16/07/2026
Paradoks „Lex Szarlatan”
Niezależnie od tego, jakie kto ma zdanie na temat ustawy określanej jako „Lex Szarlatan”, mam poczucie, że wydarzyło się coś bardzo wartościowego.
Ta debata poruszyła tysiące osób i sprawiła, że zaczęliśmy zadawać sobie pytania: czym właściwie zajmują się poszczególne zawody? Gdzie przebiegają granice kompetencji? Czym jest edukacja zdrowotna, a czym leczenie? Jak rozumieć profilaktykę? Czym różnią się fitoterapia, zielarstwo, naturopatia, psychologia zdrowia, dietetyka, medycyna akademicka czy medycyny komplementarne, takie jak Sowa Rigpa, ajurweda czy tradycyjna medycyna chińska?
Zauważyłam też, że pojawia się coraz więcej wywiadów, debat i rozmów. Rozmawiają lekarze, psychologowie, farmaceuci, zielarze, fitoterapeuci, przedstawiciele medycyn komplementarnych. Ludzie zaczęli tłumaczyć, czym zajmują się ich zawody, gdzie kończą się ich kompetencje i gdzie mogą się uzupełniać. To uważam za bardzo cenny efekt tej dyskusji.
Jako psycholog od lat pracujący w obszarze psychologii zdrowia i z osobami z różnymi niepełnosprawnościami obserwuję tę debatę z ogromnym zainteresowaniem. Paradoksalnie skłoniła mnie ona również do refleksji nad własną tożsamością zawodową.
Od dawna fascynuje mnie tybetańskie pojęcie tendrel – współzależność.
Bo zdrowie człowieka nie jest jednowymiarowe. Sen wpływa na emocje. Emocje wpływają na ciało. Relacje wpływają na zdrowie. Styl życia wpływa na psychikę. Odżywianie wpływa na samopoczucie. Różne dziedziny opisują te zależności z różnych perspektyw, ale wszystkie dotyczą tego samego człowieka.
Może więc zamiast skupiać się wyłącznie na kolejnych regulacjach, bardziej potrzebujemy szerszej edukacji zdrowotnej i lepszego wzajemnego zrozumienia.
Być może warto zastanowić się, czy na studiach medycznych, psychologicznych oraz innych kierunkach związanych ze zdrowiem nie powinno być więcej miejsca na wiedzę o psychologii zdrowia, farmakognozji, fitoterapii, żywieniu, stylu życia i wzajemnych zależnościach między tymi obszarami. Dzisiaj wiele osób zdobywa taką wiedzę dopiero na studiach podyplomowych, kursach czy w szkołach medycyn tradycyjnych i komplementarnych.
Nie po to, aby zacierać granice między zawodami, ale po to, by lepiej rozumieć swoje kompetencje i skuteczniej ze sobą współpracować.
Bo człowiek nie jest zbiorem oddzielnych specjalizacji.
Człowiek jest współzależnością.
I może właśnie to jest dla mnie najważniejsza lekcja całej tej debaty. Tendrel.
