлжилдэг оношлогоо хийдэг аргыг сонин болгож хуучилъя.
ГАДААД БАЙДЛЫГ АЖИГЛАН ШАЛГАХ НЯГТЛАХ.
Үүдээр орж ирэхээс авахуулан гарах хүртэл нь биеэ авч яваа байдал, хувцаслалт, ариун цэвэр, үс засалт, биеийн байрлал, нүүрний илэрхийлэл нь ярьж буй зүйлдээ, насандаа тохирч буй эсэх этгээд чамин байгаа эсэхийг үнэлнэ. Энгэр дүүрэн тэмдэг этгээд чамин хувцаслалт будалт шивээс хүртэл тэр хүн хэн байж болох вэ юу туулж ирсэн бэ гэдгийг шууд хэлж өгдөг.
УХААН САНАА СЭРЭЛИЙН ТҮВШИНГ ҮНЭЛЭХ
Орчноо бодитоор мэдэрч буй эсэх, нойрмог, будилсан, сопор, ком зэргийг илрүүлэх нь биеийн өвчний хүндрэл хордлого байгаа эсэхэд үнэлгээ өгнө.
ХАРИЛЦАХ ЧАДВАР ЗАН ҮЙЛИЙГ ҮНЭЛЭХ
Бусадтай харилцах чадвар, ярих илэрхийлэх чадамж, ярилцах өөрийгөө илэрхийлэх хүсэл, ярилцах үед гарах төрх үйл ( биеийн хэл), харц, хөдөлгөөн, сэтгэл хөдлөлийн илэрхийлэл, хамтран ажиллаж буй байдал зэрэгийг нягтлах нь тухайн хүний дотоод ертөнцийг гадаад илрэлээр тогтооход их тустай байдаг.
Ярианы хурдны өөрчлөлт дууны өнгө чанга сул байх, ярианы өнгө аяс, холбоо, дараалал, үг олдохгүй байх, дарамттай яриа, мутизм зэрэг шинжийг илрүүлэх нь оношийн чухал хэсэг.
СЭТГЭЛ ХӨДЛӨЛ МЭДРЭМЖИНД ҮНЭЛГЭЭ ХИЙХ.
Сэтгэлийн хөдөлгөөн нь хурдассан, удааширсан догширсон тогтворгүй ойрхон солигдсон, тайван бус Хөдөлгөөний удаашрал хурдасгал, тайван бус, стереотип, манеризм, кататонийн шинж зэргийг илрүүлнэ.
Mood — өөрийн хэлж буй сэтгэл санааг үнэлэх, ярилцлагын үед аффектив сэтгэл хөдлөл үнэлэх Сэтгэл хөдлөлийн цар хүрээ хязгааргүй өргөн эсвэл хязгаарлагдмал хавтгай эсвэл лабильный гэх мэтийг үнэлэсэнээр түгшүүр гутрал айдас хийрхэл солиог тогтооно
ДАДАЛ ДҮЙ, ХАНДЛАГА ШАЛГАХ
Үзлэгт хандах байдал, сэжиглэх, дайсагнах, хэт итгэмтгий, хайхрамжгүй, шаардлага тавих гэх мэт чанар нь сэтгэцийн өвчнөө үгүйсгэх хамгаалах механизмыг илэрхийлдэг.
СЭТГЭХҮЙН ҮЙЛ ЯВЦ
Сэтгэхүй нь логиктой дараалалтай эмх цэгц эй байгаа эсэх эсвэл хурдассан удааширсан сарнисан замбараагүй tangential, circumstantial эсэхийг илрүүлэх
СЭТГЭХҮЙН АГУУЛГА
Сэтгэхүй нь төөрөгдөлтэй, хардалт, мөрдөлт, сүрдүүлэг, өөрийгөө болон бусдыг хэт буруутгах, хэт үнэлэгдсэн санаа, obsession, phobia, suicidal/homicidal thought зэргийг тогтоох
ХҮРТЭХҮЙГ ШАЛГАХ
Сонсголын, харааны, хүрэлцэхүйн хий үзэгдэл; illusion; depersonalization, derealization илрүүлэх
АНХААРАЛЫГ ҮНЭЛЭХ
Анхаарлаа төвлөрүүлэх чадвар буурсан алдсан, хадгалсан анхаарлаа шилжүүлэх чадварын өөрчлөлт бий эсэх гэх мэтийг сорил хийж шалгана Жишээ: 100-7, саруудыг урвуугаар хэлүүлэх
ОЙ ТОГТООЛТ ШАЛГАХ
Шууд ой, богино хугацааны ой, урт хугацааны ой тогтоолтыг үнэлнэ.
ТАНИН МЭДЭХҮЙГ ҮНЭЛЭХ.
Танин мэдэхүй нь Орон зай, цаг хугацаа, хүн/өөрийгөө таних; ерөнхий мэдлэг, тооцоолол, хийсвэр сэтгэлгээ зэргийг тусгай асуумжаар дүгнэж бууралт хадгалалтыг тогтооно.
ОЮУН ДҮГНЭЛТ ХИЙХ ЧАДВАРЫГ ҮНЭЛЭХ
Оюун дүгнэл гэдэг амьдралын туршлага мэдлэгийн түвшиндээ Адилтгал, ялгаа, зүйр үгийн утга, нөхцөл байдлын шийдвэр гаргах чадвар зэргийг сорьж үзнэ.
ӨӨРИЙН ӨВЧНИЙ ТАЛААРХ ОЙЛГОЛТ
Сэтгэцийн өвчтэй гэдгээ ойлгож байгаа эсэх, шинж тэмдгээ хэрхэн тайлбарлаж байгааг ажиглах үнэлэх.
ШҮҮН ТУНГААХ ЧАДВАРЫГ ҮНЭЛЭХ
Бодит нөхцөлд зөв шийдвэр гаргах, сонголт хийх чадварыг үнэлэх
ХҮЧЛЭГДСЭН ҮЙЛДЛИЙГ ИЛРҮҮЛЭХ ХЯНАХ
Сэтгэл хөдлөлөө хянаж чадахгүй гэнэтийн огцом хүчлэгдсэн үйлдэл буюу импульсив төрх гаргадаг эсэх Гэнэт огцом хяналтгүй уурлах, түрэмгийлэх бэлгийн болон бусад хүчирхийлэлийг хяналтгүй хийдэг эсэх амиа хорлох оролдлого гаргадаг эсэхийг тогтоох
СЭТГЭЦИЙН ЭРСДЭЛИЙН ҮНЭЛГЭЭ ХИЙХ
Нийгэмд болон өөртөө аюултай үйлдэл хийж болох эрсдэлийг үнэлэх Өөрийн Амиа хорлох бодол, төлөвлөгөө бий эсэх бусдыг гэмтээх бодол, бий эсэх солирол психоз, импульсив байдлыг илрүүлэх
Зэрэг ажлыг 60 минутанд багтаах гэж сандарч суудаг ажлыг сэтгэцийн эмчийн оношлогоо хийх үйл явц гэнэ. Гэхдээ энэ мэргэжилдээ би хайртай.