24/07/2026
Бага ангиас дунд ангид шилжихэд хүүхдийн сэтгэл зүйд ямар өөрчлөлтүүд гардаг вэ?
Бага ангидаа тохилог, эелдэг байсан хүүхэд дунд ангид орсноос хойш огцом дуугүй болох, амархан уурлах, эсвэл "Намайг хэн ч ойлгохгүй байна" гэж туних нь түгээмэл байдаг. Эцэг эхчүүд үүнийг ихэвчлэн "ааштай болчихлоо" эсвэл "үгэнд орохоо болилоо" гэж харж буруутгадаг. Гэвч сэтгэл судлалын үүднээс 11-12 нас бол хүүхдийн сэтгэц ба бие махбодод асар том шилжилт, зөрчил явагддаг эмзэг үе юм. Энэ үед тэдний сэтгэл зүйд дараах 5 гол өөрчлөлт гардаг:
1~ Бие хүн болох тэмүүлэл ба дотоод зөрчил: "Би одоо жаахан хүүхэд биш, том хүн болсон" гэх сэтгэл зүйн мэдрэмж төрж эхэлдэг. Гэвч бодит амьдрал дээр биеэ даан асуудлаа шийдвэрлэх чадвар нь бүрэн суугаагүй байдаг тул өөртөө байнга эргэлзэж, дотоод зөрчил нь уур бухимдал хэлбэрээр илэрдэг.
2~ Үе тэнгийнхний нөлөө нэмэгдэх (Эцэг эхээс холдох): Өмнө нь аав, ээж, анги багшийн үг хамгийн чухал байсан бол одоо найз нөхдийн бодол, тэдний дунд ямар байр суурьтай байгаа нь хамгийн чухал болж хувирна. Найзууддаа хүлээн зөвшөөрөгдөх, гадуурхагдахгүй байх нь тэдний сэтгэлийг зовоосон гол асуудал болдог.
3~ Сэтгэл хөдлөлийн хэлбэлзэл (Гормоны өөрчлөлт): Өсвөр насны босгон дээр бэлгийн шилжилтийн дааврууд идэвхжиж эхэлснээр сэтгэл хөдлөлөө удирдах чадвар сулардаг. Шалтгаантай болон шалтгаангүйгээр баярлах, гуниглах, амархан хямрах, уцаарлах нь физиологийн хувьд эхэлж буй хэвийн үзэгдэл юм.
4~ Дасан зохицохуйн ба ганцаардлын стресс: Бага ангид нэг л багшийн нөмөр нөөлөгт байсан бол дунд ангид хичээл бүр өөр багштай, өөр шаардлагатай, өөр кабинетаар явдаг. Энэхүү олон өөр багшийн харилцаа дунд хүүхэд "Намайг тусгайлан халамжлах хэн ч байхгүй байна" гэх ганцаардал, төөрөгдлийг мэдэрдэг.
5~ Өөрийн үнэлэмжийн хямрал: Би хэн бэ? Би хөөрхөн үү? Би ухаантай юу?" гэж өөрийгөө бусадтай идэвхтэй харьцуулж эхэлдэг. Энэ үед сурлага муудах, багш болон эцэг эхийн шүүмжлэлд өртөх нь хүүхдийн өөртөө итгэх итгэлийг амархан унагаадаг.
Дунд ангид орж буй хүүхдэд тань өөрчлөлт гарч байвал шүүмжилж, загнахаасаа өмнө тэдэнд сэтгэл зүйн асар том шилжилт явагдаж байгааг ойлгоорой. Тэдэнд захирах хянал
т биш, харин сонсож ойлгох *аюулгүй орон зай, тайван харилцаа хамгаас хэрэгтэй.
Good Family" Сэтгэл Зүйн Төв нь:
🤝 Өвөр насны сэтгэл зүйн ганцаарчилсан зөвлөгөө
👨👩👧👦 Гэр бүл, эцэг эхчүүдэд зориулсан сэтгэл зүйн зөвлөгөө, сургалт зэрэг үйлчилгээнүүдийг мэргэжлийн сэтгэл зүйчид үзүүлж байна.
☎️Цаг авах болон дэлгэрэнгүй мэдээлэл авах утас: 8668-3459
📍Хаяг: БГД, 10-р хороолол, Талын Болор төв