16/06/2026
Bardzo czesto podczas terapii rozmawiam z rodzicami o przetwarzaniu słuchowym, jaki wpływ na słuch ma napięcie posturalne. Rodzicu warto przeczytać 💙💙💙
Słuch. O roli taśm mięśniowo - powięziowych i mięśni usznych w przetwarzaniu dźwięków.
Gdy myślimy o słuchu, najczęściej skupiamy się na uchu, nerwie słuchowym i mózgu. Tymczasem coraz więcej badań pokazuje, że funkcjonowanie układu słuchowego jest ściśle związane również z układem mięśniowym, powięziowym oraz posturalnym.
W obrębie głowy i szyi słuch pozostaje w ścisłych zależnościach z:
• mięśniami żucia,
• mięśniami podpotylicznymi,
• mięśniami szyi,
• mięśniami mimicznymi i usznymi,
• mięśniami ucha środkowego (strzemiączkowym i napinaczem błony bębenkowej),
• układem powięzi powierzchownej i głębokiej.
Najważniejsze połączenia możemy odnaleźć w obrębie taśmy powierzchownej tylnej oraz taśm funkcjonalnych obejmujących sklepienie czaszki, okolicę skroniową, staw skroniowo-żuchwowy, szyję i obręcz barkową.
Mięśnie podpotyliczne poprzez swoje połączenia z oponą twardą, powięzią karku oraz licznymi receptorami czucia głębokiego dostarczają do mózgu ogromnej ilości informacji o ustawieniu głowy względem otoczenia. Jest to szczególnie istotne, ponieważ lokalizacja źródła dźwięku wymaga ciągłej integracji informacji słuchowych, wzrokowych i proprioceptywnych.
Nie bez znaczenia pozostają również mięśnie żucia. Napinacz błony bębenkowej jest unerwiony przez ten sam nerw czaszkowy (nerw trójdzielny), który odpowiada za pracę mięśni żwaczowych. Dlatego zaburzenia w obrębie stawu skroniowo-żuchwowego mogą wpływać na odczuwanie pełności w uszach, nadwrażliwość słuchową czy niektóre postacie szumów usznych.
Bardzo ciekawym obszarem badań są również mięśnie uszne. Przez lata uznawano je za struktury szczątkowe. Dziś wiemy, że zachowały one połączenia z ośrodkami uwagi słuchowej w mózgu.
Badania elektromiograficzne pokazują, że mięśnie uszne aktywują się podczas kierowania uwagi na określone dźwięki oraz podczas prób lokalizowania źródła dźwięku w przestrzeni. Innymi słowy – nawet jeśli większość z nas nie potrafi świadomie poruszać uszami, nasz układ nerwowy nadal wykorzystuje te mięśnie podczas przetwarzania bodźców słuchowych.
Równie istotne są mięśnie ucha środkowego: mięsień strzemiączkowy i napinacz błony bębenkowej. Nie tylko chronią one narząd słuchu przed nadmiernym hałasem, ale także uczestniczą w regulacji czułości słuchowej i selekcji bodźców dźwiękowych. Dzięki nim mózg może skuteczniej odróżniać ważne informacje od tła akustycznego.
Dlatego oceniając trudności słuchowe czy problemy z przetwarzaniem słuchowym, warto patrzeć szerzej niż tylko na samo ucho. Znaczenie mogą mieć również:
• postawa ciała,
• ustawienie głowy,
• napięcia w obrębie szyi,
• funkcja stawu skroniowo-żuchwowego,
• wzorce oddechowe,
• napięcia powięziowe czaszki i obręczy barkowej.
Słuch jest funkcją całego układu nerwowego, a nie wyłącznie narządu słuchu. To właśnie integracja informacji płynących z ucha, mięśni, powięzi, wzroku i układu przedsionkowego pozwala nam skutecznie orientować się w świecie dźwięków.
Zobaczcie zatem, jak współpraca wielospecjalistyczna szybciej i trafniej wspiera pacjenta.
SI sensoryczna
Bibliografia:
📌Bell A., Jędrzejczak W.W. (2021). Muscles in and around the ear as the source of physiological noise during auditory selective attention. European Journal of Neuroscience.
📌Schroeer A. i wsp. (2024). The vestigial pinna-orienting system in humans briefly suppresses superior auricular muscle activity during reflexive orienting toward auditory stimuli. Journal of Neurophysiology.
📌Mukerji S. i wsp. (2010). Auditory Brainstem Circuits That Mediate the Middle Ear Muscle Reflex. Otology & Neurotology.
📌Rönnblom A. i wsp. (2023). Unique fiber phenotype composition and metabolic properties of the stapedius and tensor tympani muscles in the human middle ear. Journal of Anatomy.
📌Zwislocki J.J. (2002). Auditory system: Peripheral nonlinearity and central additivity, as revealed in the human stapedius-muscle reflex.
📌Zwislocki J.J. (2003). A look at neural integration in the human auditory system through the stapedius muscle reflex.
📌Myers T.W. Taśmy anatomiczne. Meridiany mięśniowo-powięziowe dla terapeutów manualnych i specjalistów ruchu. Wydawnictwo Galaktyka, 2022.
📌Hansen J.T. Anatomia Nettera do kolorowania. Edra Urban & Partner, 2020.
