26/08/2026
विश्व स्वास्थ्य संगठन (WHO) को Infant and Young Child Feeding (IYCF) दिशा-निर्देशन अनुसार ६ महिनादेखि माथिका बच्चाहरूका लागि उमेरअनुसारको पोषण तथा खानाको तालिका तल दिइएको छ:
#६ देखि ९ महिना (पूरक खानाको सुरुवात)
स्तनपान: निरन्तर जारी राख्ने (बच्चाले मागेअनुसार)।
खानाको प्रकार: राम्ररी पिसिएको/मिचिएको नरम लिटो, जाउलो, पाकेको मेवा वा केराको गुदी, र दालको बाक्लो रस।
मात्रा र पटक: दिनको २ देखि ३ पटक (प्रत्येक पटक २-३ ठूलो चम्चाबाट सुरु गरी आधा कचौरासम्म)।
*विशेष ध्यान: सुरुमा एक पटकमा एउटा मात्र नयाँ खाना दिने र ३-४ दिनसम्म एलर्जी छ कि छैन हेर्ने।
# ९ देखि १२ महिना (थप बाक्लो र अलि खस्रो खाना)
स्तनपान: निरन्तर जारी राख्ने।
खानाको प्रकार: साना-साना टुक्रा पारिएको वा हातले मिचिएको खाना।
मसिना पारिएका सागसब्जी, अण्डाको पहेंलो भाग (बाफिएको/उसीनेको), मसिना पारिएको कुखुराको मासु वा माछा।
मसिना पारेर काटिएका नरम फलफूल र नरम रोटीका साना टुक्राहरू।
मात्रा र पटक: दिनको ३ देखि ४ पटक मुख्य खाना + १ पटक पोषिलो खाजा (जस्तै: दही वा फलफूल)। प्रत्येक पटक आधा कचौरा (१२५ मिली)।
#१२ देखि २४ महिना (पारिवारिक खानाको सुरुवात)
स्तनपान: २ वर्ष वा सोभन्दा बढी समयसम्म जारी राख्ने।
खानाको प्रकार: परिवारका अन्य सदस्यले खाने प्रायः सबै प्रकारका सन्तुलित खाना।
पूरै अण्डा, माछा, कम बोसो भएको मासु, दाल, गेडागुडी, पनिर, दही र दूध।
ओट्स, ब्राउन राइस, गहुँको रोटी, हरियो सागसब्जी र मौसमी फलफूल।
बदाम तथा बीउहरू (पिसेर/धूलो बनाएर मात्र दिने)।
मात्रा र पटक: दिनको ३ देखि ४ पटक मुख्य खाना + २ पटक पोषिलो खाजा। प्रत्येक पटक पौने देखि १ कचौरा (२५० मिली)।
# २ वर्षभन्दा माथि (पूर्ण पारिवारिक आहार)
खानाको प्रकार: घरमा पाक्ने सम्पूर्ण पोषिलो खाना।
दाल, भात, रोटी, गेडागुडी, सोयाबिन, हरियो सागसब्जी, दूध, दही, माछा, मासु र अण्डा।
साबुत अन्न तथा सबै प्रकारका मौसमी फलफूल।
मात्रा र पटक: दिनको ३ पटक मुख्य खाना र २ पटक स्वस्थकर खाजा।
विशेष ध्यान दिनु पर्ने: सिङ्गै बदाम, केराउ वा ठूला गेडागुडी नदिने (घाँटीमा अड्किने जोखिम हुने भएकाले मसिनो पारेर वा पिसेर मात्र दिने)।NRC