28/01/2026
Badania: znaczenie stołówek szkolnych a zmniejszenie wybiórczości pokarmowej u dzieci.
Według najnowszego badania przeprowadzonego przez Uniwersytet w Bristolu, szkolne obiady mogą sprzyjać większej różnorodności diety u 13-latków, którzy w dzieciństwie wykazywali selektywne podejście do jedzenia, w porównaniu z posiłkami przynoszonymi z domu w lunchboxach. Wyniki zostały opublikowane 15 maja w czasopiśmie Journal of Human Nutrition and Dietetics.
Analiza wykazała, że dzieci, które we wczesnym dzieciństwie były wybiórcze w jedzeniu, a w wieku 13 lat miały możliwość samodzielnego wyboru posiłków w szkolnej stołówce, podejmowały bardziej urozmaicone decyzje żywieniowe niż ich rówieśnicy jedzący lunche z pudełka. Zespół badawczy podkreśla, że jest to pierwsze badanie analizujące zachowania żywieniowe selektywnie jedzących dzieci poza środowiskiem domowym, bez bezpośredniego wpływu rodziny.
W przypadku lunchów przynoszonych z domu dzieci jedzące wybiórczo rzadziej wybierały kanapki z mięsem lub rybą, a częściej sięgały po nadzienia takie jak Marmite, masło orzechowe czy serek topiony. Rzadziej również spożywały owoce oraz sałatki. Natomiast podczas korzystania ze szkolnych obiadów nie unikały ani mięsa, ani ryb, ani owoców. Ich wybory żywieniowe były bardziej zróżnicowane i zbliżone do decyzji podejmowanych przez rówieśników bez selektywnych nawyków.
Naukowcy wykorzystali dane ankietowe pochodzące od ponad 5300 dzieci uczestniczących w długofalowym badaniu „Children of the 90s” („Dzieci lat 90.”). Porównano informacje z okresu przedszkolnego oraz z wieku 13 lat, aby ocenić, jak selektywne nawyki żywieniowe zmieniają się wraz z dorastaniem.
Wśród badanych dzieci około połowa spożywała lunche z pudełka przez większość dni tygodnia, nieco ponad jedna czwarta regularnie korzystała z obiadów szkolnych, a ponad jedna trzecia jadła je tylko w wybrane dni. Jedna czwarta uczniów deklarowała całkowite pomijanie posiłku lunchowego. Nie stwierdzono istotnych różnic w częstości wyboru lunchboxów lub obiadów szkolnych pomiędzy dziećmi jedzącymi selektywnie a pozostałymi.
Choć selektywność żywieniowa najczęściej nasila się około 3. roku życia, badanie pokazało, że u części dzieci cechy te utrzymują się także w okresie nastoletnim. Wyniki sugerują jednak, że szkolne obiady mogą wspierać poszerzanie repertuaru spożywanych produktów i pozytywnie wpływać na jakość diety.
Powszechnie wiadomo, że dzieci jedzące wybiórczo zazwyczaj spożywają mniej warzyw i owoców, jednak analiza wykazała, że niemal wszystkie dzieci – niezależnie od nawyków – jedzą ich zbyt mało. Warzywa odgrywają kluczową rolę w rozwoju, dostarczając błonnika, witamin i składników mineralnych niezbędnych do prawidłowego wzrostu oraz zmniejszenia ryzyka chorób przewlekłych.
Dr Caroline Taylor, główna autorka badania i adiunkt w dziedzinie żywienia w Bristol Medical School: Population Health Sciences, zaznaczyła:
„Każde dziecko jest inne i nie istnieje jedno uniwersalne rozwiązanie. Nasze wyniki pokazują, że szkolne obiady mogą być skutecznym sposobem na urozmaicenie diety selektywnie jedzących nastolatków, ale rodzice mają do dyspozycji także wiele innych strategii. Wspólne posiłki, dawanie dobrego przykładu czy angażowanie dzieci w przygotowywanie jedzenia mogą mieć bardzo pozytywny wpływ”.
Dodała również:
„Większość dzieci jedzących wybiórczo spożywa wystarczającą ilość jedzenia, jednak ich dieta nie zawsze jest odpowiednio zbilansowana. Niezwykle istotne jest zachęcanie wszystkich dzieci – zarówno w domu, jak i w szkole – do regularnego spożywania warzyw i owoców bogatych w składniki.
