Gabinet Psychoterapii Anna Grzesiuk-Marek

26/08/2026

26/08/2026

Skuteczność psychoterapii psychoanalitycznej - wyniki badań.

We wcześniejszych wpisach cyklu prezentowaliśmy neurobiologiczne podstawy teorii psychoanalitycznych. Dziś czas na przyjrzenie się badaniom dokumentującym skuteczność psychoterapii psychoanalitycznej.

- Leuzinger-Bohleber (2021) badała skuteczność długoterminowej terapii psychoanalitycznej z terapią poznawczo-behawioralną u pacjentów z chroniczną depresją - często związaną z wczesnodziecięcą traumą. Grupą badawczą było kilkaset osób rekrutowanych w kilku ośrodkach. Pacjenci zostali losowo przydzieleni do grup terapeutycznych (nurt psychoanalityczny vs poznawczo-behawioralny).

- Ocena funkcjonowania psychicznego monitorowana była przez kilka lat – follow up po 3 i 5 latach pokazał spadek symptomów w obu rodzajach grup terapeutycznych
Trwałe zmiany w głębszych strukturach osobowości obserwowano jedynie u pacjentów korzystających z terapii psychoanalitycznej.

- Co szczególnie ciekawe, kolejne oceny po 3 i 5 latach dokonane za pomocą zoperacjonalizowanych narzędzi, wykazały tzw. efekt uśpienia – pacjenci po zakończeniu terapii psychoanalitycznej nadal rozwijali swój potencjał zmian - najgłębsze i najtrwalsze zmiany ujawniały się z upływem czasu - także po zakończeniu terapii.

- Badanie Leuzinger-Bohleber potwierdziło powiązanie traumy wczesnodziecięcej z przewlekłą depresją występująca w późniejszym życiu i wykazało, iż terapia psychoanalityczna jest szczególnie wskazana dla osób borykających się z tego rodzaju trudnościami.

26/08/2026

Od konsultacji wszystko się zaczyna.

🌿 To nie jest egzamin ani zobowiązanie do rozpoczęcia terapii.

🌿 To rozmowa o Twoich pytaniach, obawach i oczekiwaniach. O tym, czym jest grupa terapeutyczna i czy jest dobrym miejscem właśnie dla Ciebie.

Dobra decyzja nie rodzi się z pośpiechu. Rodzi się z możliwości wspólnego myślenia.

19/08/2026

"Doświadczenia wczesnodziecięce kształtują późniejsze funkcjonowanie psychiczne"

🛋️ Ojciec psychoanalizy, Zygmunt Freud, zwrócił uwagę na znaczenie wczesnych doświadczeń dziecka dla późniejszego funkcjonowania psychicznego w dorosłości.

Dziś wiele z jego intuicyjnych spostrzeżeń znajduje potwierdzenie w neurobiologii.

👶 Mózg dziecka jest wyjątkowo plastyczny. W pierwszych latach życia intensywnie tworzą się i przebudowują połączenia neuronalne.

- Jakość wczesnych relacyjnych doświadczeń wpływa na to, jak rozwijają się obszary odpowiedzialne m.in. za emocje, uczenie się i regulację stresu.

- Relacje z opiekunami mają znaczenie biologiczne. Bezpieczne, przewidywalne i wspierające środowisko pomaga rozwijać systemy odpowiedzialne za regulację emocji.

- Przewlekły stres, zaniedbanie czy doświadczenia traumatyczne w dzieciństwie mogą wpływać na rozwój m.in. ciała migdałowatego, hipokampa i kory przedczołowej.

- Badania wskazują na związek między doświadczeniami z dzieciństwa a funkcjonowaniem osi HPA (podwzgórze–przysadka–nadnercza), która odpowiada za reakcję organizmu na stres.

- Odkrycia epigenetyki pokazują, że środowisko i przewlekły stres mogą oddziaływać na mechanizmy regulujące aktywność genów — bez zmiany samej sekwencji w DNA.

- Wczesne doświadczenia są jednym z czynników wpływających na podatność na problemy ze zdrowiem psychicznym, m.in. zaburzenia lękowe, depresję czy PTSD.

🧠Co istotne, rozwijający się mózg pozostaje plastyczny, a późniejsze bezpieczne relacje, mogą wspierać zmianę utrwalonych wzorców funkcjonowania – badania wskazują, iż psychoterapia psychoanalityczna sprzyja skutecznemu leczeniu zaburzen emocjonalnych i osobowości (p**n np. metaanaliza Lechisering I in., 2023)

Od Freuda do neurobiologii droga jest długa, ale pytanie pozostaje podobne: jak to, czego doświadczamy na początku życia, wpływa na to, kim stajemy się później?

17/08/2026

Przymus powtarzania....

🎭 Niektóre doświadczenia nie stają się od razu wspomnieniami. Najpierw pozostają czymś, czego nie da się jeszcze pomyśleć.

Patrząc na obraz Edvarda Muncha „Death and the Child” trudno nie odnieść wrażenia, że przedstawia on nie tylko spotkanie dziecka ze śmiercią. To również obraz spotkania z doświadczeniem, które przekracza możliwości jego zrozumienia.

Dziecko widzi, czuje i zapamiętuje, ale nie dysponuje jeszcze słowami ani znaczeniami, które pozwoliłyby nadać temu, co się wydarzyło, spójną historię.

Oglądając sztukę „Muszenie” w Teatrze Dramatycznym, można doświadczyć, że pamięć nie jest archiwum wiernie przechowującym przeszłość. Jest to żywy proces, w którym znaczenia rodzą się stopniowo — czasem dopiero po wielu latach, kiedy umysł staje się gotowy, by wrócić do tego, co kiedyś było zbyt bolesne lub zbyt złożone, aby to pomieścić.

Psychiczne dojrzewanie nie zawsze polega na tym, że wydarza się coś nowego. Czasem polega na tym, że po raz pierwszy potrafimy zobaczyć własną przeszłość inaczej niż dotąd.

Nie zmieniają się fakty. Zmienia się sposób, w jaki potrafimy je przeżywać i rozumieć.

🎭 „Muszenie” – Teatr Dramatyczny w Warszawie
🖼 Edvard Munch, Death and the Child (Døden og barnet), 1899. Olej na płótnie. Munchmuseet, Oslo. Reprodukcja: Wikimedia Commons (Public Domain).

17/08/2026

Jak działa grupy psychoterapeutyczne?

1. 👥 Grupa nie leczy dlatego, że ludzie siedzą razem.
Leczy dlatego, że z czasem zaczynają wspólnie myśleć, przeżywać i nadawać znaczenie temu, co wcześniej wydawało się niemożliwe do zrozumienia.

Zapraszamy na konsultacje do naszego Ośrodka.

17/08/2026

Neurobiologia przywiązania

Neurobiologia przywiązania

Mahler, Bowlby, Winicott… Wszyscy zgodni byli, że dążenie do relacji jest wrodzone i biologicznie instynktowne... Co na ten temat sądzi jednak nauka?

Przypomnijmy sobie kilka argumentów potwierdzajacych tę tezę

* Eksperyment Harlowa – młode makaki wolały „matkę” futrzastą, miękką, taką, do której można się przytulić, od „matki” drucianej, zimnej, ale wyposażonej w mleko. Co więcej, małpki wychowane bez opieki w dorosłości wykazywały silny lęk, niepokój oraz zdezorganizowane zachowanie w obliczu stresu.

* Regulacja zachowań przywiązaniowych odbywa się przez OUN w obszarze położonym na styku kory i struktur podkorowych, który stanowi najwyższe – „myślące” – piętro układu limbicznego – kluczowego dla regulacji pobudzenia – a więc także wszystkich innych stanów emocjonalnych.

* Jak wynika z badań z udziałem neuroobrazowania, przednia część zakrętu obręczy i ciało migdałowate kierują ja-emocjonalnym osoby, są strukturami kluczowymi dla funkcji społeczno-emocjonalnych.

* Kora czołowo-oczodołowa prawej półkuli kontroluje funkcje autonomiczne, które są somatycznymi komponentami stanów emocjonalnych - kontroluje reakcje związane z emocjami.

* Badania wykazują, iż prawostronnie zlateralizowany układ regulacji organizuje się w kierunku elastycznego modulowania reakcji we wczesnym okresie życia – warunkiem jest jednak bezpieczna relacja przywiązaniowa.

* Pobudzenie układu współczulnego przez bodziec powoduje reakcje w ciele – wzrost poziomu kortyzolu, przyspieszenie bicia serca, ukrwienie mięśni, przemianę glikogenu w glukozę – wszystko po to, by przygotować organizm do radzenia sobie z potencjalnym zagrożeniem. Jeśli jednak bodziec zostanie oceniony jako mało zagrażający, uruchamiany jest układ przywspółczulny, odpowiedzialny za uspokojenie tej reakcji.

* Na wczesnym etapie życia dziecka regulacja pobudzenia ma charakter relacyjny – układ nerwowy dziecka potrzebuje dostrojonego opiekuna, który reagując adekwatnie dostraja się do dziecka i zachodzi swoista ko-regulacja, zaczątek umiejętności samoregulacyjnych

* W kształtującej się od najwcześniejszych chwil życia prawej półkuli przechowywane są wewnętrzne modele robocze relacji przywiązaniowej, wynikające z doświadczeń dziecka, które determinują sposób reagowania jednostki w sytuacjach stresowych i relacyjnych.

* Wewnętrzny model przechowywany jest w pamięci niejawnej, a więc pozostaje nieuświadamiany, a jednocześnie wpływa n zachowania w sposób zautomatyzowany (patrz post opublikowany 3.08).

* Sprawny układ czołowo-oczodołowy pozwala elastycznie reagować w sytuacjach stresujących pozwalając na zachowania przystosowawcze

Badania neurofizjologiczne wskazują, iż gdy środowisko rozwoju dziecka nie jest emocjonalnie sprzyjające – opiekun nie jest wystarczająco emocjonalnie dostępny lub nie reaguje adekwatnie, pozostawia dziecko w długotrwałych negatywnych emocjach (w sytuacjach skrajnych – krzywdzi dziecko) a także nie dostarcza pozytywnych emocji podczas np. zabawy to pobudzenie przekracza możliwości poradzenia sobie a zachodzące zmiany biochemiczne zagrażają rozwojowi dziecka

17/08/2026

📖 Stowarzyszenie Umarłych Poetów
N.H. Kleinbaum, 1989 (na podstawie scenariusza Toma Schulmana)
Niektóre książki opowiadają o nauczycielach.
Ta opowiada o tym, jak ważne jest spotkanie z kimś, kto wierzy, że potrafimy odnaleźć własny głos.
John Keating nie daje swoim uczniom gotowych odpowiedzi.
Nie mówi im, jak mają żyć.
Zadaje pytania.
Zachęca do patrzenia z innej perspektywy.
Tworzy przestrzeń, w której można myśleć, wątpić i szukać własnej drogi.
To właśnie dlatego jego obecność zmienia nie tylko pojedynczych chłopców, ale także całą grupę.
Każdy z nas doświadcza w życiu chwil, kiedy emocji jest zbyt dużo, a słów zbyt mało.
W takich momentach najbardziej pomaga nie ktoś, kto wszystko wyjaśni.
Pomaga ktoś, kto potrafi zostać obok, zanim znajdziemy własne znaczenie.
Podobnie dzieje się w dobrej grupie. Nie chodzi o to, żeby wszyscy myśleli tak samo. Chodzi o to, by było w niej miejsce na różne głosy, pytania i doświadczenia.
Może dlatego „Stowarzyszenie Umarłych Poetów” nie jest tylko opowieścią o szkole.
To opowieść o tym, że czasem jedna osoba może stworzyć przestrzeń, w której inni odważają się zacząć myśleć po swojemu.
🍃 Niektóre książki opowiadają historię. Niektóre pomagają lepiej zrozumieć, co dzieje się między ludźmi.

17/08/2026

✨ „Lewis Carroll (właściwie Charles Dodgson), autor książki „Alicja w Krainie Czarów” i jej kontynuacji „Po drugiej stronie lustra”, był również matematykiem, studiującym algebrę abstrakcyjną i algebrę łączną. Jego powszechnie znane powieści stanowią przykłady literatury nonsensu, wywracającej do góry nogami konwencje językowe lub zasady logicznego rozumowania. Często efekt nonsensu wynika z nadmiaru znaczeń. Aby docenić przemijalność i ruch znaczenia, trzeba mniej kurczowo trzymać się dwu- lub trójwymiarowej rzeczywistości i zwrócić się ku intuicyjnemu postrzeganiu i wyobraźni, pozwalając sobie na uchwycenie rzeczywistości wielowymiarowej.”
— Avner Bergstein

Jednym z najciekawszych pytań psychoanalizy nie jest to, co znaczy nasze doświadczenie, ale w jaki sposób znaczenie w ogóle się rodzi.

Być może dlatego Bergstein sięga do twórczości Lewisa Carrolla. Nonsens nie jest tu przeciwieństwem sensu. Jest przestrzenią, w której znaczenie nie zostało jeszcze ostatecznie ustalone. Może się przemieszczać, zagęszczać i odsłaniać kolejne warstwy doświadczenia. To, co początkowo wydaje się chaotyczne lub absurdalne, może po prostu wymagać innego sposobu patrzenia.

Dlatego sztuka tak często wyprzedza teorię. Pozwala na chwilę zawiesić potrzebę natychmiastowego rozumienia i pozostać w kontakcie z tym, co wieloznaczne. A czasem właśnie z tej pozornej dezorientacji rodzi się nowe znaczenie.

📖 Avner Bergstein, Niezbadane rejony życia psychicznego. Wyprawy Wilfreda Biona i Donalda Meltzera.
🖼 Sir John Tenniel, The Mad Tea-Party (1865), ilustracja do Alice's Adventures in Wonderland Lewisa Carrolla. Źródło: Wikimedia Commons (domena publiczna).

07/08/2026

📖 Kwiat kalafiora
Małgorzata Musierowicz, 1981
Niektóre książki przypominają nam, że dom nie musi być idealny, żeby był dobrym miejscem do życia.
„Kwiat kalafiora” opowiada o rodzinie Borejków w momencie próby. Kiedy mama trafia do szpitala, Gabrysia próbuje przejąć odpowiedzialność za dom i młodsze siostry. Szybko okazuje się jednak, że troska o innych nie polega na tym, by wszystko robić perfekcyjnie.
Rodzina Borejków bywa głośna, chaotyczna i pełna napięć. A jednak pozostaje miejscem, do którego można wrócić.
Donald Winnicott pisał o wystarczająco dobrej matce – takiej, która nie jest doskonała, ale daje dziecku wystarczająco dużo bezpieczeństwa, by mogło się rozwijać.
Podobnie można pomyśleć o dobrej rodzinie, a nawet o dobrej grupie. Nie chodzi o brak konfliktów, lecz o doświadczenie, że mimo różnic i trudności nadal jest się częścią wspólnego świata.
W książce pojawia się także Eksperymentalny Sygnał Dobra – prosty pomysł, by uśmiechać się do spotkanych ludzi i sprawdzić, co wydarzy się dalej. Musierowicz przypomina, że czasem właśnie od drobnego gestu zaczyna się coś ważnego.
W dobrej grupie dzieje się podobnie. Nie zawsze potrzebne są wielkie słowa. Czasem wystarczy, że ktoś nas zauważy, zrobi dla nas miejsce i odpowie życzliwością.
Może dlatego „Kwiat kalafiora” nie jest tylko książką dla młodszych czytelników.
To opowieść o tym, jak wiele dobrego może wydarzyć się tam, gdzie nie ma idealnych ludzi, ale są wystarczająco dobre relacje.
🍃 Niektóre książki opowiadają historię. Niektóre pomagają lepiej zrozumieć, co dzieje się między ludźmi.