08/02/2026
Dzisiaj chciałabym poruszyć temat, o którym zdecydowanie zbyt mało mówi się w kontekście terapii zajęciowej. Temat dotyczy dolegliwości określanej nazwą CRPS (Complex Regional Pain Syndrom), co tłumaczy się na język polski jako „Złożony Zespół Bólu Regionalnego”. Stosowano też nazwę „Zespół Sudecka”.
Przyznam, że jeszcze 5 miesięcy temu, nawet nie słyszałam o takiej dolegliwości. Było tak do dnia gdy zadzwoniła do mnie znajoma fizjoterapeutka i zapytała czy zajmuję się terapią CRPS, ponieważ szukała terapeuty dla swojej pacjentki cierpiącej na tę dolegliwość. Od czasu tej rozmowy, przeczytałam mnóstwo artykułów naukowychna ten temat, kilka książek, obejrzałam kilka webinar’ów etc.
Temat jest fascynujący jednocześnie bardzo złożony i trudny. W największym skrócie -> CRPS objawia się przewlekłym, bardzo silnym bólem, nieproporcjonalnym do urazu jaki miał miejsce. Dolegliwość pojawia się w dystalnych częściach ciała, tj. na dłoni, przedramieniu, nodze lub stopie.
Diagnoza CRPS jest wyzwaniem. Często stosuje się diagnozę różnicową. Jednak wskazanym jest, aby w procesie diagnozy jak najszybciej zastosować Kryteria budapesztańskie.
Kryteria te obejmują 4 kategorie objawów:
🔎objawy czuciowe – allodynia -> czyli odczuwanie bólu na skutek bodźca, który u zdrowych ludzi nie powoduje bólu
🔎objawy naczynioruchowe - asymetria temperatury powyżej 1 st Celcjusza i/lub zmiana koloru skóry pomiędzy kończyną dotkniętą CRPS, a kończyną zdrową
🔎objawy związane z gruczołami potowymi (sudomotoryczne) oraz obrzęk – asymetria wydzielania potu i/lub zmiany w jego wydzielaniu, a także obrzęk kończyny dotkniętej CRPS
🔎 objawy ruchowe oraz zmiany troficzne (tu patologiczne zmiany na skórze) –> zmniejszenie zakresu ruchu i/lub osłabienie, drżenie, dystonia, a także zmiany troficzne włosów, skóry, paznokci.
Czas leczenie zespołu CRPS liczy się w miesiącach. Jedną z metod jest Graded Motor Imagery, o której napiszę więcej w kolejnym poście.
Źródła:
1/ Wietlisbach Ch., Cooper’s Fundamentals of Hand Therapy, 4th ed.2025; 2/ DOI: 10.1016/S1474-4422(24)00076-0.
pozdrawiam
Terapeutka Zet - Magdalena Bronowicka