Mikrokosmosy Psycholog Lena Fałtynowicz

12/01/2026

🎉 Witaj, Piękny Świecie, w 2026!

Mój poprzedni rok to:

🗨️ Dziesiątki nowych twarzy w gabinecie - na fotelu, na podłodze, w łzach, w śmiechu, w złości, wśród kredek, klocków i pod kocykiem

💬 Setki godzin spędzonych na czacie z młodymi ludźmi potrzebującymi wsparcia na tu i teraz

📋 Ponad 30 szkół w całej Polsce, które odwiedziłam, szkoląc nauczycieli i uczniów w obszarach zdrowia psychicznego i przeciwdziałania przemocy

🧩 6 fantastycznych grup, w których prowadziłam Treningi Umiejętności Społecznych

⛷️ Wyjątkowe, pachnące ekscytacją i ciepłem, cudowne doświadczenia z moimi Bliskimi Ludźmi, za które jestem ogromnie wdzięczna (10-letnia Lenko, to ja z przyszłości, nie uwierzysz, ale nauczyłaś się jeździć na nartach!)

Na Nowy Rok życzę Sobie i Wam - Nowych Sił, Nowych Nadziei, Nowych Doświadczeń, ale też tego, żeby wszystko, co w Waszym życiu dobre - takim po prostu pozostało 💚
2026 Roku, nie mogę się Ciebie doczekać!

13/09/2025

Po wakacyjnej przerwie miałam przyjemność udziału w Seminarium "Przy Wspólnym Stole", w którym w gronie psychologów, psychiatrów i specjalistów z zakresu ochrony zdrowia psychicznego dzieci i młodzieży zastanawialiśmy się - jak się spotkać?

❓Jak się spotkać z samym sobą, ze swoją tożsamością, ze swoimi cechami mniej i bardziej lubianymi?
❓ Jak się spotkać z naszymi klientami/pacjentami, a także systemami, w których oni żyją?
❓ Jak się spotkać między nami - w gronie specjalistów, wykonujących tak piękną, złożoną i odpowiedzialną pracę?

💬To trudne dyskusje i są one w zarodku - dopiero rodzi się idea szeroko zakrojonej współpracy w celu zapewnienia jak najbardziej skutecznego wsparcia młodych ludzi.
🏘️ To także trudne w czasach, gdy coraz większym wyzwaniem staje się zbudowanie i pozostanie w swojej własnej wiosce, społeczności, wspólnocie.

👣 Jednak rozmawiamy, a to już pierwszy krok do zmian.

🪑Natchniona refleksjami zachęcam Was do tego, by wykorzystać weekend do zasiądnięcia przy wspólnym stole - z tymi, z którymi jest łatwo i przyjemnie, a także z tymi, z którymi to wyzwanie i trud. Zaproście też do stołu ciekawość, otwartość i empatię.

Zobaczmy, co z wyjdzie z tego, że zaczniemy rozmawiać.

20/05/2025

Płacz, krzyk, dramatyczne rzucenie się na podłogę - rozpacz.

🥎 "Zgubiłem moją piłeczkę"
🧸 "Mama nie pozwoliła mi przynieść drugiego misia"
🖍️ "Porwał mi się rysunek"

Brzmi znajomo? Nic dziwnego. Dzieci przechodzą przez takie małe końca świata niemal każdego dnia.

❓Dlaczego ich reakcje są tak silne? Bo tracą coś ważnego, bo nie mają wpływu, bo czują się bezradne. Płaczą i złoszczą się więc z dokładnie takich samych powodów co my, dorośli. Różnica jest jedynie taka, że dają sobie prawo do poczucia tych emocji w pełni, a reakcje na te emocje trudniej jest im wyhamować.

❓Jak możemy pomóc?
✅Być obok - spokojnie i w taki sposób, w jaki dziecko potrzebuje (niektóre dzieci potrzebują przytulenia, a inne posiedzenia w kąciku)
✅Nazywać emocje - "Widzę, że ci smutno/trudno/źle. Słyszę, jaki jesteś zły i zdenerwowany"
✅Pytać o to, co mogłoby pomóc - "Czy mogę coś zrobić, żeby było Ci lepiej? Czy coś mogłoby Ci pomóc?"

❓Czego powinniśmy unikać?
❌Szybkiego szukania rozwiązań
❌Pocieszania i szukania plusów
❌Ignorowania
❌Reagowania złością

Smutek i złość to ważne emocje - nauczmy się w nich pobyć i bez uciekania potowarzyszyć w nich naszym dzieciakom 💚

A jeśli na ten moment wydaje się to z jakichkolwiek przyczyn trudne lub niemożliwe - zapraszam do kontaktu! Wspólnie możemy poszukać przyczyn i rozwiązań 📞

14/05/2025

Przerwa.
Rzadko dajemy sobie i innym na nią czas. A jak już dajemy, niekiedy rozlewa się na duuużo dłużej niż byśmy chcieli, nie przynosi nam wymarzonej ulgi i odpoczynku lub wywołuje nieprzyjemne poczucie winy.

Byłam na przerwie i z tych wszystkich powodów, które wyżej, trudno mi wracać w tę fejsbukową przestrzeń.

Uczę się jednak tego wracania, uczę się też zgody na dawanie sobie prawa do przerwy i uczę się, jak uczyć innych, żeby to prawo sobie dawali.

Jeśli Ty lub ktoś blisko Ciebie (Twój partner, Twoje dziecko, Twój przyjaciel) potrzebujecie właśnie przerwy - dajcie sobie na nią czas. Na odpoczynek nie trzeba zasłużyć czy zapracować (wbrew temu, czego uczy nas od najmłodszych lat szkoła). Odpoczynek jest naturalną i niepomijalną częścią każdego procesu działania - daje nam przestrzeń do rozeznania się w kolejnych potrzebach i odczuciach. Nie zapominajmy więc o jego kluczowej roli!

Taką mam na dzisiaj przypominajkę dla wszystkich, którzy mogą jej potrzebować 🌱 A ja tymczasem krok po kroczku wracam 👣

04/03/2025

🏳️‍🌈 Wieści z ważnego kawałka mojego świata, czyli kawałka TĘCZOWEGO 🏳️‍🌈

Dokonuje się ogromna zmiana dla osób transpłciowych i ich rodzin!
❓Dlaczego ta zmiana jest tak ważna?
Dotychczas osoba uzgadniająca płeć, ze względu na strukturę procesu cywilnego, w trakcie którego zapada wyrok o zmianie danych, musiała pozwać swoich rodziców (proces cywilny musi odbywać się z udziałem dwóch stron: osoby pozywającej i pozywanej).
❓Co za tym szło?
Ten ogromnie trudny dla całej rodziny proces wiązał się dodatkowo z potężnym stresem wokół sytuacji prawnej i zamiast jednoczyć członków rodziny, potrzebujących swojego wzajemnego wsparcia - usadzał ich w absolutnie nienaturalnej i niczym nieuzasadnionej pozycji "oponentów" w postępowaniu cywilnym. W rodzinach, w których tranzycja była z kolei nieakceptowana przez któregoś (lub oboje) z rodziców, takie postępowanie potęgowało wrogość i zaogniało konflikty.

❗Od dzisiaj w celu uzgodnienia płci stosowane będzie postępowanie nieprocesowe, które diametralnie zmienia narrację i ustawia osoby dokonujące tranzycji I członków ich rodzin w o wiele bardziej komfortowej pozycji, sprzyjającej wspólnemu przejściu przez trudny dla nich pod wieloma względami czas.

Więcej na ten temat możecie przeczytać w poście poniżej, napisanym przez osoby o wiele bardziej w temacie!
Ja za to idę świętować, bo czuję, że to mały krok do WIELKIEJ ZMIANY 😍🏳️‍🌈

‼️Trzymajcie się, bo tego nie spodziewał się nikt. Sąd Najwyższy wydał przełomowy wyrok: osoby transpłciowe nie muszą już pozywać własnych rodziców, bo sprawy dotyczące uzgodnienia płci mają odbywać się drogą nieprocesową!

Co właściwie oznacza dzisiejszy wyrok Sądu Najwyższego?
🏳️‍⚧️sprawy o uzgodnienie płci nie będą już łączyły się z pozywaniem rodziców
🏳️‍⚧️zamiast tego stosowane będzie postępowanie nieprocesowe (w drodze analogii z art. 36 ustawy z dnia 28 listopada 2014 roku. Prawo o aktach stanu cywilnego) na wniosek osoby transpłciowej
🏳️‍⚧️oprócz wnioskodawcy uczestnikiem postępowania może być tylko jego małżonek (art. 510 KPC)
🏳️‍⚧️orzeczenie wywołuje skutki wraz z uprawomocnieniem, czyli w zasadzie od razu

Jak teraz będą wyglądały sprawy o zmianę oznaczenia płci w dokumentach? Co z osobami, które już pozwały rodziców? Czy zmienią się wymogi co do opinii, dokumentacji, konsultacji z biegłymi? Czy osoby niepełnoletnie będą mogły złożyć wniosek o korektę danych z pomocą rodziców? Mamy dużo pytań, a mało odpowiedzi. Z pewnością kolejne tygodnie będą niezwykle chaotyczne, ale wygląda na to, że jest to po prostu zmiana w dobrym kierunku, która usuwa patologiczny, traumatyzujący krok z procesu tranzycji.

❗To kluczowe, że wiele rzeczy w tym systemie jest do zmiany — niepozywanie rodziców nie odpowiada na potrzeby osób niebinarnych, nie oddziela tożsamości od medycyny, pozostawia decyzję sędziom, nie osobom transpłciowym. Jest ważne, by nie pozwolić politykom i dziennikarzom uwierzyć, że to ogromne zwycięstwo i wszystko, czego osoby transpłciowe potrzebują. Absolutnie tak nie jest.

Na koniec powiedzmy wprost: tego nikt się nie spodziewał. Sprawa trafiła w końcu do Sądu Najwyższego na wniosek byłego prokuratora generalnego Zbigniewa Ziobry, a tematem do rozstrzygnięcia był udział w procesie dzieci i małżonków, jeśli osoba transpłciowa była po ślubie i/lub miała dzieci. Następca Ziobry Adam Bodnar próbował interweniować i wycofał wniosek, lecz Sąd Najwyższy uznał ten krok za niedopuszczalny i mimo to zajął się sprawą… rozstrzygając ją w sposób zupełnie przeciwny do domniemanych zamiarów byłego ministra. Co więcej, Sąd zauważył w uzasadnieniu, że przez ostatnie dekady znacznie zmieniła się społeczna świadomość na temat transpłciowości, a stan rzeczy wynikający z dzisiejszego wyroku ma funkcjonować tylko tymczasowo, do momentu uregulowania sprawy odpowiednią ustawą.

Dziękujemy, panie Ziobro…? 🎉

[Maja]

25/02/2025

"Ta grupa jest okropna!" - usłyszałam ostatnio, wchodząc na zajęcia do grupy pięciu 8-latków.

💣 "Hałasują!"
💣 "Wydurniają się!"
💣 "Przeszkadzają!"
💣 "Błaznują!"

Sam opis mnie przeraził. Gdy weszłam na zajęcia, przeraziło mnie z kolei, że cały ten opis wydawał się prawdą.
Pomyślałam sobie, że mam dwie opcje:
🅰️ Zacisnąć zęby i z tą GRUPĄ jakoś przetrwać najbliższe 55 minut (jedna na pięciu chłopaków miałam małe szanse, ale mogłam próbować)
🅱️ Uświadomić sobie, że ta grupa składa się z pojedynczych osób i spróbować te konkretne OSOBY poznać i zrozumieć (w kontakcie jeden na jeden moje szanse przetrwania drastycznie rosły)

Wybierając więc opcję B, poświęciłam czas na krótką, ale treściwą próbę zrozumienia, co takiego dzieje się w tych OSOBACH, co powoduje, że jako GRUPA jest im tak trudno wytrwać podczas zajęć. Oto czego się dowiedziałam:

I. - czuł się przytłoczony ilością bodźców; postanowił więc, że skoro i tak nie jest w stanie się skupić przynajmniej będzie się bawił i rozśmieszał innych - POTRZEBOWAŁ WYCISZENIA

B. - nie rozumiał, jaki jest sens zajęć, więc wymyślił, że jak będzie się na nich "niegrzecznie" zachowywać, to ktoś go w końcu wyrzuci i będzie miał spokój - POTRZEBOWAŁ MOŻLIWOŚCI SAMOSTANOWIENIA

M. - chciał skupić na sobie uwagę kolegów, bo czuł, że go nie słuchają, więc próbował zrobić to, głośno przeklinając i robiąc żarty - POTRZEBOWAŁ UWAGI

J. - chciał, żeby na zajęciach było miło, więc robił wszystko, żeby rozśmieszyć innych - POTRZEBOWAŁ RELACJI

S. - był zmęczony, bo zajęcia były dla niego za późno i nie potrafił się na nich skupić - POTRZEBOWAŁ ODPOCZYNKU

Za tą koszmarną GRUPĄ kryły się więc piękne i ważne potrzeby każdej z OSÓB.

Tak, zajęło chwilę, żeby do nich dotrzeć. Nie wyobrażam sobie jednak, żebyśmy mogli lepiej wykorzystać ten czas ⌛

Pamiętajmy - każdy z nas próbuje zaspokoić swoje potrzeby tak, jak na dany moment umie. Nasze dzieci też. To żmudna sztuka do tych potrzeb docierać i je nazywać. Ale jak bardzo warto 💚

10/02/2025

Wczoraj zakończyłam wspaniałą 10-miesięczną przygodę w 🥳

Biorę sobie:
💚 ogrom wiedzy
💚 doświadczenie tworzenia grupy z cudownymi ludźmi
💚 pełno wiary w siebie, innych i sens naszej pracy
💚 ... i adresy najlepszych miejsc na lunch w centrum Warszawy

☀️WDZIĘCZNOŚĆ!☀️

31/01/2025

Od zaniepokojonych rodziców zdarza mi się słyszeć:
"Nie po to tu do Pani przychodzimy, żeby grać w planszówki!"
"To Wy się tu będziecie tylko bawić?"

TAK! Praca terapeutyczna z dzieckiem (oczywiście w dostosowaniu do jego wieku i poziomu rozwoju) polega w zdecydowanej większości na zabawie!
Dlaczego?
- Bo to główne narzędzie komunikacji z małymi ludźmi - ich język, sposób wyrażania siebie i przestrzeń na przeżywanie swoich emocji
- Bo w ten sposób budujemy relacje w świecie dziecka, czyli tam gdzie ono się właśnie znajduje i tam, gdzie doświadcza swoich trudności i problemów
- Bo w zabawie możemy bezpiecznie dotknąć tych bolesnych i trudnych kawałków, do których strach docierać w rozmowie lub na kartach pracy ("Ja się nie boję, gdy pani w szkole na mnie krzyczy, to Prosiaczek się wtedy boi!")
- Bo w zabawie dziecko staje się twórcze, nieskrępowane i właśnie wtedy samo tworzy rozwiązania swoich problemów, a także odkrywa to, czego o sobie do tej pory nie wiedziało

Czy każda zabawa tak działa?
Nie! Bo nie każda musi. Podczas terapii psychologicznej moim zadaniem jest kierowanie zabawą w taki sposób, żebyśmy docierali do tych fragmentów, nad którymi chcemy razem pracować, a także sugerowanie konkretnych zabaw i metod umożliwiających robienie postępów.

A czy przy okazji możemy się razem z dzieckiem cieszyć swoją obecnością i czerpać z niej radość?
No jasne, że tak!