Health 12 Dietetyka Kliniczna

Health 12 Dietetyka Kliniczna Opieka dietetyczna nad osobami z zaburzeniami metabolicznymi i problemami zdrowotnymi wymagającymi interwencji żywieniowej.

Współpraca na podstawie wywiadu, wyników badań i stałego prowadzenia pacjenta. Konsultacje online i stacjonarne | Tczew 📍💻

😴 Lawenda to jeden z najlepiej przebadanych zapachów w kontekście snu. W części badań obserwowano po niej łatwiejsze zas...
11/05/2026

😴 Lawenda to jeden z najlepiej przebadanych zapachów w kontekście snu. W części badań obserwowano po niej łatwiejsze zasypianie, większe odprężenie i lepszą subiektywną jakość snu.
⠀
Najczęściej stosuje się ją wieczorem w formie dyfuzora, 2–3 kropli na poduszkę albo krótkiej inhalacji przed snem. Bardzo intensywny zapach nie działa lepiej i u części osób może wręcz utrudniać relaks.
⠀
Zapachy są mocno powiązane ze skojarzeniami i pamięcią. Tak jak niektóre perfumy czy zapachy potrafią przypominać konkretne osoby, miejsca albo sytuacje, tak samo regularnie używana lawenda może zacząć kojarzyć się organizmowi z porą snu i odpoczynkiem.
⠀
Znaczenie ma też jakość samego olejku. Warto wybierać naturalne olejki eteryczne z podanym składem botanicznym, np. Lavandula angustifolia, zamiast produktów określanych jedynie jako olejek zapachowy czy kompozycja zapachowa. Takie mieszanki często zawierają głównie syntetyczne substancje zapachowe.
⠀
Aromaterapia najlepiej sprawdza się jako element wieczornego wyciszenia, ale pamiętaj o zadbaniu o regularny rytm dobowy. Może być też prostym rytuałem pomagającym organizmowi łatwiej przejść w stan relaksu.

🌙 Jedzenie w nocy samo w sobie nie powoduje tycia. O masie ciała decyduje przede wszystkim całkowita ilość energii dosta...
18/04/2026

🌙 Jedzenie w nocy samo w sobie nie powoduje tycia. O masie ciała decyduje przede wszystkim całkowita ilość energii dostarczanej w ciągu dnia. Jeśli jesz więcej kalorii, niż wydatkujesz, masa ciała rośnie niezależnie od tego, czy posiłek wypada rano, wieczorem czy w nocy.
⠀
To nie znaczy jednak, że pora jedzenia jest całkowicie obojętna. Wieczorem i w nocy po tym samym posiłku poziom glukozy we krwi może rosnąć wyżej i wracać do normy wolniej niż wcześniej w ciągu dnia. Wynika to między innymi z dobowych zmian w insulinowrażliwości i regulacji metabolizmu glukozy. To nie jest automatyczne „tycie od godziny”, ale różnica w tym, jak organizm radzi sobie z posiłkiem o tej porze.
⠀
W praktyce problem często nie dotyczy samej godziny, tylko całego kontekstu. Jedzenie w nocy częściej wynika ze zmęczenia, stresu, nudy, nieregularnych posiłków w ciągu dnia albo długiego czuwania. W takich sytuacjach łatwiej o dodatkowe kalorie i wybór produktów wysokoprzetworzonych, więc ryzyko nadwyżki energetycznej po prostu rośnie. To właśnie ten mechanizm częściej tłumaczy przyrost masy ciała niż sama godzina na zegarku.
⠀
Znaczenie ma również sen. Późne jedzenie bywa związane z gorszą jakością snu, a niedobór snu sprzyja większemu apetytowi i gorszej kontroli jedzenia w ciągu dnia. To kolejny powód, dla którego nocne podjadanie może pośrednio utrudniać utrzymanie masy ciała, nawet jeśli nie jest jedyną przyczyną problemu.
⠀
Dlatego nie chodzi tylko o to, czy jesz w nocy, ale ile jesz, co jesz i jak regularnie wygląda Twój rytm dnia. Jeśli całkowita ilość kalorii jest dopasowana do wydatku energetycznego, pojedynczy późny posiłek sam w sobie nie przesądza o tyciu. Problem zaczyna się wtedy, gdy nocne jedzenie staje się stałym elementem nadwyżki kalorii, gorszej jakości diety i słabego snu.

🥩 Czerwone mięso i nowotwory to temat, który często jest źle rozumiany. Klasyfikacja WHO nie mówi, że mięso powoduje rak...
26/03/2026

🥩 Czerwone mięso i nowotwory to temat, który często jest źle rozumiany. Klasyfikacja WHO nie mówi, że mięso powoduje raka, tylko że istnieją solidne dowody na związek między jego spożyciem a ryzykiem niektórych nowotworów. Kluczowe jest jednak to, w jakim kontekście jest spożywane.
⠀
Dużą rolę odgrywa mikrobiota jelitowa. To od niej zależy, jak organizm reaguje na dietę. Część bakterii ma działanie ochronne, inne mogą sprzyjać powstawaniu szkodliwych metabolitów. Te pierwsze żywią się głównie błonnikiem i składnikami roślinnymi, dlatego dieta bogata w warzywa, owoce, nasiona czy produkty pełnoziarniste wspiera ich rozwój.
⠀
Z kolei bakterie proteolityczne, określane jako gnilne, wykorzystują jako źródło energii białko, w tym włókna mięsa. W określonych warunkach mogą prowadzić do powstawania związków takich jak aminy heterocykliczne, siarkowodór czy N-nitrozwiązki, które wiąże się z procesami zapalnymi i uszkodzeniem nabłonka jelit.
⠀
Istnieje też szlak związany z powstawaniem TMAO, czyli związku tworzonego m.in. z karnityny obecnej w czerwonym mięsie przy udziale bakterii jelitowych. Jego podwyższone stężenia są powiązane z chorobami sercowo-naczyniowymi i mogą pośrednio wpływać na stan zapalny.
⠀
To, jak organizm przetwarza jedzenie, w dużej mierze zależy od stanu mikrobioty jelitowej. Jeśli mikrobiota jest zaburzona, np. po antybiotykach, lekach przeciwzapalnych czy inhibitorach pompy protonowej, przewaga może przesuwać się w stronę bakterii o mniej korzystnym profilu. Wtedy ta sama dieta działa inaczej niż u osoby z dobrze funkcjonującą mikrobiotą.
⠀
Znaczenie ma też jakość produktów. Mięsa przetworzone, takie jak parówki, salceson czy produkty z mięsa oddzielonego mechanicznie, często zawierają dodatki technologiczne, w tym azotany i azotyny, które mogą sprzyjać powstawaniu N-nitrozwiązków.
⠀
Dlatego nie chodzi tylko o to, czy ktoś je mięso, ale ile go spożywa, jak często i w jakim kontekście całej diety. Ilość błonnika, różnorodność produktów roślinnych, jakość mięsa i stan jelit mają znaczenie. To one w dużej mierze decydują o tym, czy dany model żywienia będzie sprzyjał zdrowiu, czy odwrotnie.

Kac nie wynika tylko z odwodnienia. W organizmie powstaje też aldehyd octowy, toksyczny produkt metabolizmu alkoholu. Do...
08/03/2026

Kac nie wynika tylko z odwodnienia. W organizmie powstaje też aldehyd octowy, toksyczny produkt metabolizmu alkoholu. Do tego dochodzi stres oksydacyjny, zaburzenia elektrolitowe i pogorszenie jakości snu. Istnieje kilka prostych, choć mniej oczywistych rzeczy, które mogą zmniejszyć ryzyko ciężkiego poranka następnego dnia.
⠀
🥃 Znaczenie ma rodzaj alkoholu. Niektóre napoje zawierają więcej tzw. kongenerów, czyli produktów ubocznych fermentacji i starzenia. W większej ilości występują w ciemnych alkoholach, takich jak whisky, rum czy brandy. W alkoholu o wyższej czystości, np. wódce, jest ich znacznie mniej, a badania sugerują, że napoje bogate w kongenery częściej nasilają objawy kaca.
⠀
Pomocne są elektrolity, szczególnie sód i potas, które umożliwiają prawidłowy transport wody w organizmie. Z sodem zwykle nie ma problemu, bo imprezom towarzyszą słone przekąski. Częściej brakuje potasu, dlatego obok typowych przekąsek można dorzucić coś, co go dostarczy, np. banany, pomidory albo kawałki arbuza.
⠀
W metabolizmie alkoholu w wątrobie ważną rolę odgrywa też glutation. Jego produkcję wspierają N-acetylocysteina (NAC), witamina C oraz cynk. W praktyce stosuje się dawki około NAC 3 g, witamina C 1 g oraz cynk 30 mg, co może wspierać utylizację alkoholu i ograniczać stres oksydacyjny.
⠀
Jeśli alkohol pojawia się kilka razy w miesiącu, warto pamiętać o witaminach z grupy B. Alkohol zwiększa ich utratę, a są ważne dla pracy układu nerwowego i procesów energetycznych. Dlatego czasem stosuje się kompleks witamin B (B-complex). Sama witamina B6 w aktywnej formie P-5-P, zwykle w dawce 50 mg, wspiera funkcjonowanie układu nerwowego i u części osób może poprawić samopoczucie.
⠀
Alkohol wpływa też na sen, zaburzając jego architekturę i powodując fragmentację. Dobrym pomysłem może być około 30-minutowa drzemka w ciągu dnia, najlepiej w połączeniu z tzw. coffee nap. Najpierw wypijasz kawę, potem idziesz na krótką drzemkę. Kofeina zaczyna działać dopiero po około 20 do 30 minutach, więc gdy się budzisz, jej efekt dopiero się pojawia. Ważne, żeby drzemka nie była dłuższa, bo wtedy łatwo wejść w głębszą fazę snu i obudzić się jeszcze bardziej otępiałym.

🌿 Konopie indyjskie, potocznie nazywane marihuaną, zawierają substancje czynne, głównie THC i CBD. THC działa psychoakty...
27/02/2026

🌿 Konopie indyjskie, potocznie nazywane marihuaną, zawierają substancje czynne, głównie THC i CBD. THC działa psychoaktywnie: zmienia percepcję, może nasilać doznania i kreatywność, ale też pogarszać koncentrację i wywoływać lęk. CBD nie działa odurzająco i występuje m.in. jako olejki, kapsułki czy produkty spożywcze, choć ich jakość i standaryzacja bywają bardzo różne.
⠀
Działanie zależy od dawki, proporcji THC do CBD, predyspozycji indywidualnych oraz tzw. set and setting, czyli stanu psychicznego i kontekstu użycia. Ta sama dawka u jednej osoby działa uspokajająco, u innej może wywołać napięcie i dezorganizację myślenia.
⠀
W medycynie konopie rozważa się głównie w bólu neuropatycznym i niektórych zespołach bólu przewlekłego. Efekt zwykle jest umiarkowany, ale u części pacjentów może zmniejszyć nasilenie objawów lub ograniczyć dawki innych leków. W przypadku lęku dane są mniej jednoznaczne. Niskie dawki CBD mogą działać przeciwlękowo, natomiast wyższe dawki THC mogą lęk nasilać.
⠀
Konopie nie uczą radzenia sobie z emocjami. THC może pogarszać pamięć krótkotrwałą i koncentrację, a regularne używanie, zwłaszcza rozpoczęte przed 18 rokiem życia, wiąże się z ryzykiem obniżenia funkcji poznawczych, w tym wyników IQ. Opisywany jest także zespół amotywacyjny, czyli spadek napędu i motywacji.
⠀
U osób z rodzinną historią schizofrenii lub epizodów psychotycznych stosowanie konopi, szczególnie z wysoką zawartością THC, może zwiększać ryzyko ujawnienia zaburzeń psychotycznych. Istnieje również ryzyko uzależnienia, głównie psychicznego. Konopie mogą zwiększać apetyt, co w części sytuacji klinicznych bywa korzystne, ale w innych sprzyja nadmiernemu spożyciu energii.
⠀
Znaczenie ma sposób przyjmowania. Palenie działa w ciągu kilku minut, ale wiąże się z wdychaniem produktów spalania i obciążeniem układu oddechowego. Waporyzacja również daje szybki efekt, jednak bez procesu spalania. Podanie doustne działa wolniej, za to dłużej i bywa silniejsze, niż początkowo się wydaje.

🛖 Post przerywany nie jest nowym wynalazkiem, ale współczesną nazwą dla schematu żywienia, w którym występują wyraźne ok...
17/02/2026

🛖 Post przerywany nie jest nowym wynalazkiem, ale współczesną nazwą dla schematu żywienia, w którym występują wyraźne okresy bez podaży energii. Z perspektywy fizjologii kluczowe jest to, co dzieje się metabolicznie w trakcie tych przerw.
⠀
Po kilku godzinach od posiłku spada poziom insuliny, a organizm w większym stopniu zaczyna korzystać z tłuszczu jako źródła energii. Wraz z wydłużaniem przerwy zużywane są zapasy glikogenu w wątrobie, a przy utrzymującym się niskim poziomie insuliny rośnie uwalnianie kwasów tłuszczowych z tkanki tłuszczowej.
⠀
U części osób, zwłaszcza z insulinoopornością lub nadmiarem tkanki tłuszczowej, taki schemat może wiązać się z poprawą wrażliwości insulinowej i obniżeniem stężenia trójglicerydów, szczególnie jeśli towarzyszy mu redukcja masy ciała.
⠀
Istotna jest również tzw. elastyczność metaboliczna, czyli zdolność organizmu do dostosowywania wykorzystania substratów energetycznych do ich dostępności i sygnałów hormonalnych. Regularne okresy bez jedzenia mogą sprzyjać zwiększonemu wykorzystaniu kwasów tłuszczowych w stanie niskiej insuliny, choć efekt zależy od całkowitej podaży kalorii, jakości diety i poziomu aktywności fizycznej.
⠀
W badaniach porównujących post przerywany z klasyczną redukcją kaloryczną, przy takim samym bilansie energetycznym, różnice w utracie masy ciała są zwykle niewielkie. Przewaga tej strategii polega częściej na ułatwieniu kontroli apetytu i struktury dnia niż na wyjątkowym działaniu metabolicznym.
⠀
Nie jest to rozwiązanie uniwersalne. U osób z zaburzeniami gospodarki glukozowej, wysokim poziomem stresu, problemami hormonalnymi czy historią zaburzeń odżywiania wymaga indywidualnej oceny. Zbyt agresywne wydłużanie postu może pogorszyć jakość snu, nasilić napady głodu i utrudnić utrzymanie planu.

Kwasy omega-3 są jednymi z najlepiej przebadanych składników diety w kontekście serca, mózgu i procesów zapalnych. Najwi...
12/02/2026

Kwasy omega-3 są jednymi z najlepiej przebadanych składników diety w kontekście serca, mózgu i procesów zapalnych. Największe znaczenie mają dwie frakcje: EPA i DHA.
⠀
To długołańcuchowe kwasy tłuszczowe, które wbudowują się w błony komórkowe i wpływają na produkcję mediatorów zapalnych. W praktyce oznacza to modulowanie odpowiedzi zapalnej, a nie jej wyłączanie. Skala efektu zależy od dawki, czasu stosowania i wyjściowego poziomu stanu zapalnego.
⠀
W kontekście układu sercowo-naczyniowego najbardziej spójne dane dotyczą wyższych dawek EPA u osób z podwyższonym ryzykiem sercowym, zwłaszcza przy podwyższonych trójglicerydach. W prewencji wtórnej, czyli po zawale, w określonych sytuacjach klinicznych mogą być elementem terapii uzupełniającej. W populacji ogólnej efekty są mniejsze i mniej jednoznaczne.
⠀
W przypadku funkcji poznawczych i nastroju działanie jest zwykle subtelne. Najczęściej obserwuje się je u osób z niskim spożyciem ryb lub przy niedoborach, a nie jako wzmocnienie u osoby zdrowej.
⠀
Coraz częściej analizuje się nie tylko dawkę suplementu, ale tzw. Omega-3 Index 🧪, czyli poziom EPA i DHA w błonach erytrocytów. Możesz oznaczyć ten parametr we krwi i sprawdzić, ile tych kwasów faktycznie masz w komórkach. Wtedy widzisz, czy suplementacja realnie podniosła poziom omega-3, czy przyjmujesz kapsułkę bez wyraźnego efektu.
⠀
Znaczenie ma też źródło. ALA obecny w siemieniu lnianym czy orzechach włoskich musi zostać przekształcony do EPA i DHA, a konwersja u ludzi jest ograniczona. Dlatego preparaty zawierające bezpośrednio EPA i DHA z ryb lub alg działają inaczej niż źródła roślinne oparte wyłącznie na ALA.
⠀
Warto też odróżnić dietę od suplementu. Regularne spożywanie tłustych ryb 1–2 razy w tygodniu wiąże się z niższym ryzykiem sercowym w badaniach populacyjnych. Bardzo wysokie dawki omega-3 w części badań zwiększały ryzyko migotania przedsionków, dlatego więcej nie zawsze znaczy lepiej.

🔮 Medycyna alternatywna rośnie w siłę nie dlatego, że działa lepiej. Tylko dlatego, że ludzie są coraz bardziej sfrustro...
01/02/2026

🔮 Medycyna alternatywna rośnie w siłę nie dlatego, że działa lepiej. Tylko dlatego, że ludzie są coraz bardziej sfrustrowani tym, jak działa system ochrony zdrowia.
⠀
Według danych z USA i Europy z terapii alternatywnych korzysta już około 30–40% dorosłych, często równolegle z leczeniem konwencjonalnym. Co ciekawe, robią to głównie osoby wykształcone, a nie łatwowierni. Często nie ma czasu ani przestrzeni, żeby wyjaśnić mechanizm, przyczynę albo sens leczenia. Pacjent wychodzi z gabinetu z zaleceniem, ale bez zrozumienia.
⠀
Dokładnie tu pojawia się luka z przestrzenią na alternatywną metodykę.
⠀
I wtedy trafia do kogoś, kto poświęca mu godzinę. Tłumaczy wszystko jednym ciągiem. Jelita, hormony, stres, toksyny, niedobory. Nawet jeśli połowa tych wyjaśnień nie ma solidnych podstaw naukowych, całość brzmi logicznie. A mózg bardzo lubi spójne historie 🧩
⠀
Badania pokazują, że poczucie bycia wysłuchanym realnie zmniejsza odczuwanie objawów. To nie znaczy, że terapia działa biologicznie. To znaczy, że relacja i narracja mają ogromny wpływ na percepcję zdrowia. I dokładnie na tym bazuje ogromna część „alternatywy”.
⠀
Najgroźniejsze w medycynie alternatywnej nie są same metody, tylko obietnice. Proste rozwiązania na złożone problemy. Leczenie „przyczyny wszystkiego”. Brak granic odpowiedzialności. Dane pokazują, że u części pacjentów korzystanie wyłącznie z terapii alternatywnych wiąże się z gorszym rokowaniem w chorobach przewlekłych i nowotworowych. Nauka rzadko daje cudowne odpowiedzi, ale daje coś ważniejszego: bezpieczeństwo i przewidywalność.
⠀
Medycyna konwencjonalna operuje niepewnością, prawdopodobieństwem i ograniczeniami, ale bardzo rzadko ma czas, żeby to wytłumaczyć.
⠀
Medycyna alternatywna robi odwrotnie: upraszcza, domyka narrację i mówi z absolutną pewnością, nawet tam, gdzie tej pewności po prostu nie ma.
⠀
A pacjent zostaje między nimi, bez narzędzi do oceny, co jest wiedzą opartą na dowodach, a co tylko spójną, dobrze sprzedaną historią.

Medytacja ma dziś fatalny PR. Albo jest przedstawiana jako magiczny sposób na uspokojenie głowy, albo jako coś, co nie d...
20/01/2026

Medytacja ma dziś fatalny PR. Albo jest przedstawiana jako magiczny sposób na uspokojenie głowy, albo jako coś, co nie działa, bo jak można nie myśleć? A tymczasem badania mówią o niej coś znacznie mniej spektakularnego, ale dużo ciekawszego.
⠀
Medytacja nie polega na wyłączaniu myśli. Nie polega też na byciu spokojnym. W praktyce to trening uwagi i regulacji układu nerwowego. Tyle. I aż tyle.
⠀
Z badań wiemy, że regularna praktyka, zwłaszcza oparta na uważności, wiąże się ze zmniejszeniem subiektywnego stresu i napięcia. Nie dlatego, że problemy znikają, ale dlatego, że układ nerwowy reaguje na nie mniej gwałtownie. Ciało migdałowate, czyli struktura odpowiedzialna za reakcje alarmowe, staje się mniej reaktywne, a powrót do równowagi po stresie jest szybszy.
⠀
Są też dane pokazujące poprawę funkcjonowania uwagi. Nie w sensie „skupiam się idealnie przez godzinę”, tylko w bardziej realistycznym znaczeniu. Łatwiej zauważyć, że uwaga odpłynęła, i łatwiej ją przywrócić. Mniej czasu spędza się w automatycznych, reaktywnych schematach. To subtelna zmiana, ale w codziennym życiu robi różnicę.
⠀
Medytacja wpływa również na regulację emocji. Osoby praktykujące regularnie częściej opisują, że emocje są nadal obecne, ale mniej ich zalewają. Pojawia się większa przestrzeń między bodźcem a reakcją. To nie jest wyciszenie emocji, tylko większa tolerancja na ich obecność.
⠀
Istnieją również badania wskazujące na poprawę jakości snu i zmniejszenie zmęczenia psychicznego, szczególnie przy krótkich, regularnych praktykach. Nie dlatego, że medytacja usypia, ale dlatego, że układ nerwowy uczy się schodzić z wysokiego pobudzenia.
⠀
Jednocześnie nauka jest tu dość trzeźwa. Medytacja nie jest lekiem. Nie działa u wszystkich. Na początku bywa trudna, a nawet frustrująca. Nie zawsze przynosi ulgę i nie zawsze jest przyjemna. I to też jest zgodne z badaniami.
⠀
I może właśnie dlatego, zamiast pytać „czy medytacja działa”, lepiej zapytać: na co dokładnie ma działać i jakim kosztem. Bo wtedy przestaje być modą, a zaczyna być narzędziem.

Adres

Wojska Polskiego 5 (przychodnia NZOZ Medyk)
Tczew
83-110

Strona Internetowa

Ostrzeżenia

Bądź na bieżąco i daj nam wysłać e-mail, gdy Health 12 Dietetyka Kliniczna umieści wiadomości i promocje. Twój adres e-mail nie zostanie wykorzystany do żadnego innego celu i możesz zrezygnować z subskrypcji w dowolnym momencie.

Skontaktuj Się Z Praktyka

Wyślij wiadomość do Health 12 Dietetyka Kliniczna:

Skróty

Udostępnij

Kategoria