02/05/2026
دوستان عزیز در مغز ما وشما ، دو تا از مهمترین نوروترانسمیترها گاما (GABA) و گلوتامیت (Glutamate) موجود است ، که نقشهایشان تقریباً کاملاً برعکس است:
1. گاما (GABA – Gamma-Aminobutyric Acid)
نقش اصلی: مهارکننده (Inhibitory)
یعنی فعالیت نورونها را کم میکند
باعث آرامش، کاهش اضطراب و خوابآلودگی میشود مثل “اکسیلتر” در مغز عمل میکند
کمبودآن میتواند باعث:
اضطراب
تشنج
بیخوابی
2. گلوتامیت (Glutamate)
نقش اصلی: تحریککننده (Excitatory)
یعنی فعالیت نورونها را زیاد میکند در یادگیری و حافظه نقش بسیار مهم دارد مثل “گاز” در مغز عمل میکند زیاد بودنش میتواند باعث تحریک بیش از حد نورونها
آسیب مغزی (Excitotoxicity)
در بیماریهایی مثل سکته مغزی نقش دارد
تفاوت کلیدی به زبان ساده برایتان بیان کنم
GABA = آرامکننده (خاموشکننده مغز)
Glutamate = تحریککننده (فعالکننده مغز)
نکته مهم (کلینیکی)
این دو باید در تعادل باشند. اگر:
گلوتامیت زیاد و GABA کم شود خطر تشنج و اضطراب
GABA زیاد شود خوابآلودگی و کاهش هوشیاری
به وجود میاید.