Osobiste ostatnie pożegnanie i Konsolacja

23/06/2026

Trudny, ale ważny przekaz dotyczący specyfiki współpracy w obszarze osobistych ceremonii branży pogrzebowej.

08/06/2026

W ten weekend odbyła się międzynarodowa konwencja FIAT-IFTA w Dusseldorfie. Przy tej okazji odbyła się też wystawa, w której głos zabrały kobiety pracujące w branży pogrzebowej, dzieląc się swoim doświadczeniem.

Te głosy były różne - tak jak kobiety, które działają w tej branży lub pojawiły się w niej przypadkiem lub zrządzeniem losu.

Jestem wdzięczna, że mój głos również miał okazję tam się pojawić. Tym samym przesyłam podziękowania dla FIAT-IFTA za zaproszenie do tej inicjatywy i za przesłane pamiątkowe zdjęcia.

Moją pracę można obejrzeć pod adresami https://publications.thanos.org/manifesto-visibility-and-voice/page/26
https://youtu.be/J6a0nNAbl-g?is=fmMn1vhXgRUJtLcG

a całość prac jest dostępna w ramach wirtualnego katalogu pod tym adresem https://publications.thanos.org/manifesto-visibility-and-voice

02/06/2026

Temat śmierci coraz częściej pojawia się w naszym życiu - czy to w tematyce książek, podcastów czy spotkań. Uważam, że to mądre - bo świadomość śmierci przywraca wartość teraźniejszości. Sama dzięki mojej pracy szanuję i dbam o czas, który mam z najbliższymi, tak by świadomie z niego korzystać :)

Jakiś czas temu byłam w zjawiskowym miejscu - w Ogrodach Hortulus w Dobrzycy. Całość podzielona jest na dwa tereny. W jednym z nich - tym większym - można spędzić na spokojnie cały dzień. Dzień pełen wrażeń, uniesień i szczęścia. Jednak trasa zwiedzania tego miejsca kończy się w Alei Zapłakanych Brzóz - w miejscu, które jest swoistym przyrodniczym "memento mori".

Pamiętam, że zaskoczyło, ale też poruszyło mnie to miejsce. Kończąc tam odwiedziny przypomniałam sobie, że warto być wdzięcznym za tę dobrą chwilę, która trwa i świadomie o nie zabiegać, póki mamy czas.

27/05/2026

Wczoraj obejrzałam poruszający materiał. Dla mnie to z jednej strony przykład wyjątkowej rozmowy - trudnej, ale szczerej i wspaniale poprowadzonej. Z drugiej strony to obraz ludzi w obliczu czegoś większego niż oni sami, co przynosi im pokorę i pokazuje ich człowieczeństwo.

To wyjątkowa rozmowa o stracie, o walce, która została przerwana, o niezrozumieniu, ale też o wierze w sens i nadziei na jego odkrycie.

Z serca polecam

Dziś W MOIM STYLU rozmowa z fotografem Robertem Wolańskim mężem Agn...

22/05/2026

Doświadczanie straty i podążanie drogą żałoby jest często nowym, nieznanym etapem życia, w którym trudno się odnaleźć. Ta trudność leży nie tylko po stronie ludzi w stracie, ale też tych, którzy im towarzyszą, którzy próbują otoczyć ich uwagą i wsparciem.

Jednak ciężko jednoznacznie stwierdzić, co jest tym wsparciem, co służy jako pomoc. Są ludzie, którzy w obliczu żałoby potrzebują czasu na odosobnienie, inni potrzebują obecności bliskich - czy to w milczeniu czy w rozmowach. Czasem pomaga spokój, czasem zajęcie.

Każda ze stron w tej nowej sytuacji stąpa po kruchym lodzie, bada, poznaje nowy grunt, uczy się go, próbuje się odnaleźć. W takiej sytuacji warto kierować się nie tylko wyczuciem, ale też wzajemną wyrozumiałością na przypadkowe błędy, czasem nieudolne próby pomocy.

To nowa rzeczywistość i warto o tym pamiętać, że uczymy się na nowo życia w obliczu śmierci.

Foto: Priscilla Du Preez (Unsplash)

14/05/2026

Im dłużej działam w obszarze ceremonii humanistycznych, tym bardziej doświadczam zjawiska, że wszystko, co ludzkie jest mi bliskie.

Wynika to z mojej otwartości na drugiego człowieka, którego poznaję w znaczącym doświadczeniu jego życia.
I właśnie w takim czasie poznałam pana Przemka, z którym przygotowywałam się do pożegnania jego mamy.

W trakcie tych przygotowań, podczas rozmowy z najbliższą rodziną, czyli siostrą i tatą pana Przemka, pojawiła się ciekawa dla mnie informacja, do której wróciłam jakiś czas później, już po pożegnaniu.

Mimo, że jestem apostatką, osobą niewierzącą i niepraktykującą, mam otwartą głowę na różne nurty filozoficzne, naukowe i na praktyki, które niosą pomoc i ukojenie w wymagającym czasie.

I o tym jest ten materiał. Zapraszam do odsłuchu.

Ps. Przepraszam za początkowe niedogodności audio - po chwili całość jest już słyszalna.

08/05/2026

Opinie osób, z którymi pracuję w atmosferze wzajemnego szacunku i zaufania są jedynym słusznym świadectwem mojej pracy.

Co więcej pokazują one, jakie są potrzeby żałobników, które domagają się dostrzeżenia i zaopiekowania.

To one w połączeniu z moją naturą i wyczuciem dają kierunek mojej pracy.

I to dla mnie bardzo ważne, że ta praca wnosi realną wartość, tam gdzie ta wartość jest potrzebna.

Dziękuję za zaufanie i za możliwość realizowania mojej natury.

28/04/2026

GOJENIE RANY UTRATY

"Być może jedynym pewnikiem dotyczącym utraty jest to, że czas leczy wszystkie rany. Niestety, to leczenie nie zawsze ma bezpośredni charakter i nie przypomina linii wznoszącej na wykresie, która w końcu zatrzyma się w najwyższym punkcie, oznaczającym pełnię. Przypomina raczej jazdę kolejką górską – powoli dążymy do pełni a potem nagle popadamy w rozpacz, wydaje nam się, że się cofamy, lecz nagle robimy duże postępy, a na koniec mamy wrażenie, że zaczynamy wszystko od początku. Na tym polega gojenie ran. Kiedy te się zagoją, powrócimy do pełni. Możemy nie odzyskać tego, co utraciliśmy, ale możemy dojść do siebie. "

Elizabeth Kuebler-Ross David Kessler "Lekcje życia"

Fot. Justin on Unsplash

20/04/2026

Ostatnio po prowadzonej ceremonii osobistego pożegnania poprzedzonej tradycyjnie rozmową z rodziną, podeszłam do córki żegnanej pani Anny.

Chciałam m.in. podzielić się ciepłymi słowami uznania za postawę pani Joanny, która miała w sobie gotowość i siłę, by na cmentarzu podzielić się słowami prosto z serca na temat jej mamy.

W odpowiedzi usłyszałam słowa wdzięczności za rozmowę, która z jednej strony pozwoliła mi zebrać wywiad rodzinny niezbędny do przygotowania i poprowadzenia ceremonii a jednocześnie rodzinie pozwoliła się przygotować na zbliżające się pożegnanie.
Okazuje się, że choćby częściowe rozładowanie ładunku myśli i emocji związanych z bliską osobą i stratą, pozwala odzyskać odrobinę stabilności, spokoju i klarowności obrazu.

To ważne, że taka forma pracy wnosi wartość dla rodziny w stracie.

Fot. Courtney Hedger Unsplash

16/04/2026

Czasami potrzebna jest cisza - w samotności lub z kimś. Czas, gdy nie zapełniamy przypadkowymi, grzecznościowymi słowami pustki, bezradności, bólu, frustracji. I wiem, że to może być niełatwe i jest jakiś wewnętrzny przymus ucieczki z takiego stanu, bo wydaje się niewygodny, straszny, może za dużo odsłonić, pokazać, uzysłowić.

Ale ten stan daje też wgląd, pozwala wybrzmieć (nomen omen) temu, co w nas żywe, co dobija się do głosu, pod skórą, w zakamarkach umysłu, a może w każdej komórce ciała.

Nie zagłuszajmy tego, nie uciekajmy przed tym, spróbujmy w tym choćby chwilę pobyć. Tak jakbyśmy siadali obok bliskiej osoby i po prostu przy niej byli...

Ja wczoraj tak chciałam, ale nie byłam pewna, czy to nie będzie za dużo. Usiadłam obok pana Marka, na ławeczce przy niszy kolumbarium, do której chwilę wcześniej została złożona urna z prochami jego ukochanej żoneczki, którą tak czule nazywał. Usiadłam i chyba powiedziałam, że chciałam cos powiedzieć, choć czasem nie trzeba słów. Nie wiem, czy to nie za dużo, może było to niezdarne, więc dziś na spokojnie mogę to jakoś sprawniej ubrać w słowa.

Może to komuś pomoże.

Foto: Amy Tran Unsplash