15/04/2026
Czym są afekty w ujęciu psychoterapii przez ciało?
Afekty są wrodzonymi podstawowymi elementami naszego życia psychicznego.
Radość, smutek, złość, strach, wstręt i zaskoczenie - każdy człowiek rodzi się z tymi podstawowymi afektami.
Jako niemowlęta komunikujemy nasze uczucia i potrzeby wyłącznie poprzez afekty: płacz, śmiech, ruchy ciała są naszym jedynym sposobem nawiązywania kontaktu z opiekunami.
W późniejszym życiu afekty pozwalają nam odczuwać i doświadczać własnej żywotności. Musimy jednak potrafić ich doświadczać, regulować i adekwatnie komunikować - w przeciwnym razie wspólne życie z innymi nie byłoby możliwe.
To, w jaki sposób uczymy się radzić sobie z afektami, w dużej mierze zależy od naszych wczesnych opiekunów.
Dzieci, których afekty są dostrzegane, rozumiane i odzwierciedlane, mają duże szanse na rozwinięcie stabilnego poczucia własnej wartości oraz trwałych umiejętności regulacji afektów.
Brak lub nieadekwatne odzwierciedlanie afektów może pozostawić głębokie ślady: nieprzepracowane afekty często kształtują całe życie.
Afekty wykluczone z procesu emocjonalnego dojrzewania „zamarzają” w ciele.
Skutkiem tego jest poważne ograniczenie naszej żywotności oraz zdolności do relacji. Nie możemy w pełni zrealizować naszego potencjału osobistego.
Z perspektywy psychoterapii poprzez ciało afekty są »stanami psychicznymi« ściśle powiązanymi z odczuciami cielesnymi. Zawsze wiążą się z napięciem i rozluźnieniem mięśni, jakością oddechu oraz energetycznym, żywotnym poczuciem ciała.
To właśnie poprzez ciało możemy powracać do przerwanych procesów emocjonalnego dojrzewania i doprowadzać je do zakończenia.
Dlatego w psychoterapii poprzez ciało kluczowe jest nie tylko rozumienie afektów, lecz także ich odczuwanie w ciele, stopniowe uczenie się ich regulacji w bezpiecznym kontekście relacyjnym. W ten sposób stają się one cieleśnie odczuwalnym fundamentem zindywidualizowanego poczucia siebie.
Afekty nie są luksusem — są naszym wewnętrznym kompasem w relacjach, podejmowaniu decyzji i w dobrostanie.
