Dr Jakub Litak - Neurochirurg

Dr Jakub Litak - Neurochirurg O kręgosłupie i mózgu 🧠 Przyjmuję pacjentów m.in w CM Chodźki w Lublinie. Kilka słów o mnie:
Specjalista w dziedzinie Neurochirurgii i Chirurgii Kręgosłupa.

Słuchacz studiów doktoranckich UM w Lublinie we współpracy z Katedrą Immunologii.Autor licznych publikacji w czasopismach polskich i zagranicznych z zakresu neurochirurgii onkologicznej, chirurgii kręgosłupa, chirurgii nerwów obwodowych. Uczestnik konferencji naukowych krajowych i zagranicznych. Wiedza i doświadczenie zdobywane także na kursach i szkoleniach krajowych i zagranicznych. Członek Pols

kiego Towarzystwa Neurochirurgicznego. Główne zainteresowanie - chirurgia kręgosłupa i wdrażanie małoinwazyjnych technik operacyjnych.

Co robią larwy tasiemca w ludzkim mózgu? 🧠Na tym obrazie MRI widoczne są liczne rozsiane zmiany torbielowate w miąższu o...
16/08/2026

Co robią larwy tasiemca w ludzkim mózgu? 🧠

Na tym obrazie MRI widoczne są liczne rozsiane zmiany torbielowate w miąższu obu półkul mózgu.

W części z nich można dostrzec niewielki, ekscentrycznie położony punkt.
👉To skoleks czyli struktura larwalnej postaci tasiemca uzbrojonego (Taenia solium). Obraz ten określany jest w neuroradiologii jako „cyst with dot sign” i jest niezwykle charakterystyczny dla neurocysticerkozy.

❌Jak dochodzi do zarażenia?

Do neurocysticerkozy dochodzi po połknięciu jaj tasiemca uzbrojonego, wydalanych z kałem przez człowieka zakażonego dorosłą postacią tasiemca. Jaja mogą znaleźć się na zanieczyszczonych rękach, w wodzie lub żywności.‼️⚠️

Larwy uwalniają się w przewodzie pokarmowym, przenikają przez ścianę jelita i wraz z krwią mogą dotrzeć m.in.

🧠 mózgu
👁️ oku
💪 mięśniach
🫆tkance podskórnej

Gdy larwy lokalizują się w ośrodkowym układzie nerwowym, mówimy o neurocysticerkozie

I tutaj ważne rozróżnienie: zjedzenie niedogotowanej zakażonej wieprzowiny nie prowadzi bezpośrednio do neurocysticerkozy. Powoduje przede wszystkim rozwój dorosłego tasiemca w jelicie.

Jakie są objawy?

Najczęściej występują:
❌napady padaczkowe
❌bóle głowy
❌ogniskowe objawy neurologiczne
❌objawy wzmożonego ciśnienia śródczaszkowego
❌w niektórych przypadkach wodogłowie.

Objawy mogą pojawić się dopiero wtedy, gdy larwa zaczyna obumierać, a wokół niej rozwija się reakcja zapalna i obrzęk mózgu.

🔬 Z czasem zmiany mogą ulegać degeneracji i zwapnieniu. Dlatego obraz neurocysticerkozy zależy od stadium rozwojowego zmian oraz odpowiedzi zapalnej organizmu.

Jedna niewielka „kropka” wewnątrz torbieli może być więc niezwykle istotną wskazówką diagnostyczną.❕

🥼Leczenie neurochirurgiczne w neurocysticerkozie stosuje się głównie wtedy, gdy pasożyt powoduje mechaniczną przeszkodę w krążeniu płynu mózgowo-rdzeniowego albo inne powikłania wymagające odbarczenia (np. występuje wodogłowie).
👉wykonuje się endoskopowe usunięcie torbieli albo zabieg odprowadzający płyn mózgowo-rdzeniowy.🟢

🦇 Co „skrzydła nietoperza” robią w MRI mózgu ? IV komora 🧠 to przestrzeń wypełniona płynem mózgowo-rdzeniowym, położona ...
10/08/2026

🦇 Co „skrzydła nietoperza” robią w MRI mózgu ?

IV komora 🧠 to przestrzeń wypełniona płynem mózgowo-rdzeniowym, położona między pniem mózgu a móżdżkiem. Jej kształt jest więc w dużej mierze zależny od anatomii struktur, które ją otaczają.

W zespole Jouberta dochodzi do wrodzonych zaburzeń rozwoju móżdżku i pnia mózgu. ❌
👉Kiedy prawidłowo rozwiniętego robaka móżdżku brakuje lub jest on hipoplastyczny, zmienia się geometria przestrzeni wokół IV komory. Komora poszerza się i w przekroju osiowym może uzyskać charakterystyczny zarys przypominający rozłożone skrzydła nietoperza 🦇tzw. bat-wing appearance.

❕To bardzo rzadki obraz. Zespół Jouberta występuje u około 1 na 80–100 tysięcy dzieci.

👉Co ważne, nie jest to guz a przestrzeń zawierająca płyn mózgowo-rdzeniowy, której nietypowy kształt odzwierciedla nieprawidłową architekturę otaczającego móżdżku.

Jednak najbardziej charakterystycznym znakiem zespołu Jouberta w MRI jest molar tooth sign ”objaw zęba trzonowego”. 🦷
Powstaje on w związku z hipoplazją robaka móżdżku oraz charakterystycznymi nieprawidłowościami konarów górnych móżdżku i okolicy połączenia śródmózgowia z tyłomózgowiem.

U dzieci z zespołem Jouberta mogą występować:
❌ hipotonia,
❌opóźnienie rozwoju psychoruchowego,
❌ataksja,
❌zaburzenia ruchów gałek ocznych,
a szczególnie we wczesnym okresie życia również ❌nieprawidłowy wzorzec oddychania.

nie jest to wyłącznie choroba OUN. u części pacjentów współistnieją również zmiany siatkówkowe, nefropatia czy zajęcie wątroby. Objawy kliniczne mogą być więc bardzo szerokie.

Zespół Jouberta nie ma obecnie leczenia przyczynowego, które odwracałoby wrodzone nieprawidłowości rozwoju móżdżku i pnia mózgu. Postępowanie jest przede wszystkim objawowe. 🛑

Najważniejsze są wczesna rehabilitacja ruchowa i rozwojowa, terapia mowy, wsparcie neuropsychologiczne oraz leczenie m.in. zaburzeń oddychania i karmienia u najmłodszych dzieci. 👉Ze względu na możliwość zajęcia innych narządów konieczne jest również monitorowanie m.in. nerek, siatkówki i wątroby oraz odpowiednie leczenie powikłań.

Komórki układu nerwowego wyglądają niezwykle fantazyjnie ale nie zapominajmy, że w rzeczywistości każda z tych struktur ...
25/07/2026

Komórki układu nerwowego wyglądają niezwykle fantazyjnie ale nie zapominajmy, że w rzeczywistości każda z tych struktur ma bardzo precyzyjne zadanie tj. 👉odebrać bodziec, przetworzyć informację albo przekazać ją dalej.

Neuron nie ma jednego uniwersalnego kształtu. Jego budowa zależy od tego, jakie informacje odbiera, z iloma komórkami się komunikuje i na jaką odległość musi przesłać sygnał.

Dlatego neurony kory mózgu, móżdżku, siatkówki czy rdzenia kręgowego wyglądają zupełnie inaczej.

👉Liczba dendrytów wpływa na zdolność odbierania sygnałów, a długość aksonu określa, jak daleko informacja może zostać przekazana i z jakà prędkością

🚀Najszybsze przewodzą impulsy z prędkością do 120 m/s, podczas gdy najwolniejsze zaledwie 0,5–2 m/s.

4️⃣Komórka Purkinjego (Purkinje cell na grafice)

To prawdopodobnie najbardziej charakterystyczny neuron w ludzkim organizmie. Jego niezwykle rozgałęzione drzewo 🌳dendrytyczne od ponad 180 lat zachwyca naukowców.

To Jeden z najbardziej charakterystycznych neuronów móżdżku, umożliwia odbieranie ogromnej liczby sygnałów i precyzyjne koordynowanie ruchów.

Jedna komórka Purkinjego może tworzyć nawet około 200 000 połączeń synaptycznych, co czyni ją jednym z najbardziej „skomunikowanych” neuronów w organizmie. Uszkodzenie tych komórek prowadzi do zaburzeń równowagi, koordynacji i precyzji ruchów.❌

🍷 Komórki Purkinjego są szczególnie wrażliwe na działanie alkoholu, dlatego jego nadużycie może prowadzić do zaburzeń chodu i koordynacji.
🔬 Są jednymi z największych neuronów móżdżku i należą do najlepiej poznanych komórek w całej neurobiologii.✅

O których komórkach nerwowych chcecie przeczytać więcej w kolejnych postach? 🙂

Czy przyjaźń może być mniej przypadkowa, niż nam się wydaje? Badanie z 2025 r. opublikowane w Nature Human Behaviour 📰su...
20/07/2026

Czy przyjaźń może być mniej przypadkowa, niż nam się wydaje?

Badanie z 2025 r. opublikowane w Nature Human Behaviour 📰sugeruje, ze przyszłych przyjaciół 🙎‍♀️🙎🏻‍♀️może łączyć coś, czego nie widać na pierwszy rzut oka.

Badacze wykonali badanie fMRI u grupy studentów zanim zdążyli się poznać w trakcie roku akademickiego.

1️⃣Podczas skanowania wszyscy oglądali te same materiały filmowe, a badacze analizowali, jak synchronizuje się aktywność poszczególnych obszarów ich mózgów.🧠

2️⃣Przez kolejne miesiące śledzono rozwój ich relacji

Co zaobserwowano? 🔎

➡️Osoby, które kilka miesięcy później zostały przyjaciółmi wykazywały wcześniej większe podobieństwo aktywności neuronalnej podczas oglądania tych samych filmów. ‼️

Ich mózgi 🧠 w podobny sposób przetwarzały te same bodźce tj. zwracały uwagę na podobne elementy, podobnie interpretowały sytuacje społeczne, podobnie przypisywały znaczenie wydarzeniom.

Efekt obserwowano m.in. w lewej korze oczodołowo-czołowej, przyśrodkowej i bocznej korze przedczołowej, zakręcie kątowym, korze wzrokowej oraz korze skroniowej czyli regionach zaangażowanych w przetwarzanie informacji społecznych, uwagę, integrację bodźców, pamięć oraz nadawanie znaczenia doświadczeniom.✅

Co istotne, zależność utrzymywała się po uwzględnieniu zmiennych demograficznych oraz deklarowanych preferencji dotyczących oglądanych materiałów.‼️

Badanie sugeruje coś innego niż dotychczas sądzono tzn. że fundamentem przyjazni może być nie tyle podobieństwo deklarowanych poglądów czy zainteresowań, a podobny sposób przetwarzania rzeczywistości przez mózg.❕

Być może to, cos co potocznie nazywamy „chemią” między ludźmi.

badanie ma charakter obserwacyjny ale pokazuje nowy kierunek badań ➡️podobne mechanizmy przetwarzania informacji zwiększają prawdopodobieństwo wzajemnego zrozumienia i budowania trwałych więzi oraz to, że „neuronalna synchronia”może poprzedzać, a nie tylko odzwierciedlać, powstanie przyjaźni.

Długie siedzenie nie jest obojętne dla organizmu. 💺Po kilkudziesięciu minutach bez ruchu pogarsza się krążenie, rośnie u...
13/07/2026

Długie siedzenie nie jest obojętne dla organizmu. 💺Po kilkudziesięciu minutach bez ruchu pogarsza się krążenie, rośnie uczucie zmęczenia, a koncentracja może stopniowo spadać… następuje także wolniejsze przetwarzanie informacji.ℹ️😮‍💨

Wtedy też dochodzi do zmniejszenia przepływu krwi doprowadzanej do mózgu.🧠

W badaniu opublikowanym w Journal of Applied Physiology badano bardzo prostą interwencję:
1️⃣minutę półprzysiadów co 2️⃣0️⃣minut podczas 3️⃣godzin siedzenia

w porównaniu do

nieprzerwanego siedzenia 🪑

Co zaobserwowano❓
👉W porównaniu z ciągłym siedzeniem uczestnicy wykonujący półprzysiady:
✅lepiej utrzymywali funkcje wykonawcze ( Stroop Test, Trail Making Test Part 😎
✅uzyskiwali korzystniejsze wyniki w zadaniach wymagających kontroli uwagi i hamowania automatycznych reakcji
✅deklarowali lepszą koncentrację
✅odczuwali mniejsze zmęczenie psychiczne.

Dlaczego to właśnie półprzysiady mają tak korzystny wpływ❔🤔

Półprzysiad aktywuje duże grupy mięśni kończyn dolnych, zaś rytmiczna praca mięśni ud i pośladków:
👉uruchamia pompę mięśniową
👉wspomaga powrót żylny
👉aktywuje wzmożoną pracę układu krążenia

Wykazano, że wykonanie kilku tych ćwiczeń pomaga utrzymać przepływ krwi🩸w tętnicy szyjnej wewnętrznej, która zaopatruje przednią część krążenia mózgowego.

👉Wyniki wskazują, że półprzysiady mogą ograniczać niekorzystne zmiany naczyniowe pojawiające się podczas długotrwałego siedzenia.

To kolejny przykład, że mięśnie i mózg tworzą jeden zintegrowany układ. 💪🧠

Czasami najprostsza interwencja czyli przerwa w pracy 🕓 na kilka półprzysiadów co 20 minut może mieć mierzalny wpływ nie tylko na układ mięśniowo-szkieletowy, ale również na funkcjonowanie naszego mózgu.🧠

Neuroprzekaźniki to substancje chemiczne 🧪dzięki którym neurony komunikują się ze sobą w synapsach. Część z nich działa ...
29/06/2026

Neuroprzekaźniki to substancje chemiczne 🧪dzięki którym neurony komunikują się ze sobą w synapsach.

Część z nich działa lokalnie, inne jak 4 powyższe, pełnią funkcję neuromodulatorów ➡️
co oznacza że nie tyle „włączają” konkretne emocje, a zmieniają sposób pracy całych obwodów mózgowych 🧠i w konsekwencji wpływają na pobudliwość neuronów, uwagę, 📚uczenie się i reakcję na bodźce (naszą adaptację).

1️⃣Noradrenalina

Układ noradrenergiczny aktywuje się szczególnie wtedy, gdy mózg musi szybko 💨ocenić, co jest ważne, m.in. zagrożenie, błąd, silny bodziec albo zmianę sytuacji.

Noradrenalina:
👉zwiększa czujność
👉poprawia selekcję istotnych bodźców
👉wzmacnia konsolidację wspomnień emocjonalnych
👉moduluje reakcję stresową

pomaga przełączyć się z trybu rutynowego działania na tryb zwiększonej gotowości poznawczej.✅

2️⃣Dopamina

Często przedstawiana jako neuroprzekaźnik przyjemności, ale to uproszczenie❗️Jej kluczowa rola dotyczy motywacji, uczenia przez wzmocnienie i przewidywania nagrody.

Neurony dopaminergiczne reagują szczególnie na różnicę między tym, czego mózg się spodziewał, a tym, co faktycznie się wydarzyło.

3️⃣Serotonina

Układ serotoninergiczny reguluje nastrój, sen, apetyt, impulsywność, zachowania społeczne, reakcje lękowe i przetwarzanie bólu.

Serotonina pomaga 🧠 utrzymać równowagę między reakcją a zahamowaniem, stabilnością a zmianą zachowania.

👉Około 90–95% serotoniny organizmu znajduje się poza mózgiem, głównie w przewodzie pokarmowym ale nie przechodzi przez barierę krew mózg, dlatego układ serotoninergiczny mózgu funkcjonuje niezależnie.

4️⃣Histamina

W mózgu jest jednym z ważnych regulatorów stanu czuwania:
👉podtrzymuje aktywność kory mózgowej
👉zwiększa poziom czujności
👉wpływa na uwagę
👉wspiera uczenie się i pamięć

Dlatego niektóre leki przeciwhistaminowe mogą powodować senność, blokują one receptory H1 również w ośrodkowym układzie nerwowym.

🔔Neurony produkujące dopaminę, serotoninę, noradrenalinę i histaminę stanowią mniej niż 1️⃣% wszystkich neuronów mózgu, a mimo to mają ogromny wpływ na funkcjonowanie praktycznie całego OUN 🧠

Potocznie nazywany „udarem słonecznym” ☀️stan, w którym 🌡️przegrzanie organizmu przekracza możliwości termoregulacji i p...
26/06/2026

Potocznie nazywany „udarem słonecznym” ☀️stan, w którym 🌡️przegrzanie organizmu przekracza możliwości termoregulacji i prowadzi do ostrej dysfunkcji mózgu (OUN)🧠

Temperatura głęboka często przekracza 40°C i zaburza pracę neuronów, błon komórkowych, kanałów jonowych, mitochondriów i enzymów.

Komórka nerwowa traci wówczas zdolność utrzymania homeostazy energetycznej i jonowej, co moze w ciężkich przypadkach prowadzić do śmierci neuronów. ❌

👉Jednym z kluczowych mechanizmów jest uszkodzenie bariery krew–mózg.🩸
Hipertermia i stan zapalny zwiększają jej przepuszczalność, przez co do tkanki nerwowej łatwiej przedostają się mediatory zapalne i białka osocza. To sprzyja rozwojowi obrzęku naczyniopochodnego.

❌Równolegle może pojawić się obrzęk cytotoksyczny

Udar cieplny uruchamia także silną odpowiedź zapalną. W efekcie dochodzi do niedotlenienia tkanki nerwowej, mikrozakrzepów i dalszego nasilania obrzęku.

Szczególnie wrażliwy jest móżdżek ⚠️ (zwłaszcza komórki Purkinjego). Dlatego po ciężkim udarze cieplnym ☀️mogą występować
👉zaburzenia chodu, koordynacji i równowagi.
Opisywano również uszkodzenia m.in. hipokampa czy kory mózgowej.

Najczęstsze objawy to:
❌splątanie
❌bełkotliwa mowa
❌pobudzenie
❌drgawki, zaburzenia koordynacji,
❌senność lub utrata przytomności.

Po długiej ekspozycji na ☀️ obecnośc takich objawów powinna być sygnałem alarmowym. 🚨

❕Szczególnie uważać powinny dzieci, osoby starsze, przewlekle chore. 👶👴

Jeśli podejrzewasz udar cieplny nie czekaj. ❕

Przenieś osobę w chłodne miejsce, zdejmij nadmiar odzieży i rozpocznij chłodzenie: chłodna woda, wachlowanie, okłady na szyję.💦

🚑wezwij pomoc medyczną, zwłaszcza gdy pojawiają się objawy neurologiczne.

Najważniejsze 👉w udarze cieplnym liczą się minuty. Im szybciej obniżymy temperaturę, tym mniejsze ryzyko trwałego uszkodzenia mózgu.✅

Jak zapobiegać udarowi cieplnemu❓
Unikaj wysiłku w największym upale, pij regularnie, noś okrycie głowy 👒staraj się przebywac w cieniu. ✅

Na zdjęciu widzimy wyniki MRI dwóch wieloletnich przyjaciół (44 i 54 lata).🧔‍♂️🧔Obaj trafili do kliniki z klasyczną tria...
26/05/2026

Na zdjęciu widzimy wyniki MRI dwóch wieloletnich przyjaciół (44 i 54 lata).🧔‍♂️🧔
Obaj trafili do kliniki z klasyczną triadą objawów: postępującą ataksją, sztywnością mięśni i zaburzeniami mowy.

Diagnostyka różnicowa od początku wskazywała na podłoże neurodegeneracyjne – ataksję rdzeniowo-móżdżkową (SCA) lub dziedziczną paraplegię spastyczną (HSP).

Widzimy tu bowiem podręcznikowy zestaw zmian:
1️⃣Uogólniony zanik móżdżku (strzałki A, C, D, F) czyli
drastyczny, symetryczny zanik kory i robaka móżdżku z wyraźnym poszerzeniem szczelin.
2️⃣Objaw torebki wewnętrznej (strzałki B, E) tj. symetryczna hiperintensywność T2 w odnogach tylnych torebki wewnętrznej (PLIC), wskazująca na uszkodzenie dróg piramidowych.

Jednak zaawansowane testy genetyczne (NGS) 🧬nie wykazały żadnych mutacji.🤔

👉Klucz do diagnozy przyniósł dopiero szczegółowy wywiad środowiskowy przeprowadzony przez lekarzy ➡️obaj mężczyźni przez dekady byli malarzami budowlanymi i mieli kontakt z rozpuszczalnikami organicznymi (toluenem).🦺

☢️Toluen, jako substancja silnie lipofilna, ma szczególne powinowactwo do mieliny i komórek Purkinjego w móżdżku i co za tym idzie „rozpuszcza” osłonki mielinowe nerwów i selektywnie ❌niszczy komórki móżdżku. Obraz kliniczny i radiologiczny niemal niemożliwy do odróżnienia od wrodzonych wad neurodegeneracyjnych.

W epoce NGS i zaawansowanego MRI nadal warto zadać proste pytanie 💬: „Na co był Pan narażony w pracy?”

18/05/2026

Serce czy rozum? A może ♥️ i 🧠!

Podczas każdego skurczu serca krew jest pompowana do mózgu z dużą siłą. Fala ciśnienia tętniczego dociera do naczyń krwionośnych mózgu, powodując mikroskopijne, ale rzeczywiste jego “pulsowanie”.

➡️Ten rytmiczny ruch jest zsynchronizowany z cyklem pracy serca – skurczem i rozkurczem ✅

➡️To zjawisko ma znaczenie nie tylko fizjologiczne – pulsowanie wspieraja dystrybucję składników odżywczych i usuwanie produktów przemiany materii ✅

Dlaczego należy myć ręce? 🧼🧴Na 1 cm^2 skóry naszych dłoni może bytować od 100 do nawet 10 milionów komórek drobnoustrojó...
05/05/2026

Dlaczego należy myć ręce? 🧼🧴
Na 1 cm^2 skóry naszych dłoni może bytować od 100 do nawet 10 milionów komórek drobnoustrojów a wśród nich nie tylko flora fizjologiczna, ale i patogeny 🦠

Jako chirurg zdaję sobie sprawę z ogromnego znaczenia rygorystycznej aseptyki na sali operacyjnej, 😷ale dbanie o higienę rąk ma także bardzo duże znaczenie w codziennym życiu kazdego z nas.

👉Regularne mycie rąk redukuje ryzyko infekcji dróg oddechowych (jak grypa czy przeziębienie) o blisko 20%‼️

👉Szacuje się, że aż 80% wszystkich infekcji przenoszonych jest właśnie przez dłonie🤲

👉Regularne mycie rąk mydłem redukuje ryzyko chorób biegunkowych o ok. 30-40%, a u dzieci szkolnych nawet o ponad 50%!

👉Zostawienie wilgotnych rąk to błąd, ❌ponieważ wilgotne dłonie przenoszą do 1000 razy więcej bakterii niż suche. Woda ułatwia drobnoustrojom przemieszczanie się między powierzchniami.

⏱️ Dlaczego powinno się myć ręce akurat 20–30 sekund?
🦠Bakterie i wirusy nie leżą luźno na skórze, są „przyklejone” do naturalnych tłuszczów i potu. Potrzeba co najmniej 20 sekund intensywnego pocierania, aby mydło mogło się z nimi uporać. 🧼

W tym roku mija dokładnie 18 lat od startu globalnej kampanii SAVE LIVES: Clean Your Hands, dołącz do niej i zadbaj o siebie i bliskich!

Adres

Stalowa Wola

Ostrzeżenia

Bądź na bieżąco i daj nam wysłać e-mail, gdy Dr Jakub Litak - Neurochirurg umieści wiadomości i promocje. Twój adres e-mail nie zostanie wykorzystany do żadnego innego celu i możesz zrezygnować z subskrypcji w dowolnym momencie.

Skontaktuj Się Z Praktyka

Wyślij wiadomość do Dr Jakub Litak - Neurochirurg:

Skróty

Udostępnij

Kategoria