22/07/2026
„Budda powiedział, że nasze pragnienia są źródłem cierpienia. Dzieje się tak, kiedy pragniemy czegoś, czego nie możemy dostać lub co w realnym świecie w ogóle nie istnieje. Po skonfrontowaniu pragnień z rzeczywistością uświadamiamy sobie, że ludzie nie zawsze chcą tego, czego my chcemy, nie zawsze mogą nam to dać, a w ogóle nasza fantazja i świat wokół nas to dwie różne rzeczy.
W związku z tą konfrontacją pojawiają się w nas przeróżne uczucia, także lęk. Możemy stawić im czoła i poradzić sobie z nimi w sposób przystosowawczy. Ale możemy też zacząć unikać rzeczywistości i własnych uczuć.
Takie unikanie prowadzi do cierpienia. Bólu związanego ze stratą chorobą i śmiercią nie da się uniknąć. Jednak cierpienie wywoływane przez nasze mechanizmy obronne nie jest obowiązkowe, o ile nauczymy się te mechanizmy obronne dostrzegać i zwrócimy się przeciwko nim. […]
Utrzymywanie stałej koncentracji na uczuciach to jedna z najważniejszych umiejętności, które musi posiąść terapeuta. To uczucia są wyrazem naszych pierwotnych motywacji i popędów. […]
Na podstawie uczuć nadajemy sens światu wokół nas. To uczucia podpowiadają nam, czego chcemy, a czego nie, co sprawia nam przyjemność, a co będzie bolało. […]
Jeśli nie wiemy, co czujemy, idziemy przez życie pozbawieni emocjonalnego kompasu. […]
Pacjenci, którzy za sprawą mechanizmów obronnych ignorują swoje uczucia, tracą informacje przez nie dostarczane. Uczucia i pragnienia nie mobilizują wówczas do działania, robią to za nie lęk i mechanizmy obronne.
Czasami uczucia wywołują lęk związany z wcześniejszymi doświadczeniami. Jeśli dzielenie się uczuciami było niebezpieczne w poprzedniej relacji, ciało reaguje tak, jakby nadal było to potencjalnie niebezpieczne. Pacjent, który w przeszłości nauczył się ukrywać swoje uczucia, może dzisiaj dalej to czynić. […]
Pacjent przyszedł do Ciebie, ponieważ cierpi z powodu problemów wywołanych przez lęk albo przez mechanizmy obronne.
Proces zachęcania do przeżywania uczuć składa się z trzech etapów:
Etap 1 - nazwanie uczucia : „Co wobec niego czujesz”?
Etap 2 - doświadczanie uczucia: „W jaki sposób doświadczasz tej złości (lub innego uczucia) fizycznie w swoim ciele
Etap 3 - doświadczanie impulsu: „Jaki impuls pojawia się wraz z uczuciem wściekłości”, „W jaki sposób doświadczasz tego impulsu fizycznie, w swoim ciele”?
Lęk to dobry znak. Sygnalizuje, że budzą się nieświadome uczucia. Jeśli terapia ma przynieść pacjentowi jakąś naukę, terapeuta musi tolerować u pacjenta pewien, optymalny dla osiągania wzrostu, poziom lęku. […]
Terapeuci, którzy omijają tematy prowokujące lęk, tak naprawdę pomagają pacjentom nadal unikać trudności, a nie zdobyć nad nimi kontrolę.
Każda interwencja, która uruchamia nieświadomy lęk w mięśniach, jest krokiem w słusznym kierunku, a mianowicie ku uczuciom. Wzrost poziomu lęku następujący po interwencji nazywamy nieświadomą sygnalizacją. Gdyby nie było sygnalizacji, oznaczałoby to, że nasza interwencja nie zmobilizowała uczuć.
Nasz cel to pomóc pacjentowi zmierzyć się z wcześniej unikanymi uczuciami i doświadczyć ich tak, by już nie trzeba było ich od siebie odpychać przy pomocy lęku i mechanizmów obronnych. Kiedy pacjent przestanie stosować mechanizmy obronne przeciwko uczuciom, ustąpią objawy i problem, z którym trafił na terapię.
Jedna z najważniejszych zasad wartych zapamiętania brzmi: uczucia nie ranią pacjenta, to mechanizmy obronne zadają rany. To nie uczucia, a mechanizmy obronne wywołują cierpienie pacjenta. To nie Ty sprawiasz, że pacjent cierpi. On sam sprowadza na siebie cierpienie poprzez mechanizmy obronne, których nie dostrzega.
Na początku pacjent nie będzie wiedział, jakie żywi uczucia. Zakładamy, że udziela on nam najlepszych odpowiedzi w granicach swoich możliwości. Pytając ciągle na nowo o uczucia, stymulujemy tworzenie nowych połączeń między korą przedczołową a obszarami podkorowymi w mózgu. [….]
Dzięki powtórzeniom mózg pacjenta uzyskuje możliwość formowania połączeń nerwowych, tak aby pacjent mógł rozpoznawać odczucia płynące z ciała".
Fragment z książki Jona Fredericksona "Współtworzenie Zmiany".
Jeśli nie masz jeszcze tej pozycji w swojej bibliotece, a tekst powyżej Cię poruszył, zapraszamy do naszej Sentioteki ISTDP, gdzie możesz ją nabyć.
Link: https://polskiinstytutistdp.pl/produkt/wspoltworzenie-zmiany-jon-frederickson/
Zapraszamy również do obejrzenia bezpłatnej animacji, która znajduje się na naszym kanale YT: Dlaczego warto przeżywać emocje do końca. Mechanizmy obronne a uczucia.
https://www.youtube.com/watch?v=jA9FC1MuG84
