09/08/2026
“एक पटक जाँच गराएँ, अब फेरि किन जानुपर्यो?”
गर्भावस्थामा आमा र शिशुको स्वास्थ्य अवस्था हरेक महिनासँगै परिवर्तन हुँदै जान्छ। सुरुमा सामान्य देखिएको गर्भावस्थामा पनि पछि नयाँ जोखिम वा जटिलता देखिन सक्छ। त्यसैले एक पटकको जाँच मात्र पर्याप्त हुँदैन।
नेपालको राष्ट्रिय प्रोटोकलअनुसार गर्भवती महिलाले गर्भावस्थामा ८ पटक गर्वको जाँच/ANC स्वास्थ्य सम्पर्क गर्नुपर्छ।
८ पटकको ANC, कहिले - कहिले जाने?
१. पहिलो सम्पर्क: गर्भावस्था पुष्टि भएपछि सकेसम्म चाँडै, १२ हप्ताभित्र
गर्भावस्थाको प्रारम्भिक स्वास्थ्य अवस्था बुझ्ने र आवश्यक योजना बनाउने समय।
२. दोस्रो सम्पर्क: १६ हप्तामा
३. तेस्रो सम्पर्क: २०–२४ हप्तामा
४. चौथो सम्पर्क: २८ हप्तामा
५. पाँचौँ सम्पर्क: ३२ हप्तामा
६. छैटौँ सम्पर्क: ३४ हप्तामा
७. सातौँ सम्पर्क: ३६ हप्तामा
८. आठौँ सम्पर्क: ३८–४० हप्तामा
प्रत्येक ANC भेटमा के हुन्छ?
हरेक पटक सबै जाँच एउटै नहुन सक्छ। आमा र शिशुको अवस्था तथा गर्भावस्थाको चरणअनुसार स्वास्थ्यकर्मीले आवश्यक सेवा दिनुहुन्छ।
यसमा सामान्यतया:
🩺 रक्तचाप र तौल जाँच
🩸 आवश्यकताअनुसार रगत तथा पिसाब परीक्षण
👶 शिशुको वृद्धि र मुटुको धड्कनको निगरानी
💊 Iron–Folic Acid, Calcium लगायत आवश्यक सेवा तथा परामर्श
💉 आवश्यक खोप तथा अन्य प्रतिरक्षण सेवा
🥗 पोषण, सरसफाइ र स्वस्थ जीवनशैली सम्बन्धी परामर्श
🏥 सुरक्षित प्रसूति तथा आपतकालीन अवस्थाको तयारी
तर…......
ANC को मिति पर्खेर मात्र बस्नु हुँदैन।
यदि रक्तस्राव, अत्यधिक टाउको दुखाइ, आँखा धमिलो देखिने, पेटमा धेरै दुखाइ, पानी बग्ने वा बच्चाको चाल कम हुने जस्ता समस्या देखिएमा अर्को निर्धारित ANC भेट नकुर्नुहोस्, तुरुन्त स्वास्थ्य संस्थामा सम्पर्क गर्नुहोस्।
#गर्भावस्थास्वास्थ्य #सुरक्षितमातृत्व
