Gabinet Psychoanalityczny Filip Olech

14/05/2026

«اگر روانکاو فکر کند که چیزی می‌داند، برای مثال در روانشناسی، این آغاز شکست اوست، به این دلیل ساده که در روانشناسی هیچ‌کس چیز زیادی نمی‌داند، جز اینکه روانشناسی خود خطایی در دیدگاه نسبت به انسان است.»

ژک لکان

12/05/2026

"Trwałe pragnienie trwania i pragnienie spania jest faktycznie największą enigmą, z czego wydaje się, że nikt nie zdaje sobie z tego sprawy, Freud czyni mechanizm snu. Nie zapominajmy - Wunsch zu schlafen - mówi Freud. Nie powiedział "potrzeba snu", nie o to tu chodzi. to Wunsch zu schlafen determinuje operację snu.
Ciekawym jest, że dodaje do tego, że sen budzi nas dokładnie wtedy, gdy mógłby pozwolić prawdzie wyłonić się, więc jedynym powodem budzenia się jest kontynuowanie snu - śnienie w realnym, albo precyzyjniej: w rzeczywistości."

Jacques Lacan seminarium XVII, lekcja "Prawda, siostra rozkoszy".
Film: fragment 3 sezony Twin Peaks.

32 likes, 3 comments. "Who's the dreamer ? 🧩👁️"

10/05/2026

W pracach Freuda jest do uchwycenia obiekt, mający status mitycznego, będący tym, co oddziaływało w prehistorii podmiotu, więc poznawany pośrednio poprzez odniesienie do jego utraty. Rozkosz, która płynęła z utraconego obiektu, a która redukowała napięcia organizmu, zostaje zastąpiona halucynacyjnym zaspokojeniem, którego słabość ukazuje się w niemożliwości realnego zaspokojenia. Halucynacja jest tworem podmiotu w odpowiedzi na brak obiektu. Jest wobec tego działaniem kreatywnym. Problematyka polega na tym, że mityczność obiektu, który kiedyś istniał jest już odpowiedzią podmiotu. To tylko pozornie paradoks, ponieważ punktem wyjścia jest luka konstytutywna dla podmiotu. To luka ma tu logiczną pierwotność, a będąc realną, ustanawia sedno, dookoła którego uformować może się struktura, której efektem będzie podmiot. Ta perspektywa jest podstawowym odniesieniem psychoanalitycznym do powtórzenia. Lacan uchwycenie powtórzenia jako tego samego wciąż inaczej odnalazł w trójkącie Pascala.

Gif z filmu Possession (2020)

08/05/2026

Co zostaje z pozoru #1:

"Co robi [analityk] zajmując miejsce pozoru? Nic innego, niż demonstrowanie, że terror odczuwany względem pragnienia, wokół którego organizuje się nerwica, co określa się pojęciem obrony, nie jest, z perspektywy tego, co wyłania się w trakcie opracowywania czystej straty, niczym innym, niż przywoływaniem wzbudzania litości [łaski, współczucia]".

To fragment seminarium XIX ou pire..., który zadaje pytanie o funkcję, jaką neurotyk wprowadza za pomocą obrony przed pragnieniem, które uchwytuje on w polu Innego. Przeżycie terroru jest tym, ma oszukać, nie tylko Innego, ale też samego neurotyka. Dać się oszukać to podtrzymać funkcję terroru.

07/05/2026

“Z analitycznego punktu widzenia, jedyną rzeczą, jakiej można być winnym to ustąpienie z pola własnego pragnienia”. To krótki, znany fragment z seminarium Lacana zatytułowanego Etyka Psychoanalizy. Psychoanaliza jest dyskursem, jakiego można doświadczyć wyłącznie w gabinecie psychoanalitycznym, czyli w miejscu, gdzie jest analityk. Inne dziedziny mogą z tej etyki czerpać, jeśli bierze się w nich pod uwagę podmiot i jego pragnienie. Etyka odnosi się do działania, co dla każdego pracującego z pacjentami stawia pytanie o zajmowane względem nich miejsce. Nie ingerować w pragnienie, więc i nie być mistrzem danego podmiotu, to sprawa podstawowa. Pole zajęte przez nakaz przejawia się szczególnie w obrębie pracy z podmiotami autystycznymi, które słowa z łatwością konwertują w polecenia. Przykład: nie chcę już grać w grę, mówi chłopiec, który usłyszał, że w grę już grać tyle nie powinien. W grę, jak się okazało, chciał nadal grać. Głos, którym mówił, był głosem odtwarzanym. Wyodrębnienie podmiotu z tego polecenia było sprawą kluczową.

Obraz: Antygona przed martwym Polinejkesem, autorstwa Nikiforosa Lytrasa, 1865

07/05/2026

W psychoanalizie występuje przejście od praktyki do teorii, w przeciwieństwie do dziedzin akademickich, przykładowo psychologii, gdzie rozpoczęto pracę w laboratoriach, aby potem uogólnić wyniki badań na resztę populacji. Jest to odwrotność, zgodnie z którą w pierwszym przypadku najbardziej jednostkowe opracowanie przypadku klinicznego pozwala na wprowadzenie czegoś w obręb teorii psychoanalitycznej, a w drugim liczy się odchylenia standardowe, czyli w zasadniczej większości usuwanie danych skrajnie odchylonych od średniej.
Z tego względu psychoanalizie do doświadczenia bliżej, staje się ono bardziej bezpośrednie, zapośredniczone tym, co konieczne, kiedy działa się w polu języka, mowy i mówienia. Czasem uwidacznia się to w polu sztuki, a jednocześnie bliskość tego pola z polem psychoanalizy wywołuje zaskoczenie. David Lynch był pytany o to, czy jest zaznajomiony z psychoanalizą ze względu na podobieństwo konceptów w jego filmach i w teorii analitycznej. Lynch do analityka poszedł na jedną sesję. Zrezygnował, gdy dowiedział się, że analiza może oddziaływać na procesy kreatywne. To słuszna odpowiedź ze strony analityka: poznając fundament, na którym umiejscawia się to, co kreatywne, kreatywne może się zmienić. Wybór odnosi się do pytania, czy zmiana jest upragniona. Najczęściej jest jedynie chciana.

Obraz: fragment Zagubionej Autostrady

06/05/2026

Pierwsze klarowne lustro to względnie niedawny wynalazek. Czysty obraz, bez zakłóceń, gdzie widoczna jest postać, której kontury są wyraźnie separowalne od tła; zamiast impresji do interpretacji. Odbicie świata inne niż to prawdopodobnie pierwsze, na tafli wody, albo pod wpływem pracy, na powierzchni wypolerowanego kamienia. Krystalicznie czysty obraz urzeka, czyniąc obraz świata i siebie wyraźniejszym, a być może ujmując mu w ten sposób tajemnicy i niejasności. Jest też dziecko, które może tańczyć przed swoim lustrzanym odbiciem, widząc w tle dorosłego, który określa: to ty!. “To ja” i “to ty”, i ta pierwsza elementarna alienacja, gdzie własny obraz widziany jest naprzeciw siebie, poza własnym ciałem, które w momencie pierwszego widzenia jest nieskoordynowanym zbiorem implusów. Obraz daje kluczowy pozór jedności i umożliwia antycypację mistrzostwa swojego ciała. Naddatkiem staje się wszystko to, co umyka tego rodzaju jedności. Jedność wyobrażeniowa, z obrazu ciała nakładanego na realny organizm, jest logiką pełni, bliską idealizmowi. Istnieje również logika nie-całości.

05/05/2026

tsuyu no yo wa | Świat rosy
tsuyu no yo nagara | Mimo bycia światem rosy
sari nagara | to mimo tego...

Haiku napisane przez Kobayashi Issa w 1819 roku odnosi się do śmierci jego nieco ponad jednoletniej córki. Świat rosy, czy też życie jak rosa kończy się wcześnie.

Analitycznie:
świat rosy | S1
mimo bycia światem rosy | S2
to mimo tego... | cięcie między S1 i S2.

Co wprowadza pustkę i zapytuje o to, że mimo nieistnienia świata rosy, on jest. To tak jak z "ja". "Ja" nie istnieje, ale jest. Co podtrzymuje bycie bez istnienia? To fundamentalny sposób zapytywania o związek między płciami, który nie istnieje. Co czyni, że jest?

08/01/2025

W wypadku nerwic wyparcie pojawia się ponownie in loco, tam, gdzie zostało wyparte, to znaczy w tym samym środowisku symboli - o ile człowiek włącza się w to i uczestniczy w tym jako czynnik sprawczy i jako aktor. Pojawia się ono in loco pod jakąs maską. W psychozie wyparte, jeśli umiemy czytać Freuda, pojawia się ponownie w innym miejscu, in altero, w wyobrażeniowym - i tam już rzeczywiście jest bez maski.

Lacan, Seminarium III, Psychozy.

Obraz: strona zewnętrzna tryptyku Boscha ogród rozkoszy ziemskich, stworzenie świata.