Głoska w akcji

24/12/2025

Jak wspierać rozwój mowy dziecka w czasie świąt?

Święta Bożego Narodzenia to wyjątkowy czas bliskości, rozmów i wspólnych doświadczeń. To również doskonała okazja do naturalnego wspierania rozwoju mowy dziecka – bez presji, ćwiczeń przy stoliku i „nauki”. Wystarczy uważność, rozmowa i wykorzystanie codziennych świątecznych sytuacji.

Rozmowa – najważniejsze narzędzie rozwoju mowy
W czasie świąt dzieci częściej uczestniczą w rozmowach rodzinnych. Warto:
dawać dziecku przestrzeń do wypowiedzi,
zadawać pytania otwarte („Co najbardziej podobało ci się dziś?” zamiast „Podobało się?”),
słuchać do końca, nie poprawiając każdej wypowiedzi.
Naturalna rozmowa rozwija słownictwo, budowanie zdań i pewność siebie w mówieniu.

Opowiadanie i wspominanie
Święta sprzyjają wspomnieniom i opowieściom. Zachęcaj dziecko do:
opisywania przygotowań do świąt,
opowiadania, jak minął dzień lub wizyta u bliskich,
tworzenia krótkich historyjek („Co robił Mikołaj, zanim przyszedł do nas?”).
Takie aktywności rozwijają narrację, logiczne myślenie i pamięć językową.

3. Wspólne czytanie i oglądanie
Czytanie świątecznych bajek, opowiadań czy oglądanie filmów to doskonały punkt wyjścia do rozmowy:
omawiaj bohaterów i ich emocje,
pytaj o przyczyny i skutki zdarzeń,
zachęcaj dziecko do przewidywania, co wydarzy się dalej.
Dziecko uczy się nowych słów i struktur językowych w atrakcyjnym kontekście.

Zabawy językowe „przy okazji”
Podczas świąt można wpleść proste zabawy logopedyczne:
rymowanie,
wyszukiwanie słów zaczynających się na tę samą głoskę,
nazywanie i opisywanie potraw, dekoracji, zapachów.
Zabawa bez przymusu daje najlepsze efekty.

Śpiewanie kolęd i piosenek
Śpiew wspiera rozwój mowy, rytm, płynność i prawidłowy oddech. Nie chodzi o perfekcyjne wykonanie, lecz o radość ze wspólnego muzykowania. Nawet ciche nucenie ma ogromną wartość terapeutyczną.

Uważność zamiast poprawiania
W czasie świąt warto szczególnie pamiętać:
nie poprawiać dziecka przy wszystkich,
nie ponaglać i nie kończyć za nie wypowiedzi,
chwalić za wysiłek i chęć mówienia.
Akceptacja i spokój sprzyjają rozwojowi komunikacji.

Świętujmy i rozmawiajmy!

Wesołych, spokojnych i rodzinnych Świąt!

17/10/2025

"Mówię, bo słyszę" – dlaczego słuch jest kluczem do rozwoju mowy?

Zanim dziecko wypowie swoje pierwsze „mama” czy „tata”, przez wiele miesięcy intensywnie słucha. To właśnie słuch jest podstawą rozwoju mowy – bez niego dziecko nie ma wzorca dźwięków, rytmu, melodii języka. Dobre słyszenie to nie tylko kwestia zdrowych uszu, ale również prawidłowego przetwarzania dźwięków w mózgu.

Jak słuch rozwija się od urodzenia

Już w brzuchu mamy dziecko reaguje na dźwięki – rozpoznaje głos mamy, rytm serca, melodię języka.

Noworodek różnicuje głośne i ciche dźwięki, a niemowlę zaczyna gaworzyć, naśladując to, co słyszy.

W wieku około 1 roku dziecko rozumie proste polecenia („daj”, „chodź”), a około 2 lat zaczyna budować pierwsze zdania.

Każdy z tych etapów jest możliwy dzięki temu, że dziecko słyszy i przetwarza dźwięki mowy.

Dlaczego słuch jest tak ważny dla mowy?

Słuch dostarcza wzorca dźwiękowego – dziecko uczy się, jak brzmią głoski, słowa i zdania.

Słuch umożliwia kontrolę własnej mowy – dziecko słyszy, czy mówi tak jak inni, i koryguje błędy.

Słuch wspiera pamięć i uwagę słuchową, które są potrzebne w nauce czytania i pisania.

Jeśli dziecko nie słyszy dobrze, może mieć trudność z rozumieniem mowy, a w konsekwencji – z jej prawidłowym rozwojem.

Kiedy warto się niepokoić?

Rodzice często czują, że „coś jest nie tak”, zanim diagnoza zostanie postawiona. Warto obserwować, czy dziecko:

nie reaguje na swoje imię,

nie odwraca się w kierunku źródła dźwięku,

mówi mało lub niewyraźnie,

często prosi o powtórzenie,

ma częste infekcje uszu lub przewlekły katar.

Jeśli zauważasz takie objawy, warto wykonać badanie słuchu u laryngologa lub audiologa – nawet u bardzo małych dzieci.

Jak wspierać rozwój słuchu w domu?

Oto kilka prostych sposobów:

Mów do dziecka często i spokojnie – nawet jeśli jeszcze nie odpowiada.
Czytaj na głos – książki z rytmem, rymami i powtórzeniami są idealne.
Baw się dźwiękami – „Co to za dźwięk?”, „Zgadnij, co słyszysz?”, „Powtórz po mnie!”
Śpiewaj i rytmizuj – piosenki i wierszyki rozwijają słuch fonemowy i poczucie rytmu.
Ogranicz hałas i ekran – zbyt duża ilość bodźców dźwiękowych męczy słuch i uwagę dziecka.

30/07/2025

Smoczek – mały przedmiot, który potrafi wzbudzić ogromne emocje. Wokół jego stosowania krąży wiele mitów, opinii i „dobrych rad”.

✅ Zalety stosowania smoczka

Zacznijmy od pozytywów, bo smoczek nie jest wyłącznie wrogiem rozwoju mowy.

Odprężenie i uspokojenie dziecka
Ssanie to naturalna potrzeba niemowlęcia. Smoczek działa jak regulator napięcia – daje poczucie bezpieczeństwa, ułatwia zasypianie, redukuje stres.

Wsparcie w trudnych momentach
Podczas lotu samolotem, w czasie szczepień czy choroby – smoczek bywa skutecznym narzędziem do ukojenia.

Redukcja ryzyka nagłej śmierci łóżeczkowej (SIDS)
Niektóre badania wykazują, że stosowanie smoczka podczas snu niemowlęcia może obniżyć ryzyko SIDS.

❌ Wady długotrwałego używania smoczka

Smoczek używany zbyt długo lub zbyt intensywnie staje się realnym zagrożeniem, szczególnie dla rozwoju mowy i zgryzu dziecka.

Wady zgryzu
Przedłużone ssanie smoczka może prowadzić do zgryzu otwartego, przodozgryzu czy zgryzu krzyżowego. To z kolei wpływa na artykulację i żucie.

Zaburzenia artykulacyjne
Dziecko, które często ma w buzi smoczek, ma mniej okazji do ćwiczenia mowy. Może pojawić się seplenienie, zniekształcenie głosek przedniojęzykowych (s, z, c, dz), trudności z pionizacją języka.

Opóźniony rozwój mowy
Jeśli smoczek zastępuje mowę – np. jest podawany za każdym razem, gdy dziecko płacze lub chce coś zakomunikować – rozwój językowy może zostać zaburzony.

„Kiedy odstawić smoczek?”

Nie ma jednej właściwej odpowiedzi. Każde dziecko rozwija się w innym tempie. Skupianie się wyłącznie na wieku (np. „do 6. miesiąca” czy „do 2. roku życia”) może prowadzić do niepotrzebnego stresu. Zamiast tego lepiej zadać pytanie: Czy sposób korzystania ze smoczka wspiera czy ogranicza rozwój mojego dziecka?

Czasami dziecko 18-miesięczne używa smoczka wyłącznie do zasypiania (nie w trakcie snu), innym razem dziecko korzysta z niego całymi dniami - wtedy należy szybko reagować.

22/07/2025

7 prostych zabaw logopedycznych w domu – bez zabawek i bez wydatków

Wspieranie rozwoju mowy dziecka wcale nie musi wiązać się z kupowaniem drogich pomocy logopedycznych czy specjalistycznych zabawek. W rzeczywistości najlepsze ćwiczenia można wykonać… za darmo, w domowym zaciszu! Oto 7 zabaw logopedycznych, które rozwijają artykulację, słuch fonemowy i zasób słownictwa – a do ich wykonania nie potrzeba nic poza chwilą uwagi i odrobiną zaangażowania.

1. Lustro buzi
Stańcie razem przed lustrem i „naśladujcie” siebie nawzajem: wystawianie języka, unoszenie go do nosa, robienie dzióbków, szerokich uśmiechów czy kląskanie. To doskonałe ćwiczenie motoryki artykulatorów (język, wargi, policzki).

2. Naśladuj dźwięki
Zamieńcie się w zwierzątka, pojazdy lub przedmioty! Krowa mówi „muu”, samochód „brum”, woda „kap kap”. To ćwiczy umiejętność różnicowania i odtwarzania dźwięków – ważną umiejętność w nauce mówienia.

3. Mówienie szeptem i na niby
Poproś dziecko, by powiedziało coś bardzo cicho, „na ucho” albo „jakby do misia”. Zmienianie natężenia głosu ćwiczy kontrolę oddechu i napięcie mięśniowe w aparacie mowy.

4. Zabawa w echa
Ty mówisz słowo – dziecko je powtarza. Zacznij od prostych (np. „ma”, „piłka”), potem trudniejsze („słońce”, „karuzela”). Można też pobawić się w rytmiczne powtarzanie sylab: „pa-pa-pa”, „ta-ta-ta”.

5. Ciasteczkowy język
„Język to ciasteczko – oblizujemy górną wargę, dolną, zęby, podniebienie, zęby z lewej, z prawej…” – w zabawnej formie wykonujecie ćwiczenia języka, które są podstawą prawidłowej artykulacji.

6. Wymyśl historię
Zacznij zdanie: „Pewnego dnia kot…” i poproś dziecko, by dokończyło. Potem Ty, potem znowu ono. Ta zabawa rozwija zdolności narracyjne, logiczne myślenie i zasób słów.

7. Łamańce językowe
Zabawa dla dzieci powyżej 4–5 roku życia. Spróbujcie razem powiedzieć: „Stół z powyłamywanymi nogami”, „Czarna krowa w kropki bordo”, itp. Śmiechu co niemiara
Śmiechu co niemiara, a jednocześnie ćwiczenie dykcji i precyzji artykulacji.

03/07/2025

🌿Obgryzanie paznokci🌿

👉Czy znasz ten temat?
👉Czy dotyczy Twojego dziecka?

Wiem, że to kolejny problem, za który często "zabieramy się" nie od tej strony co należy. Preparaty z gorzkim smakiem nie działają na przyczynę, lecz skutek. I to, mam wrażenie z marnym rezultatem🥴

Warto postawić sobie pytanie "dlaczego dziecko to robi?".
Najczęściej mówi się, że jest to sposób na rozładowywanie napięć emocjonalnych👉I tutaj już sprawa wykracza poza moje kompetencje, a staje się sprawą dla psychologa.

Ja natomiast jako terapeuta integracji sensorycznej chcę dzisiaj przedstawić Wam grafikę ilustrującą możliwe przyczyny obgryzania paznokci wynikające z zaburzeń w odbiorze informacji sensorycznych.

🦋🦋🦋

Warto przyjrzeć się dziecku i znaleźć przede wszystkim przyczynę.
Jeśli wykluczycie przyczyny emocjonalne- może warto zastosować poniższe propozycje stymulacji? Pamiętajcie jednak, że warto przede wszystkim konsultować niepokojące objawy ze specjalistą, szczególnie jeśli obgryzanie paznokci nie jest jedynym objawem.

🔷Na co warto zwrócić jeszcze uwagę?
✅Czy dziecko nie gryzie przedmiotów, np. ołówków, kredek itd.
✅Czy nie gryzie koszulek, rękawów i sznurków przy bluzie?
✅Czy nie wkłada przedmiotów do ust?

Z własnego doświadczenia powiem Wam, że często wystarczy kilka tygodni terapii SI by problem znikł- więc jak dla mnie upatrywanie podłoża takiego zachowania w zaburzeniach sensorycznych ma ogromny sens.

Ale...

Pamiętajmy, że nie możemy wszystkich "wrzucić do jednego worka"‼️

👀Ciekawostka👀

Czy wiedzieliście, że nawykowe obgryzanie paznokci to inaczej onychofagia❓❓❓

Onychofagia (gryzienie paznokci) to zachowanie, które w łagodnej postaci polega na wkładaniu do ust paznokci w taki sposób, że dochodzi do kontaktu pomiędzy płytką paznokcia a zębami. Jest to zaburzenie należące do grupy zaburzeń BFRB (body focused repetitive behaviors). W sytuacji nasilenia tego zachowania dochodzi do obgryzania krawędzi paznokcia aż do granicy miękkich tkanek. Osoby cierpiące na onychofagię często gryzą paznokcie do całkowitego usunięcia wystającej części, często gryząc również naskórek znajdujący się wokół paznokcia. Najczęściej dochodzi do obgryzania paznokci u rąk, jednak notowane są także przypadki obgryzania paznokci stóp.

🔷A jakie sposoby u Was się sprawdziły? Jak długo to trwało?

25/06/2025

Gryzienie a rozwój mowy dziecka

Czy wiedzieliście, że gryzienie i żucie to coś więcej niż tylko sposób na zaspokojenie głodu?

Dlaczego gryzienie jest tak ważne?
Gryzienie nie tylko wzmacnia zęby i dziąsła, ale również rozwija mięśnie twarzy, języka i żuchwy. A to właśnie te mięśnie są odpowiedzialne za wyraźną i poprawną wymowę!

Co ma wspólnego gryzienie z mówieniem?

Wzmacnia mięśnie twarzy i języka
Dziecko, które aktywnie gryzie, lepiej kontroluje ruchy ust i języka — a to podstawa do poprawnej artykulacji dźwięków.

Pomaga w nauce trudnych głosek
Głoski takie jak /s/, /sz/, /r/ czy /l/ wymagają precyzyjnych ruchów języka. Słabe mięśnie oznaczają trudności w ich opanowaniu.

Wpływa na prawidłowy zgryz
Długie karmienie papkami, butelka czy smoczek mogą prowadzić do wad zgryzu. Twarde pokarmy pomagają naturalnie modelować szczękę i łuki zębowe.

Stymuluje czucie w jamie ustnej
Im lepsze „czucie” języka i warg, tym lepsza kontrola nad mową.

Co możesz zrobić jako rodzic?
✅ Zachęcaj dziecko do gryzienia twardych pokarmów
Marchewka, jabłko, chleb z chrupiącą skórką – to nie tylko zdrowa przekąska, ale też naturalne ćwiczenie logopedyczne!

✅ Unikaj przedłużonego karmienia papkami
Po 9–12 miesiącu życia warto stopniowo wprowadzać pokarmy do gryzienia.

✅ Ogranicz smoczek i butelkę
Długie korzystanie z nich może negatywnie wpływać na rozwój mowy i zgryzu.

✅ Zabawa przez żucie
Gryzaki sensoryczne, zabawki do ćwiczeń języka czy specjalne gryzaki logopedyczne (dostępne u specjalistów) to świetne wsparcie.

Kiedy udać się do logopedy?

Jeśli zauważysz, że:
dziecko unika gryzienia lub ma trudności z jedzeniem stałych pokarmów,
mówi niewyraźnie, ma problem z wymawianiem niektórych głosek,
ma otwartą buzię, często oddycha przez usta lub ślini się bez powodu,
warto skonsultować się z logopedą. Im wcześniej — tym lepiej!

Gryzienie to nie tylko sposób jedzenia, ale także naturalna gimnastyka dla języka i mięśni twarzy. Pomóż swojemu dziecku mówić wyraźnie i pewnie — zacznij od chrupiącej marchewki!

18/06/2025

„Chłopcy zaczynają mówić później” – obalamy popularny mit
Wielu rodziców, dziadków czy opiekunów powtarza z pełnym przekonaniem: „Nie martw się, to chłopiec, chłopcy mówią później!”. To jedno z najczęstszych zdań, jakie można usłyszeć w gabinecie. Czy jednak jest w nim ziarno prawdy?

Skąd wzięło się to przekonanie?
Rzeczywiście, niektóre badania pokazują, że dziewczynki przeciętnie rozwijają mowę nieco szybciej niż chłopcy. Różnice te są jednak minimalne – zazwyczaj mieszczą się w granicach kilku miesięcy i nie mają znaczenia klinicznego. W praktyce oznacza to, że nie powinny stanowić wymówki dla bagatelizowania opóźnień w rozwoju mowy.

Co jest normą rozwoju mowy?
Każde dziecko rozwija się w swoim tempie, ale istnieją ogólne kamienie milowe, które pomagają ocenić, czy rozwój mowy przebiega prawidłowo. Oto kilka orientacyjnych przykładów:

✅ 12 miesięcy – dziecko powinno wypowiadać proste sylaby i pierwsze słowa (np. „mama”, „tata”).
✅ 18 miesięcy – słownik powinien zawierać ok. 10–20 słów.
✅ 2 lata – dziecko mówi proste dwuwyrazowe zdania (np. „Mama daj”).
✅ 3 lata – buduje proste zdania, zadaje pytania, rozumie większość codziennych poleceń.

Jeśli dziecko nie osiąga tych etapów w przybliżonym czasie – niezależnie od płci – warto skonsultować się z logopedą.

Dlaczego „to chłopiec” nie jest usprawiedliwieniem?
Bagatelizowanie opóźnień rozwojowych może prowadzić do większych trudności w przyszłości, np. w nauce czy budowaniu relacji rówieśniczych. Wczesna diagnoza i terapia logopedyczna dają największe szanse na szybkie nadrobienie zaległości. Czekanie „aż samo minie” często opóźnia skuteczną pomoc.

Co może zrobić rodzic?
✔️ Obserwuj i reaguj – ufaj swojej intuicji, nikt nie zna Twojego dziecka lepiej niż Ty.
✔️ Dużo mów do dziecka – komentuj, nazywaj, opisuj świat wokół.
✔️ Zadawaj pytania i dawaj czas na odpowiedź – nawet jeśli to tylko gest lub sylaba.
✔️ Nie porównuj z innymi – każde dziecko jest inne, ale nie lekceważ wyraźnych sygnałów.
✔️ Skonsultuj się z logopedą – jeśli masz wątpliwości, nie czekaj. Wizyta rozwieje obawy lub pozwoli szybko działać.

Płeć nie powinna być wymówką dla braku reakcji na trudności z mową.

12/06/2025

Wspieranie rozwoju mowy u małego dziecka (szczególnie w wieku 0–3 lat) jest niezwykle ważne, bo to czas największej plastyczności mózgu i intensywnego uczenia się. Oto jak mówić (i czego unikać), aby wspierać rozwój mowy dziecka:

✅ Jak mówić do małego dziecka — dobre praktyki

Mów wolno i wyraźnie

Używaj prostych słów, ale wypowiadaj je poprawnie i wyraźnie.

Przykład: zamiast „papa dzidzi” powiedz „do widzenia, dzidziusiu”.

Opisuj to, co robicie

Nazywaj czynności, emocje i przedmioty w codziennych sytuacjach.

Przykład: „Teraz myjemy rączki. Woda jest ciepła. To mydło pachnie.”

Powtarzaj i rozwijaj wypowiedzi dziecka

Jeśli dziecko powie „pies”, możesz odpowiedzieć: „Tak, to piesek. Piesek szczeka: hau hau!”

Zadawaj proste pytania i dawaj dziecku czas na odpowiedź

Przykład: „Co to jest?”, „Gdzie jest miś?”, a potem chwilę poczekaj.

Śpiewaj, czytaj i rymuj

Rymowanki, piosenki i książeczki wspierają rozwój słownictwa i pamięci językowej.

Bądź uważny i patrz w oczy

Kontakt wzrokowy pomaga w nauce komunikacji niewerbalnej i skupieniu uwagi.

Używaj poprawnego języka (gramatycznie i fonetycznie)

Nawet jeśli dziecko jeszcze nie mówi, słyszy i chłonie strukturę języka.

❌ Czego unikać — co może przeszkadzać w rozwoju mowy

Nie używaj zdrobnień w nadmiarze lub zniekształconych słów

Unikaj np. „amciu” zamiast „jeść” – dziecko uczy się wtedy niewłaściwych form.

Nie „zgaduj” za dziecko zbyt szybko

Daj mu czas, by spróbowało się wyrazić, zamiast natychmiast kończyć za nie zdania.

Nie mów zbyt szybko lub niewyraźnie

Przeciążenie informacjami lub wzorcami fonetycznymi może być mylące.

Nie używaj „języka niemowlęcego”

Mów do dziecka tak, jak do małego człowieka, a nie jak do zabawki.

Nie poprawiaj ostro ani nie zawstydzaj

Zamiast „Źle powiedziałeś!” — lepiej: „O, prawie! To się nazywa samochód.”

Nie zostawiaj dziecka przed ekranem zamiast rozmowy

Bierna ekspozycja na język (np. telewizja, tablety) nie rozwija mowy — potrzebna jest interakcja.

🧠 Dodatkowe wskazówki

Dzieci uczą się języka przez naśladowanie – dawaj im bogaty językowy przykład.

Rytuały językowe (np. „Dzień dobry!”, „Smacznego!”) uczą powtarzalnych form i kontekstu.

05/06/2025

Praca w domu z dzieckiem w terapii logopedycznej

Terapia logopedyczna to proces, który wymaga systematyczności, zaangażowania i współpracy między logopedą, dzieckiem oraz jego rodziną. Choć sesje terapeutyczne są prowadzone przez specjalistę, to właśnie codzienna praca w domu ma ogromne znaczenie dla skuteczności terapii. Regularne ćwiczenia w domowym środowisku mogą znacznie przyspieszyć postępy dziecka i utrwalić efekty uzyskane podczas zajęć.

Rola rodzica jako „terapeuty domowego”

Rodzic jest dla dziecka najważniejszym partnerem w nauce mowy. To on spędza z dzieckiem najwięcej czasu, zna jego potrzeby, reakcje i sposoby komunikacji. Dzięki temu może dostosować ćwiczenia do codziennych sytuacji – podczas zabawy, posiłków czy spacerów. Wplatanie elementów terapii w naturalne aktywności sprawia, że dziecko nie postrzega ćwiczeń jako obowiązku, ale jako część swojej codzienności.

Utrwalanie efektów terapii

Jednym z głównych celów pracy domowej jest utrwalenie umiejętności wypracowanych na zajęciach. Nawet najlepiej poprowadzona terapia nie przyniesie trwałych rezultatów, jeśli dziecko będzie miało kontakt z materiałem tylko raz w tygodniu. Regularne ćwiczenia – nawet krótkie, ale codzienne – pozwalają na stopniowe wprowadzanie nowych dźwięków, słów i struktur językowych do mowy dziecka.

Budowanie nawyków i motywacji

Praca w domu to także doskonała okazja do budowania pozytywnych nawyków związanych z mówieniem, słuchaniem i koncentracją. Codzienne, krótkie sesje ćwiczeniowe pomagają w wypracowaniu rytmu pracy, a widoczne postępy stają się źródłem motywacji zarówno dla dziecka, jak i rodzica.

Wsparcie emocjonalne

Dom to bezpieczne środowisko, w którym dziecko czuje się komfortowo. Praca z bliską osobą wzmacnia poczucie bezpieczeństwa i akceptacji, co sprzyja otwartości na naukę. Rodzic może wspierać emocjonalnie dziecko, chwalić jego starania, budować pewność siebie i zachęcać do dalszego działania.

04/06/2025

Film o konsekwencjach oddychania ustami.

Este vídeo descreve os efeitos da respiração bucal no crescimento e desenvolvimento da boca