20/05/2026
‼️ Po trudnych doświadczeniach i chronicznym stresie ludzie często mówią, że „nic nie czują”, działają automatycznie albo mają wrażenie odłączenia od siebie.
📑 Współczesne badania pokazują jednak, że emocjonalne odrętwienie nie oznacza braku emocji. Jest raczej efektem przeciążenia układu nerwowego i ochronnego „wyhamowania” emocji przez mózg.
🗃️ Analizowane badania wskazują, że chroniczny stres zaburza działanie osi HPA, nasila procesy zapalne i wpływa na struktury mózgu odpowiedzialne za pamięć, regulację emocji i poczucie siebie, szczególnie hipokamp.
🗃️ Z kolei badania nad dysocjacyjnym podtypem PTSD pokazują, że u części osób po traumie organizm nie reaguje wyłącznie lękiem i nadmiernym pobudzeniem. Może pojawić się odwrotna reakcja: emocjonalne odłączenie, depersonalizacja i poczucie nierealności. Neurobiologicznie wiąże się to z nadmiernym hamowaniem emocji przez obszary kontrolujące pobudzenie.
‼️ Szczególnie ważne okazały się też zmiany w sieciach neuronalnych odpowiedzialnych za przetwarzanie siebie, pamięć autobiograficzną i kontakt z własnym ciałem. Trauma może zaburzać introspekcję, czyli zdolność odczytywania sygnałów z organizmu, a ponieważ emocje są silnie związane z ciałem, człowiek może tracić kontakt zarówno z własnymi reakcjami fizycznymi, jak i emocjonalnymi.
‼️ Całość tych badań wspiera współczesne rozumienie traumy: emocjonalne odłączenie nie jest „brakiem uczuć”, lecz mechanizmem ochronnym przeciążonego układu nerwowego, który początkowo pomaga przetrwać, ale długoterminowo utrudnia kontakt ze sobą i integrację doświadczeń.
Źródła:
https://doi.org/10.3390/ijms26072940
https://doi.org/10.3389/fpsyt.2021.559401
https://doi.org/10.1016/j.dcn.2024.101395
