19/06/2026
Залбиралын талаарх шинжлэх ухааны мэдээлэл гарсаныг чирээд ирлээ…
Сүүлийн үеийн тархины дүрслэл оношилгооны судалгаагаар тогтмол залбирал үйлдэх нь тархины бүтцийг физик түвшинд өөрчилдөг болохыг баталжээ..
Залбирал нь зөвхөн сүсэг бишрэл, оюун санааны практик төдийгүй мэдрэлийн системд хэмжигдэхүйц нөлөө үзүүлдэг байна.
Тархины рентген болон MRI зургуудаас судлахад тогтмол залбирах нь мэдрэлийн эсийн холбоосыг (синапс) бэхжүүлж, цаг хугацааны явцад тархины тодорхой хэсгүүдийг дахин хэлбэржүүлдэг байна.
Эдгээр өөрчлөлтүүд нь ялангуяа анхаарал төвлөрөл, сэтгэл хөдлөлийн удирдлага болон стресс менежментийг хариуцдаг тархины хэсгүүдэд илүү тод ажиглагддаг.
Тогтмол залбирдаг хүмүүсийн анхаарал төвлөрөлт сайжирч, стресст илүү тайван хариу үйлдэл үзүүлж, сэтгэл зүйн тэсвэр хатуужил нь нэмэгддэг байна.
Залбирал нь тархины мэдрэлийн тусгай хэлхээг дахин дахин идэвхжүүлснээр ухамсартай байдал болон өөрийгөө хянах чадварыг дэмждэг мэдрэлийн шинэ замуудыг хөгжүүлэхэд тусалдаг.
Энэхүү нээлт нь сэтгэл зүйн дадлууд болон тархины физик өөрчлөлтийн хоорондын уялдаа холбоог тод харуулж байна.
Энэ нь хүний зорилготой үйл ажиллагаанууд нь тархины өөрийгөө дахин эмхлэн зохион байгуулах чадвар буюу нейропластик чанарт нөлөөлж чаддаг гэдгийг батлах шинжлэх ухааны баримт юм.
Бид залбирал, бясалгал эсвэл гүн төвлөрөл зэрэг утга учиртай, тууштай дадлуудыг хэдий чинээ их хийнэ, тархи төдий чинээ эерэг байдлаар өөрчлөгдөн дасан зохицдог.
Эдгээр нөлөөг ойлгох нь сэтгэл зүй болон сэтгэл хөдлөлийн эрүүл мэндийг дэмжих өдөр тутмын зуршлуудын үнэ цэнийг улам баталгаажуулж байна.
Энэ утгаараа залбирал нь зөвхөн шашны зан үйл биш, тархины үйл ажиллагааг сайжруулах нэгэн төрлийн хэрэгсэл юм. Өдөр тутмын амьдралдаа тогтмол, ухамсартай залбирлыг хэвшүүлэх нь сэтгэцийн эрүүл мэнд, сэтгэл санааны тэнцвэрт байдал болон танин мэдэхүйн ерөнхий чадварыг дээшлүүлэх ач холбогдолтой.
Дүгнэлт:
Хүний тархи нь яг л булчин шиг бөгөөд бид юуг олон давтана, тархи тэр хэсгийг л хөгжүүлж, зузааруулж байдаг. Хэрэв бид өдөр бүр стресс, айдас, гомдлыг бодвол тархины 'айдсын төв' болох амигдала томорно. Харин өдөр бүр залбирал, бясалгал, талархлыг дадвал тархины 'төвлөрөл, амар амгалангийн төв' болох урд тархи томордог. Энэ бол тархи өөрийгөө бүтээх шинжлэх ухааны хууль юм.
Эх сурвалж: "Neuroimaging evaluation of the long term impact of a novel paired meditation practice on brain function. 2024. Frontiers in Neuroimaging
Бадарч Жаргалсайхан АУ-ны доктор, дэд профeссор, Зөвлөх эмч