25/06/2020
Waa maxay cudurka macaanka?
Waa cudur dhaca marki sokorta dhiiga(blood glucose) ay sara u kacdo. Sokorta dhiiga ayaa ah isha ugu muhimsan ee ka helno tamarta taaso ka timada cunada aynu cuno. Dheecan loo yaqano (Insuline hormone) oo uu sameyo beeryarada, cawisa sokorta(glucose) katimada cuntada si ay u gasho unugyada jirka si loogu isticmaalo tamar. Insuline ta ayaa laso saarayn ama yaraaneyso taaso kenaysa in sokorta(glucose) ku badato dhiiga lana xarayn wayo sokorta(glucose)si loogu isticmaalo tamar taas aya waxa loo yaqana cudurka macaan(diabetes mellitus).
diabetes mellitus waxa lo qeybiya diabetes mellitus type I :waxa u ku badan yahay dadka yaryar halka diabetes mellitus typeII: waxa uu ku badan yahay dadka wa weyn.
Calaamadaha cudurka macaankaKaadi badanoon badan miisanko lumogaajo badanarago xumaadocaabuqo so noqnoqda.bogsashada dhawacyada oo daaho.cagaha ama suulko ku kababyodo.
Hadii aad isku aragto calaamadahan kor ku xusan ama qayb kamid ah iska hubi
Sida lola tacaalo cudurka macaanka
1. Xadidida sokorta dhiiga, adigo isla soconayo iskana cabirayo sokorta dhiga.
2. Iska yare subaga.
3. Iska yare cuntada ay ku badantahy sokorta sida canjeerta,bariiska,baastada IWM.
4. Isticmaal cunta dheeli tiran.
5. Samee jimicsi.
Cuntooyinka u wanagsan qofka qabo macaanka
= Qudaarta, Miraha,Ukunta, Malaayga,
Talo bixin: 1.joogtee cuntada sadex waqti kuna aadi qado,casho iyo qureec taas waxay keenaysa inay xadidnaato sokortada.
2. Iska yare qadashada cusbada,xadid qiyaasta sokorta goniga loogu daro malinti.
3. Samee jimicsi isbuuci 5malin.
N.B: isticmaal alada sawirka gurigaga dhigo si iskula socoto. Oo iska cabir xiliyada qar.
Mhdsanidiin