09/09/2026
🦴 ДООД МӨЧДИЙН ЯСНЫ АНАТОМИ
Доод мөч нь биеийн жинг тулж, дамжуулж, хөдөлгөөн хийх үндсэн үүрэгтэй. Доод мөчний яснуудыг ерөнхийд нь Аарцаг, Дунд чөмөг, шилбэ, тавхайн хэсэгт хуваан авч үзнэ.
1️⃣ ААРЦАГНЫ ЯС — Pelvic bone
Аарцагны яс нь:
• Ташаа яс (Ilium)
• Суудлын яс (Ischium)
• Умдаг яс (P***s) гэсэн 3 хэсгээс бүрдэнэ.
👉 Эдгээр нь нийлж аарцагны яс (os coxae)-г үүсгэнэ.
2️⃣ Дунд чөмөгний яс — Femur
Дунд чөмөг яс (Femur) нь хүний биеийн хамгийн урт, хамгийн бат бөх яс юм.
Үндсэн хэсгүүд:
• Толгой — Femoral head
• Хүзүү — Femoral neck
• Их болон бага эргүүлэг — Greater & lesser trochanter
• Их бие — Shaft
• Доод төгсгөл — Condyles
🦵 Дунд чөмөгний толгой нь аарцагны үений бүрэлдэхүүнд оролцоно.
3️⃣ ШИЛБЭНИЙ ЯС — Tibia & Fibula
Шаант яс — Tibia
• Шилбэний дотор талд байрлана.
• Биеийн жингийн ихэнхийг хүлээн авч дамжуулна.
• Өвдөг болон шагайн үений бүрэлдэхүүнд оролцоно.
Тахилзуур яс — Fibula
• Шаант ясны гадна талд байрлана.
• Биеийн жингийн үндсэн ачааллыг даахгүй.
• Шагайн үений тогтвортой байдалд чухал үүрэгтэй.
4️⃣ ТАВХАЙН ЯС — Bones of the foot
Тавхайн яс нийт 26 яснаас бүрдэнэ.
🔹 Шагайн яснууд — Tarsal bones (7)
• Talus — Шагайн яс
• Calcaneus — Өсгийний яс
• Navicular — Завь хэлбэрт яс
• Cuboid — Шоо дөрвөлжин яс
• Medial, intermediate, lateral cuneiform — Дотор, завсрын, гадна шаантаг яс
🔹 Өлмийн яс — Metatarsals (5)
🔹 Хурууны яс — Phalanges (14)
📌 Сонирхолтой нь: Эрхий хуруу 2 үеийн ястай, бусад 4 хуруу тус бүр 3 үеийн ястай.
🦴 ТОВЧХОН САНАХАД
Аарцаг → Дунд чөмөг → Шилбэ → Шагай → Тавхай
Эдгээр яснууд хоорондоо үе, холбоос, булчин, шөрмөсний тусламжтайгаар уялдан ажиллаж, биднийг зогсох, алхах, гүйх, үсрэх зэрэг хөдөлгөөн хийх боломжийг бүрдүүлдэг.
🩺 Гэмтлийн эмч М.Лхагважав
