09/08/2026
Do poczytania 📖
Liczne badania naukowe i przeglądy systematyczne z ostatniej dekady potwierdzają, że dzieci urodzone przedwcześnie są znacznie bardziej narażone na wystąpienie zaburzeń przetwarzania sensorycznego (SPD), które mogą manifestować się nadreaktywnością, problemami z koordynacją ruchową, równowagą oraz trudnościami w samoregulacji.
Wśród konkretnych trudności sensorycznych wymieniane są:
- zaburzenia modulacji sensorycznej: wcześniaki są szczególnie narażone na nadreaktywność sensoryczną, co może wynikać z wczesnej ekspozycji na intensywne i awersyjne bodźce w oddziałach intensywnej terapii noworodka (NICU)
- ze względu na krótszy pobyt w macicy, dzieci te są pozbawione kluczowej stymulacji przedsionkowej i proprioceptywnej oraz doświadczają zmienionej jakości bodźców dotykowych. Może to prowadzić do nadwrażliwości (np. niechęć do tekstur ubrań, lęk przed upadkiem) lub podwrażliwości (np. poszukiwanie silnych wrażeń ruchowych, obniżony próg bólu).
- badania przytaczane przez autorów wykazują istotne różnice u wcześniaków w przetwarzaniu bodźców słuchowych, wzrokowych, smakowych oraz węchowych.
- autorzy podkreślają, że wcześniaki wykazują znacznie większe trudności w obszarze umiejętności samoregulacji w porównaniu do dzieci urodzonych o czasie.
- często obserwuje się opóźnienia w osiąganiu kamieni milowych (np. siadanie, raczkowanie), niestabilną równowagę, ogólną niezdarność ruchową oraz trudności w nabywaniu umiejętności takich jak jazda na rowerze czy wiązanie sznurowadeł.
- trudności sensoryczne mogą objawiać się zaburzeniami koncentracji uwagi oraz opóźnionym rozwojem mowy i języka.
W związku z opisywanymi wyżej trudnościami, według autorów artykułu kluczowe jest prowadzenie rutynowych badań przesiewowych pod kątem SPD u wszystkich wcześniaków oraz edukowanie rodziców i specjalistów na temat związku między przedwczesnym porodem a rozwojem sensorycznym
Autorzy opracowania jednoznacznie wskazują terapię integracji sensorycznej (ASI®) jako niezwykle ważną, skuteczną i opartą na dowodach naukowych interwencję, która wspiera budowanie neurobiologicznych fundamentów rozwoju, poprawia autonomię dziecka oraz pozwala na minimalizację ryzyka wystąpienia wtórnych deficytów rozwojowych.
Źródło: Relation between preterm birth and sensory processing disorder.
Autorzy: Emese Nagyné Lengyel, Katalin Héjja-Nagy