19/03/2025
ZBAWIENNA MOC DOTYKU
Jak dotyk wpływa na Twój umysł i ciało?
Tak wiele z naszych doświadczeń wiąże się ze zmysłem dotyku. Troskliwa opieka rodziców w pierwszych latach życia, przytulenie z przyjaciółmi na powitanie, elektryzujący dotyk pierwszego obiektu uczuć, uścisk dłoni z nowo poznanym kolegą z pracy. Nawet, jeśli na co dzień nie zwracasz na takie gesty uwagi, z pewnością odczułabyś ich brak, gdyby zupełnie zniknęły z Twojego życia.
Biologia dotyku
Wszystkie bodźce czuciowe to ścisła zależność między Twoją skórą, nerwami i mózgiem. Dobrze obrazuje to badanie przeprowadzone w 1997 roku w Rumunii przez neurobiolog Mary Carlson i jej męża, psychiatrę Feltona Earlsa. Postanowili przyjrzeć się rozwojowi dzieci w tamtejszych sierocińcach, w których brakowało odpowiedniej ilości personelu. Dla niektórych wychowanków zorganizowali roczny program opiekuńczo-wychowawczy.
Okazało się, że po roku dzieci radziły sobie o wiele lepiej z zadaniami i lepiej rozwijały fizycznie w porównaniu do ich rówieśników z sierocińca, pozbawionych dotyku i uwagi. Poziom kortyzolu (hormonu stresu) u dzieci otoczonych opieką obniżał się w ciągu dnia, u pozostałych natomiast wzrastał.
Co prawda efekt był najsilniejszy, gdy dłoń trzymał partner lub partnerka, ale występował nawet w kontakcie z obcymi osobami.
Potwierdzają to także dobrze znane eksperymenty Harlowa. W jednym z nich skonstruował dla młodych małpek dwie zastępcze sztuczne matki – jedną zrobioną z drutu i drugą z miękkich i przytulnych materiałów. Mimo, że tylko od drucianej surogatki małpki mogły uzyskać jedzenie, większość czasu spędzały z tą, która była milsza w dotyku. Jak się okazuje, jedzenie jest co prawda niezbędne do przetrwania, ale to dotyk umożliwia zdrowy rozwój.
Dobroczynny wpływ dotyku
Dorośli, którym nie brakuje dotyku na co dzień, znacznie lepiej radzą sobie w każdym aspekcie życia - emocjonalnym, fizycznym i poznawczym. Cieszą się lepszym zdrowiem i generalnie żyją dłużej. Dotyk oddziałuje też na hipokamp odpowiadający za pamięć i uwalnia hormony zapewniające pozytywne emocje.
Dotyk uspokaja Twój układ nerwowy i spowalnia bicie serca. Obniża ciśnienie krwi i poziom kortyzolu, hormonu stresu. Jego brak przyczynia się do wielu problemów ze zdrowiem fizycznym i mentalnym, jak depresja czy zwiększony poziom lęku.
Dotyk na co dzień
Co wobec tego możesz zrobić, jeśli jesteś zmuszona wytrwać dłuższy okres czasu bez najmniejszego kontaktu fizycznego z innymi? Z jakich metod zaradczych skorzystać, by zmniejszyć negatywne skutki dla ciała i umysłu?
Prysznic lub ciepła kąpiel – co prawda nie wywołają takiej reakcji, jak bezpośredni dotyk, ale mają pozytywny wpływ na ciało i umysł. Neurobiolog Helena Wasling podkreśla, że ciepła woda rozluźnia mięśnie i zmniejsza psychiczne napięcie. Odczucie delikatnego strumienia wody na skórze pobudza znajdujące się w niej receptory nerwowe, wywołując przyjemność i odprężenie.
Pogłaskanie domowego pupila – już samo przebywanie w towarzystwie zwierzątka futerkowego obniża poziom stresu, reguluje rytm serca i ciśnienie krwi. Wpływa na to też więź, jaką z nim tworzysz i pozytywne emocje, które w Tobie wywołuje. Nic dziwnego, że od początku pandemii liczba adopcji psów i kotów gwałtownie wzrosła. Obecność ulubionego pupila działa terapeutycznie zwłaszcza, gdy możliwość kontaktu z ludźmi jest znacznie ograniczona.
Masaż – łagodzi objawy depresji, zwiększa uważność i wzmacnia odporność. Dowodu na to dostarcza choćby eksperyment przeprowadzony przez Tiffany Field, dyrektor instytutu badawczego na Florydzie. Dla dwóch grup starszych osób zorganizowała regularne odwiedziny, które opierały się na rozmowach i wspólnym spędzaniu czasu. W jednej z nich oferowano również sesje masażu. Tam, gdzie zadbano także o potrzebę dotyku, seniorzy oceniali o wiele wyżej korzyści dla ich emocji i umysłu.
Warto wspomnieć, że fotel czy urządzenie do masażu nie przynosi takiego efektu, jak bezpośredni dotyk. Jeśli jednak nie jesteś w stanie zapewnić sobie regularnych sesji masażu, pewną ulgę mogą przynieść koce czy kołdry obciążeniowe.
Bliskie relacje z ludźmi – co pozostaje, gdy ograniczy się możliwość fizycznego kontaktu z innymi? Jednym z elementów, któremu możesz poświęcić wtedy więcej uwagi, jest kontakt wzrokowy. Wasling twierdzi, że dotknięcie kogoś jest formą przekazaniu mu komunikatu „dostrzegam Cię, jestem tutaj, widzę i cenię Twoją obecność”. Dlatego tak ważne jest patrzenie komuś w oczy podczas bezpośredniej rozmowy.
Źródło: https://euphire.pl
