18/09/2025
Hypertension (उच्च रक्तचाप) भन्नाले रक्तचाप (Blood Pressure) सामान्य भन्दा लगातार बढी हुनु हो।
सामान्य Blood Pressure
• Normal: 120/80 mmHg भन्दा कम
• Elevated: 120–129 / 80 mmHg
• Hypertension Stage 1: 130–139 / 80–89 mmHg
• Hypertension Stage 2: ≥140 / ≥90 mmHg
• Hypertensive crisis: ≥180 / ≥120 mmHg → तुरुन्त उपचार आवश्यक
⸻
कारणहरू
• Primary (Essential Hypertension): प्रायः ९०–९५% केसमा, ठ्याक्कै कारण नखुल्ने तर जीवनशैली र आनुवंशिक कारण
• Secondary Hypertension:
• किड्नी रोग
• हार्मोन असन्तुलन (थाइरॉइड, एड्रिनल)
• औषधि (जस्तै स्टेरोइड, गर्भनिरोधक)
• Sleep apnea
⸻
लक्षण
धेरै जसोमा लक्षण हुँदैन (silent killer)।
गम्भीर अवस्थामा:
• टाउको दुखाइ
• घुम्ती लाग्ने
• दृष्टि धमिलो
• छाती दुख्ने
• सास फेर्न गाह्रो
⸻
जटिलता (नियन्त्रण नगरेमा)
• हृदयाघात (Heart attack)
• स्ट्रोक
• किड्नी फेलियर
• आँखाको समस्या (retinopathy)
• हृदय फुल्ने (heart failure)
⸻
उपचार र नियन्त्रण
1. जीवनशैली परिवर्तन
• नुन कम गर्ने (५ ग्राम भन्दा कम)
• नियमित व्यायाम
• तौल नियन्त्रण
• मदिरा र धूमपान त्याग्ने
• फलफूल, हरियो तरकारी बढी खाने
2. औषधि (डाक्टरको सल्लाह अनुसार)
• Diuretics
• ACE inhibitors
• ARBs
• Calcium channel blockers
• Beta-blockers
