23/06/2026
ไม่ได้โพสต์ข้อมูลมาเป็นเวลานานเลยคะ เพราะเนื้อหาที่เกี่ยวข้องกับระบบน้ำของหน่วยไตเทียมในโพสต์ที่ผ่านมาเป็นข้อมูลที่ครบเกือบทุกด้าน และปัจจุบันยังมีความสมบูรณ์ในเนื้อหาของตัวมันเอง จึงไม่ทราบว่าจะเขียนข้อมูลอะไรเพิ่มเติมอีก
👀 แต่ช่วงนี้ได้ฟังปัญหาซ้ำๆ หลายครั้งเกี่ยวกับการ ื่องไตเทียม @@@ มาค่ะ มาทำความเข้าใจพร้อมๆ กัน
* Dialysate = HD solution = น้ำยาไตเทียม = น้ำ RO + Part A + Part B
* อัตราส่วน 1:34 = Part A 1 ส่วน + Part B 1.225 ส่วน + น้ำ RO 32.775 ส่วน = Dialysate
* Hemo concentrate = Part A และ/หรือ Part B = น้ำยาไตเทียมเข้มข้นก่อนผสมในเครื่องไตเทียม
รู้เพิ่มอีกซักเรื่องเกี่ยวกับมาตรฐานสากล
📌 ISO 13958 ควบคุมน้ำยาไตเทียมเข้มข้น ระบุว่า Endo. มีผลการตรวจจากน้ำยาไตเทียมเข้มข้นโดยตรง ต้องมีค่าน้อยกว่า 0.25 EU/ml.
📌 ISO 13959 ควบคุมระบบผลิตน้ำบริสุทธิ์ (RO) ระบุว่า Endo. มีผลการตรวจน้ำ RO ที่จะมาใช้กับเครื่องไตเทียม ต้องมีค่าน้อยกว่า 0.25 EU/ml.
📌 ดังนั้นเครื่องไตเทียมไม่ว่าจะเป็นเครื่อง HD หรือ เครื่อง Online HDF จะต้องใช้ร่วมกับน้ำยาไตเทียมเข้มข้นและระบบน้ำ RO ที่มีค่า Endo. ขั้นต่ำดังที่กล่าวมา
*** ในทางปฏิบัติและความเคยชินที่ผ่านมา ถ้าเราใช้เครื่องไตเทียม ชนิด Online HDF เรามักจะเชื่อว่าระบบน้ำ RO ต้องเป็นแบบ Ultra pure ด้วยเช่นกัน คือ มี Endo. น้อยกว่า 0.03 EU/ml. แต่ค่าดังกล่าว คือ ค่าที่ได้จากการตรวจ Replacement Fluid หรือ Substitution Fluid จากเครื่องไตเทียมตามมาตรฐานที่ระบุไว้ หมายความว่า ถ้าหน่วยไตใช้เครื่องไตเทียมที่เป็น Online HDF สามารถใช้ร่วมกับระบบน้ำ RO ที่เป็นแบบ standard water คือ Endo. น้อยกว่า 0.25 EU/ml. ได้ แต่หน่วยก็อยากได้ระบบน้ำที่เป็น Ultra pure ด้วยจะได้จบทุกปัญหา
Hit to the point (ตีให้ตรงจุด) .ในDialysateมากกว่า 0.25 EU/ml. มีปัจจัยอะไรบ้าง
1. ระบบน้ำ RO ไม่ได้ค่า Endo. ตามมาตรฐาน
2. น้ำยาไตเทียมเข้มข้น ทั้ง Part A และ Part B ไม่ได้ค่า Endo. ตามมาตรฐาน
3. เครื่องไตเทียม: อบฆ่าเชื้อไม่เพียงพอ, สายน้ำด้านหลังเครื่องไม่มีการเปลี่ยนประจำปี, sampling port ไม่สะอาด
4. Procedure : เก็บไม่ถูกวิธี
5. ETF : Endotoxin Retention Filter นิยมเรียก filter ด้านหลังเครื่องไตเทียม: ไม่ได้เปลี่ยนหรือใช้น้ำยาฆ่าเชื้อไม่ถูกต้องตามคำแนะนำของโรงงานผู้ผลิต
#ตรวจสอบครบทั้ง 5 ปัจจัยก็จะทราบว่าจุดบกพร่องอยู่ส่วนใด
#สิ่งที่มักจะละเลยและความเชื่อที่ไม่ใช่ความจริง คือ
1. น้ำยาไตเทียมเข้มข้นมักจะไม่ได้ถูกโฟกัส หรือลืมที่จะตรวจสอบ ทั้ง Part A และ Part B ซึ่งหน่วยไตมีการสุ่มตรวจน้ำยาไตเทียมเข้มข้นที่อยู่ในหน่วยน้อยมาก และมักจะเชื่อถือผลตรวจที่มาจากโรงงานเพียงอย่างเดียวเท่านั้น
2. ความเชื่อที่ว่า ETF ที่ติดอยู่กับเครื่องไตเทียมสามารถดักจับ Endo. ได้อย่างสมบูรณ์ ไม่ว่าน้ำ RO หรือน้ำยาไตเทียมเข้มข้นจะมี Endo. มากสักเท่าใด ETF จับได้หมด #ซึ่งความเชื่อนี้ไม่เป็นความจริง ภายใต้การทดสอบของผู้ผลิต ETF จะใช้ปัจจัยที่ต้องควบคุมทั้งน้ำ RO และน้ำยาไตเทียมเข้มข้น ตามมาตรฐาน ISO 13958 และ 13959
📌 ETF คือ UF Filter ที่มีขนาด Pore size โดยเฉลี่ยที่ 0.025 ไมครอน (หรืออยู่ในช่วง 0.01 - 0.1 ไมครอน) สังเกตได้ว่า Pore size ของ ETF หรือ UF Filter ไม่ได้มีขนาดรูพรุนเท่ากันทั้งหมด จึงไม่สามารถดักจับ Endo. ได้ 100% ดังนั้น ถ้าเราควบคุม Endotoxin ก่อนเข้าเครื่องไตเทียมที่ติด ETF ได้น้อยเท่าไหร่ ผลน้ำหลังผ่านเครื่องไตเทียมที่ติด ETF ย่อมมีผลของ Endo.น้อยตามไปด้วย
📌 Endotoxin โดยทั่วไปมีขนาดอยู่ในช่วง 0.05 ถึง 1.0 ไมครอน (0.05 - 1 ไมโครเมตร)
#เรื่องลึกแต่ไม่ลับแต่ส่งผลกระทบต่อค่า Endotoxin เช่นกัน
คือ ห้องปฏิบัติการ (LAB.) ที่ตรวจ แสดงผลการตรวจตัวอย่าง endotoxin ไม่เท่ากัน ทีมงานผู้เขียนบทความนี้เคยส่งตัวอย่างไปตรวจตามมาตรฐานเทียบค่าของห้องปฏิบัติการโดยใช้ CSE 0.5 EU/ml เป็นตัวอย่าง (Control Standard Endotoxin: CSE) ที่ทราบค่าผลที่แน่นอน (เป็นน้ำยาที่มี Endo. ระบุไว้ ที่ 0.5 EU/ml ) พบว่ามีห้องปฏิบัติการบางแห่งแสดงผล Endo. น้อยกว่า 0.001 EU/ml. จาก CSE ที่ 0.5 EU/ml. และปัจจัยอื่นของห้องปฏิบัติการที่มีผลด้วย เช่น เครื่องตรวจและน้ำยาที่ใช้ตรวจแตกต่างยี่ห้อกัน
#เรื่องไม่ลึกและก็ไม่ลับแต่ลืมนึกถึง
คือ ตัวอย่างน้ำที่เก็บตรวจเราจะใช้ปริมาณอยู่ที่ 30 ถึง 50 ml. หมายความว่า Endotoxin ที่พบ อยู่ในปริมาณตัวอย่างน้ำที่เก็บเท่านั้น และใช้อ้างอิงถึงปริมาณ Endo. ของน้ำทั้งหมด ขอทำความเข้าใจให้ชัดเจนว่าปริมาณเชื้อไม่ได้กระจายในเนื้อน้ำเท่าๆ กันทุกมิลลิลิตร เชื้อมันอาจจะกระจายตัวหรือกระจุกตัวเป็นส่วนๆ ก็ได้เช่นกัน
#มาๆๆค่ะ มาถึงบทสรุปที่ไม่ได้สรุป คือ admin พยายามเสนอข้อเท็จจริงทั้งหมดไม่ได้สรุปว่า Endotoxin ที่เกินกว่ามาตรฐานที่กำหนดเกิดจากปัจจัยใด
#ผู้ดูแลของแต่ละหน่วยเท่านั้นจะเป็นผู้สรุปด้วยตัวท่านเองจากข้อเท็จจริงที่แอดรวบรวมมาให้ทั้งหมดนะค่ะ
🙏ขอบคุณนะค่ะพบกันโพสต์หน้ากับ
#ข้อมูลที่เป็นกลางและ
#เป็นประโยชน์
#ทุกแง่มุมทั้งความเชื่อและความจริง