Mind Myanmar

20/02/2023

💙 Do's and Don'ts of active listening
(ထိရောက်စွာ နားထောင်ခြင်း၏ ဆောင်ရန်၊ရှောင်ရန်များ)

ဒီအပတ်မှာတော့ စိတ်ပိုင်းဆိုင်ရာ ပြဿနာတွေ တွေ့ကြုံခံစားနေရတဲ့ သူတွေနဲ့ ဆက်ဆံတဲ့အခါမှာ ပြုလုပ်ဖို့ လိုအပ်တဲ့ ထိရောက်စွာ နားထောင်ခြင်းအကြောင်းကို မျှဝေပေးသွားမှာ ဖြစ်ပါတယ်။

ဒီလို စိတ်ပိုင်းဆိုင်ရာ ပြဿနာတွေ (ဥပမာ- စိတ်ဖိစီးမှု)ကို တွေ့ကြုံခံစားနေတဲ့ လူတစ်ယောက်ကို ကူညီပေးဖို့ဆိုရင် စကားပြောတာထက် စကားနားထောင်ပေးတာက ပိုအရေးပါ ထိ‌ရောက်ပါတယ်။ ထိရောက်စွာ နားထောင်ခြင်းဆိုတာက စကားပြောသူနဲ့ နားထောင်သူကြား နားလည်မှု လွဲမှားတာတွေကို ဖယ်ရှားဖို့၊ ရှင်းလင်းတဲ့ ဆက်သွယ်မှုတွေကို တည်ဆောက်ဖို့၊ နှုတ်ကတစ်ဆင့် ထုတ်ပြောတဲ့ မက်ဆေ့စ်‌တွေနဲ့ ခန္ဓာကိုယ်ကနေ ပြောပြနေတဲ့ မက်ဆေ့စ်တွေကို စောင့်ကြည့်လေ့လာပြီး သင့်လျော်တဲ့ တုံ့ပြန်ချက်တွေကို ပံ့ပိုးပေးတာ ဖြစ်ပါတယ်။

ဒီလို ထိရောက်စွာ နားထောင်လိုက်ရင် တစ်ဖက်စကားပြောတဲ့သူအပေါ် သေချာအာရုံစိုက်မှုကို ပြသတာဖြစ်စေပြီး အပြန်အလှန် နားလည်မှုတွေ ဖြစ်လာစေပြီးတော့ ကောင်းမွန်တဲ့ဆက်ဆံရေး ဖြစ်လာစေပါတယ်။ ဒီထိရောက်စွာ နားထောင်ခြင်း (Active listening)ကို သာမန်စကားဝိုင်းတွေမှာလဲ အကျိုးရှိရှိ အသုံးပြုလို့ရပါတယ်။

ထိရောက်စွာ နားထောင်ပေးနိုင်ဖို့ အရေးကြီးတဲ့ ဆောင်ရန်လေးတွေကို ပြောပြသွားပါမယ်။
✅တစ်ဖက်စကားပြောသူ၏ ခန္ဓာကိုယ်အပြုအမူတွေအ‌ပေါ်
အာရုံစိုက်ပြီး စောင့်ကြည့်လေ့လာပါ။
ဥပမာ-မျက်နာအနေအထား (အပြုံး၊ မျက်လုံး)၊ အသံအနေအထား (တုန်နေတာ၊အက်နေတာ၊ ကြည်လင်နေတာ) အစရှိတာတွေနဲ့ ပျော်နေသလား၊ ဝမ်းနည်းနေသလား၊ ကြောက်လန့်နေသလား ဆိုတာကို လေ့လာလို့ရပါတယ်။

✅မိမိ၏ အာရုံစူးစိုက်မှုကို ခန္ဓာကိုယ် အပြုအမူတွေနဲ့ဖော်ပြပါ။
ဥပမာ- ခေါင်းလေးငြိမ့်ပေးတာ၊ ပြုံးပြတာ၊ အံဩကြောင်း၊ ဝမ်းနည်း‌ကြောင်းပြသတဲ့ အမူအရာလေးတွေလုပ်တာ၊ အကြည့်ချင်းဆုံတာ။ ဒီလိုအကြည့်ချင်းဆုံဖို့ အဆင်မပြေရင် စကားပြောသူ၏ နှုတ်ခမ်းကို ကြည့်ပေးပါ။

✅တစ်ဖက်စကားပြောတဲ့သူက ပိုမို ၀ေမျှပြောဆိုနိုင်ဖို့ အကူအညီ ပေးတဲ့စကားလုံးတွေ သုံးနှုန်းပါ။
ဥပမာ-ထောက်ခံကြောင်းပြသတဲ့ စကားအသုံးအနှုန်းတွေ( အင်း၊ အင်းပေါ့၊ ဒါပေါ့၊ ဟုတ်တာပေါ့)၊ အံဩကြောင်းပြသတဲ့ အသုံးအနှုန်းတွေ (ဟယ်၊ အံ့ဩလိုက်တာ)

✅နားမလည်တဲ့အခါမျိုးမှာ မေးမြန်းပါ။
တစ်ဖက်သူပြောချင်တဲ့ဆိုလိုရင်းကို သေချာနားမလည်ပဲ မိမိဖက်က အမှားမလုပ်မိအောင် နားလည်တဲ့အထိ သေချာမေးမြန်းပါ။

✅သင့်လျော်တဲ့ မေးခွန်းတွေမေးပါ။
ဥပမာ- ဝမ်းနည်းနေသူအား ပျော်နေလားလို့ မေးမယ့်အစား အဆင်ပြေရဲ့လား၊ စိတ်ခံစားချက်ဘယ်လိုရှိလဲ၊ ဝမ်းနည်းနေလား အစရှိသဖြင့် အကြောင်းအရာပေါ်မူတည်ပြီး သင့်လျော်တဲ့ မေးခွန်းတွေမေးပါ။

✅တစ်ဖက်စကားပြောသူ၏ တွေးတောချိန်နဲ့ တိတ်ဆိတ်နေချိန်‌တွေကို ခွင့်ပြုပေးလိုက်ပါ။ အချိန်ပေးပါ။
ဥပမာ- တစ်ဖက်သူက ဝမ်းနည်းသွားလို့ စကားပြောမထွက်ရင် အတင်းမေးမယ့်အစား စကားပြန်ပြောလာမယ့်အထိ အချိန်ပေးပါ။

✅ပြန်လည်ထင်ဟပ်ပြပါ။ တတ်နိုင်သလောက် အကြောင်းအရာအလိုက်၊ အစအဆုံးနီးပါး
အနှစ်ချုပ်ပြန်ပြောပါ။
ဥပမာ- အလုပ်တွေများ၊ စာတွေများပြီး ကိုယ်ပိုင်အချိန်မရနေလို့ ဝမ်းနည်းနေတယ်၊ စိတ်ထိခိုက်နေတယ်မလား အစရှိသဖြင့် တစ်ဖက်စကားပြောသူအား သူ့ခံစားချက်ကို သိမြင်လာအောင်၊ ပြဿနာဖြစ်စေတဲ့အရာတွေကို အနှစ်ချုပ်ပြန်ပြောပေးပါ။

ဆက်လက်ပြီးတော့ ထိရောက်စွာ နားထောင်ပေးနိုင်ဖို့ မလုပ်ဆောင်ရမယ့် အရေးကြီးတဲ့ ရှောင်ရန်လေးတွေကို ပြောပြသွားပါမယ်။
❌အာရုံပျံ့လွင့်နေခြင်း။
ဥပမာ- တစ်ဖက်သူပြောတာကို နားမထောင်မိဘဲ အခြားအကြောင်းတွေ တွေးမိတာ။ အတွေးတွေပျံ့လွင့်နေတာ။

❌မိမိအပြုအမူနဲ့ တစ်ဖက်သူအပေါ် အာရုံမစိုက်မိကြောင်း ပြသခြင်း။
ဥပမာ- အဝေးကိုငေးကြည့်လိုက်တာ၊ လမ်းသွားလမ်းလာတွေကို အာရုံစိုက်မိတာ၊ နာရီ၊ လက်သည်းတွေ ကိုကြည့်မိတာ၊ ဆံပင်ကိုဆော့ကစားမိတာ အစရှိသဖြင့် တစ်ဖက်သူကို မကြည့်မိဘဲ အခြားအရာ‌တွေအပေါ် အာရုံရောက်သွားတာမျိုး။

❌သေချာရှင်းလင်းစွာ နားမလည်သော်လည်း တစ်ဖက်စကားပြောသူ၏ စကားတွေကို မိမိနားလည်သလို ယူဆလိုက်ခြင်း။
ဥပမာ- တစ်ဖက်စကားပြောသူက ဝမ်းနည်းကြောင်းပြောပြတာကို မိမိကသေချာနားမလည်ဘဲ စိတ်အဆင်ပြေနေတယ်လို့ ယူဆမိတာမျိုး။

❌တစ်ဖက်သူစကားပြောနေချိန်မှာ စကားဖြတ်ပြောခြင်း၊ မိမိဖက်မှ ထင်မြင်ယူဆချက်တွေ၊ တိုက်ရိုက် အကြံဥာဏ်တွေ ပေးခြင်း။
ဥပမာ- တစ်ဖက်သူစကားပြောမပြီးခင် ဖြတ်ပြောမိပြီး မိမိဖက်က အကဲဖြတ်မိကာ အကြံဉာဏ်တွေပေးမိတာမျိုး။

❌တစ်ဖက်သူအား သနားစရာကောင်းသည်ဟု ခံစားသွားစေနိုင်သော အပြောအဆိုများ သို့မဟုတ် အပြုအမူများ ပြောကြား ပြုလုပ်ခြင်း။
ဥပမာ- မိမိနှင့်နှိုင်းယှဉ်ပြီး ငါလဲဖြစ်ဖူးတယ်၊ အဆင်ပြေသွားတာပဲ၊ အဲ့လောက်ပြဿနာကြီး နေတာတော့ မဟုတ်ဘူး အစရှိသဖြင့် ပြောဆိုမိကာ မျက်နာအမူအရာဖြင့် ခနဲ့သလိုပြသခြင်း။

ဒီလိုထိရောက်စွာ နားထောင်ပေးနိုင်ဖို့ လိုက်နာဆောင်ရွက်သွားရမယ့် အရေးကြီးတဲ့ ဆောင်ရန်၊ ရှောင်ရန် အကြောင်းလေးတွေကို ပိုမိုသိရှိသွားမယ်လို့မျှော်လင့်ပါတယ်။💙

🔵 Reference
https://www.bhf.org.uk/informationsupport/heart-matters-magazine/wellbeing/how-to-talk-about-health-problems/active-listening

18/02/2023

🌳💚 စိတ်ခံစားမှုကင်းမဲ့ခြင်း (သို့) ဗလာဖြစ်ခြင်း

ဘာစိတ်ခံစားချက်မှ မရှိတော့တာ၊ စိတ်ထဲမှာ ဗလာဖြစ်နေတာမျိုးအခိုက်အတန့်တွေကို ကြုံဖူးပါသလား?

စိတ်ခံစားမှုကင်းမဲ့ခြင်း (သို့) ဗလာဖြစ်ခြင်းဆိုတာ တစ်စုံတစ်ယောက်သည် ဘာစိတ်ခံစားမှုမှမခံစားရတော့တာ၊ ခံစားချက်တွေမဖော်ပြတော့တဲ့ အခြေအနေကို ဆိုလိုခြင်းဖြစ်ပါတယ်။ ဒီလိုစိတ်ခံစားချက် ဗလာဖြစ်ခြင်းကို မကြုံဖူးရင် တွေးဆကြည့်ဖို့ မလွယ်တာမျိုးလည်းဖြစ်နိုင်ပါတယ်။ များသောအားဖြင့် စိတ်ခံစားချက်ဗလာဖြစ်တာဟာ စိတ်ဓာတ်ကျခြင်း (Depression) နဲ့ဆက်စပ်ဖြစ်ပေါ်လာတတ်ပါတယ်။ တချို့သော စိတ်ကျန်းမာရေးအခြေအနေနဲ့ ဆေးဝါးမှီဝဲရခြင်းကြောင့်လည်း ဖြစ်နိုင်သလို မိမိကိုယ်တိုင် ကိုယ့်ရဲ့ခံစားချက်၊ ပတ်ဝန်းကျင်၊ မိသားစုတွေနဲ့ တသီးတသန့်ခွဲထုတ်နေလာရာကလည်း ဖြစ်နိုင်ပါတယ်။

ဒီလိုအခြေအနေဟာ အန္တရာယ်လည်းရှိနိုင်တာမို့ မပေါ့လျော့ဖို့လည်း လိုပါတယ်။
ဒါပေမဲ့ ဒီလိုစိတ်ခံစားချက်ဗလာဖြစ်တာက ယာယီစိတ်ပိုင်းဆိုင်ရာပြဿနာတစ်ခုအနေနဲ့ ဆိုနိုင်ပြီး ဖြေရှင်းကုသလို့ရပါတယ်။ လူတချို့မှာ ရက်ပိုင်းလောက်ပဲဖြစ်နိုင်သလို တချို့ အနေနဲ့ လ သို့မဟုတ် နှစ်ချီကြာတာလည်းရှိတတ်ပါတယ်။ ဒါဆိုရင် ဘာကြောင့် စိတ်ခံစားချက်ဗလာဖြစ်လာတာလဲ၊ ဘယ်လိုကုသဖြေရှင်းလို့ရနိုင်မလဲဆိုတာတွေကို ဆက်လက်လေ့လာလိုက်ကြရအောင်။

16/02/2023

☘️ ကျွန်ုပ်တို့အားလုံးတခါတလေမှာ စိတ်တွေအရမ်းရှုပ်ထွေးပြီး ဘာလုပ်လို့ဘာကိုင်ရမှန်းမသိတော့သလိုခံစားရတတ်ပါတယ်။ 😔

လုပ်ငန်းခွင်မှာအဆင်မပြေတာ၊ မိမိအိမ်နှင့်အဆင်မပြေတာ၊ သူငယ်ချင်းအချင်းချင်းအဆင်မပြေတာ၊ သမီးရည်းစားကိစ္စအဆင်မပြေတာ အစသဖြင့် တချို့သောကိုယ့်ကိုစိတ်ရှုပ်ထွေးစေတဲ့အကြောင်းအရာတွေအား မိမိအနီးအနားကသူတွေကို အလုံးစုံ ရင်ဖွင့်ပြောပြဖို့ဆိုတာ ကျွန်ုပ်တို့တွေအတွက် ပိုမိုအခက်တွေ့စေတာမျိုးတွေဖြစ်နိုင်ပါတယ်။ ကိုယ့်ပြဿနာတွေကိုပြောပြလိုက်ရင် သူတို့တွေ ကိုယ့်ကိုဘယ်လိုမြင်မလဲ အထင်အမြင်သေးသွားမလား အသုံးမကျလိုက်တာလို့တွေးနေမလား အစရှိသဖြင့် စိုးရိမ်စိတ်တွေနဲ့ မိမိတို့ရဲ့ စိတ်ဖိစီးမှုအခြေနေကို ဖွင့်ဟဝန်ခံဖို့ တွန့်ဆုတ်နေတတ်ကြပါတယ်။ ဒီလိုနဲ့ လူတွေတမျိုးထင်ခံရမှာကြောက်လို့ တစ်ယောက်ထဲကြိတ်ဖြေရှင်းရင်း စိတ်ဖိစီးမှုတွေဟာ အရမ်းစုပြုံလာတဲ့ခါ မလိုလားအပ်တဲ့ စိတ်ပိုင်းဆိုင်ရာပြဿနာတွေကြုံရလာနိုင်ပါတယ်။😔

ဒီလိုမျိုးအခြေနေတွေမဖြစ်ရလေအောင် မိမိမှာစိတ်ရှုပ်ထွေးစရာ စိတ်ဖိစီးစရာတွေကြုံလာတိုင်း စိတ်ရဲ့သဘောသဘာဝတွေအကြောင်း သေချာနားလည်တတ်ကျွမ်းတဲ့ counselor တစ်ယောက်ဆီမှာ တိုင်ပင်ဆွေးနွေးသင့်ပါတယ်။💛

14/02/2023

💙 ပျော်ရွှင်ကျန်းမာစေမယ့် စည်းတစ်ခု (Healthy boundaries)

အားနာလို့ဖြစ်ဖြစ်၊ ဆက်ဆံရေး ပျက်ပြားမှာစိုးလို့ဖြစ်ဖြစ် သူများရဲ့ဆန္ဒတွေကို အမြဲတစေ လိုက်လျောနေမိပါသလား။ အဲ့လို လိုက်လျောခြင်းကလည်း ကိုယ့်ကို စိတ်ဖိစီးစေတယ်၊ ကိုယ့်ပျော်ရွှင်မှုတွေ ပျောက်ဆုံးနေတယ်လို့ ခံစားရရင် သင်ဟာ သင်နဲ့ တခြားသူတွေကြားမှာ ပျော်ရွှင်ခြင်း၊ တလေးတစားရှိခြင်းတို့ကို ယူဆောင်လာမယ့် စည်းတစ်ခု ထားသင့်နေပါပြီ။ တစ်ခါတလေမှာတော့ တခြားသူတွေနဲ့ မဟုတ်ဘဲ ပိုပြီး ကျန်းမာပျော်ရွှင်တဲ့ သင်ဖြစ်ဖို့အတွက် သင်နဲ့သင့်ကြားမှာ သတ်သတ်မှတ်မှတ် စည်းထားဖို့ လိုအပ်ပါတယ်။ စည်းတွေကို ဘယ်လိုမျိုး တည်ဆောက်သင့်လဲဆိုတာ ဆက်လေ့လာကြည့်ရအောင်နော်။ 🤗

04/02/2023

☘️🌱မူးယစ်ဆေးဝါး စွဲလမ်းခြင်းမှ ပျော်ရွှင်ကျန်းမာသောဘဝဆီသို့….

🪴 မြန်မာနိုင်ငံသည် အရှေ့တောင်အာရှတွင် အဓိက မူးယစ်ဆးဝါးကုန်သွယ်သည့်နိုင်ငံဖြစ်သည့် အားလျော်စွာ၊ 2010 ခုနှစ် ၏ စစ်တမ်းအရ မြန်မာန်ုင်ငံတွင် မူးယစ်ဆေးဝါး သုံးစွဲသူ ဉီးရေ ပျမ်းမျှ ၃သိန်းမှ ၄သိန်းကြားတွင်ရှိကြောင်းသိရပါသည်။ အထူးသဖြင့်ယခုကဲ့သို့ အခြေအနေ၊ကာလတွင် မူးယစ်ဆေးဝါးများ လွယ်ကူစွာ ရနိုင်ခြင်း၊ စျေးနှုန်းသက်သာခြင်းတို့ကြောင့် သုံးစွဲမှု သိသာ ထင်ရှားစွာ တိုးလာကာ၊ မူးယစ်ဆေးဝါးသုံးစွဲခြင်း၏ အကျိုးဆက်များ ဖြစ်သည့် စိတ်ပိုင်းဆိုင်ရာနှင့် ရုပ်ပိုင်းဆိုင်ရာ ပြသနာများ ကြုံတွေ့ခံစားလာကြရသည်မှာ တိုးရွေ့ တိုးရွေ့ ပင်ဖြစ်သည်။

☘️ References

https://www.mentalhealth.org.uk/explore-mental-health/a-z-topics/drugs-and-mental-health

https://www.talktofrank.com/
https://nida.nih.gov/publications/drugs-brains-behavior-science-addiction/drugs-brain

01/02/2023

🌸How we can validate someone’s feelings
အခြားသူတစ်ယောက်ရဲ့ ခံစားချက်‌တွေကို တို့တွေ ဘယ်လို အသိအမှတ်ပြုကြမလဲ? 🌸

💛1. Listen well / သေသေချာချာ နားထောင်ပေးပါ

အခြားသူတစ်ယောက် စိတ်သောကများနေချိန်မှာ သူ၏ပြောစကားများကို သေသေချာချာ နားထောင်ပေးပါ။

များသောအားဖြင့် တို့တွေဟာ အခြားသူ၏စကားများကို နားထောင်နေချိန်မှာ “ဘာပြန်ပြောရင် ကောင်းမလဲ? ဘယ်စကားဆိုရင် သင့်လျော်နိုင်မလဲ? ဘာကိုဆိုလိုချင်တာလည်း မသိ့ဘူး?” စသဖြင့် ဥပမာများကို တွေဝေနေရင်းနဲ့ အခြားသူက ပြောနေတဲ့စကားများအပေါ် အာရုံစူးစိုက်မှု လွတ်သွားနိုင်သောကြောင့် အချို့ အကြောင်းအရာလေးတွေကို လွတ်သွားနိုင်ပါတယ်။

လွတ်သွားလျှင် နားလည်မှုလွဲခြင်းတွေ ဖြစ်ပေါ်လာနိုင်သောကြောင့် အတတ်နိုင်ဆုံး အာရုံစိုက်ပြီး နားထောင်ပေးဖို့ လိုအပ်ပါတယ်။

“ငါပြောနေတဲ့ အရာတွေကို ကောင်းကောင်း နားထောင်ပေးနေတဲ့သူရှိ့တာပဲ” ဆိုတဲ့ ခံစားချက်သည် စိတ်ကိုပေါ့ပါးသွားစေနိုင်သလို ကိုယ့်၏သောကများကို အခြားသူတစ်ယောက်က နားလည်ပေးနိုင်သည်၊ အသိအမှတ်ပြုပေးနိုင်သည် သို့မဟုတ် “ငါတစ်ယောက်ထဲ မဟုတ်ဘူးဘဲ” စသဖြင့် နွေးထွေးသော ခံစားချက်များကိုလည်း ရရှိ့သွားနိုင်စေပါသည်။

💛2. Body language မျက်နှာ အမူအရာ၊ လက်ဟန် ခြေဟန် ကို သင့်လျော်သလိုသုံးပေးပါ။

တစ်ခါတစ်ရံမှာ body language ဖြင့် ဂရုစိုက်မှုပေးပြီး ခွန်အားဖြစ်စေနိုင်သော အမူအရာ (caring and supportive gestures) လေးတွေကို သုံးပေးခြင်းသည် အခြားသူတစ်ယောက်၏ ခံစားချက်များကို အသိအမှတ်ပြုပေးရာ ရောက်နိုင်ပါသည်။

တစ်ဦးနှင့်တစ်ဦးရဲ့ ရုပ်ပိုင်းဆိုင်ရာ နယ်နိမိတ် (physical boundaries) တွေဟာ မတူညီနိုင်ပါဘူး။ ထို့ မတူညီခြင်းကို အသိအမှတ်ပြုပေးတဲ့ အနေနဲ့ မျက်နှာထား၊ ခြေဟန်၊လက်ဟန် (gestures) တွေကို အသုံးမပြုခင် နားလည်မှု လွဲမှားခြင်းတွေ မဖြစ်ပေါ်လာအောင် gesture ရဲ့ရည်ရွည်ချက်ကို အသိပေးပြီး သဘောတူညီချက် (consent) တောင်းလို့လည်းရပါတယ်။ Consent ရမှသာ gesture ကို အသုံးပြုပေးပါ။

သင့်လျော်တယ်ဆိုလျှင် ညင်သာစွာ လက်ကိုကိုင်ပေးခြင်း (holding their hands)၊ ပခုံး သို့မဟုတ် နောက်ကျောကို သာသာလေး ပုတ်ပေးခြင်း (a gentle pat on the shoulders or the back) သို့မဟုတ် အခြားသူရဲ့ ဘေးမှာ ထိုင်ပေးခြင်းသည် “သင့်အတွက်ရှိ့ပေးနေပါတယ်” “I am here for you” ဆိုတဲ့ အသိအမှတ်ပြုပေးသည့်၊ ခွန်အားပေးသည့် message လေးကို ပေးနိုင်စွမ်းရှိ့ပါသည်။

💛3. Empathize / စာနာပေးပါ

အခြားသူတစ်ယောက်ရဲ့နေရာမှာ သူတို့သည် ဘယ်လိုခံစားနေရသလည်း ဆိုတာကို နားလည်နိုင်ခြင်း သို့မဟုတ် နားလည်နိုင်ဖို့ ကြိုးစားခြင်း။ ကိုယ့်ရဲ့ ရှုထောင့်မဟုတ်ပဲ သူတို့ရဲ့ရှုထောင့်ကို မြင်နိုင်ခြင်း သို့မဟုတ် မြင်နိုင်ဖို့ ကြိုးစားခြင်း။

တစ်ဦးနှင့်တစ်ဦးရဲ့ ယုံကြည်ချက်များ၊ တန်ဖိုးထားမှုများနှင့် ဦးစားပေးမှုများ (beliefs, values and priorities) သည် ကွဲပြားနိုင်သောကြောင့် စာနာစိတ်ထားခြင်းတွင် အခက်အခဲများဖြစ်စေနိုင်ပါသည်။ ဤကွဲပြားခြင်းကို
သတိ့မပြုမိ့လျှင် အပြုသဘောမဆောင်နိုင်သော၊ လွန်ကဲသော အကဲဖြတ် စကားများ သို့မဟုတ် ထင်မြင်ချက်များ ဖြစ်ပေါ်လာနိုင်ပါသည်။

တစ်ဦးနှင့်တစ်ဦး ကွဲပြားသော်လည်း နာကျင်ခြင်း နှင့် သောကရောက်ခြင်းသည် လူသားအားလုံးကြုံတွေ့ရသည့် အရာဖြစ်ပါသည်။ ဤတူညီမှုကို သတိ့ပြု၍ စာနာပေးလျှင် အခြားသူ၏ ခံစားချက်များကို အသိအမှတ်ပြုပေးရာ ရောက်နိုင်ပါသည်။

💛4. Validate properly

အခြားသူတစ်ယောက်သည် ရင်ဖွင့်လာပြီဆိုလျှင် သူတို့၏ခံစားချက်များကို အသေးအဖွဲ ကိစ္စတစ်ခုသယောင် ဖြစ်စေသော စကားများသို့မဟုတ် သူတို့၏ခံစားချက်များကို လျှော့ပေါ့နိုင်သော၊ နှိုင်းယဉ်သော၊ အပြစ်တင်သော၊ အကဲဖြတ်သော၊ ငြင်းပယ်သယောင် ဖြစ်နိုင်သော၊ အရေးမယူသယောင် ဖြစ်နိုင်သော စကားအသုံးအနှုန်းများ သို့မဟုတ် အမှုအယာများနှင့် တုံပြန်ခြင်းမှ အတတ်နိုင်ဆုံးရှောင်ကြည်ပါ။

အားပေးစကားအဖြစ် ရည်ရွယ်ပြီးပြောသော်လည်း အခြားသူ၏ ခံစားချက်များကို အသိအမှတ်ပြုပေးရာ မရောက်နိုင်သော စကားများ and what to try instead -

“ကောင်းတဲ့ဖက်ကနေ ရအောင်တွေးကြည့်ပါ” ❌

“ဒီအခြေအနေမှာ အကောင်းမြင်ဖို့က ခက်ခဲနေမှာပဲ” ✅

“သိပ်မစဉ်းစားတော့နဲ့” ❌

“စိုးရိမ်တာကို ရပ်တန့်ဖို့ခက်ခဲနေမှာပဲ” ✅

“ဝမ်းနည်းနေလည်း ဘာမှမထူးဘူး” ❌

“ဝမ်းနည်းခြင်းကို ခံစားရတာက မသင့်လျော်သောအရာ မဟုတ်ပါဘူး” ✅

“အဲ့ဒါကို sensitive သိပ်မဖြစ်နေပါနဲ့” ❌

“အခြားသူတွေလည်း/ငါဆိုလည်း မင်းနေရာမှာဆိုရင် အခုလိုခံစားနေရမှာပဲ” ✅

“ကိုယ့်ကိုယ်ကို ကံကောင်းတယ်လိုမှတ်လိုက်” ❌

“ကြားရတာ စိတ်မကောင်းပါဘူး။ မင်းဘယ်လို ခံစားနေရလည်း?” ✅

💛5. Stop fixing / ပြုပြင်လိုစိတ်ကို ရပ်တန့်ပါ။

တစ်ခါတစ်ရံမှာ ရင်ဖွင့်နေချိန်တွင် ဘေးမှာ နားထောင်ရုံ နားထောင်ပေးနေသူ တစ်ဦးသာလိုအပ်ပါတယ်။ ထို့ကြောင့် အကြံပြုချက်များကို အခြားသူက မတောင်းဆိုခဲ့လျှင် ကိုယ့်ဖက်ကနေ မပေးဖြစ်အောင် ကြိုးစားပေးဖို့လိုအပ်နိုင်ပါတယ်။

မတောင်းဆိုပဲနှင့် ထွက်ပေါ်လာသော အကြံပြုချက်များကို ကြားရခြင်းသည် ထို့အကြံပြုချက်များကို ပေးသူက မရည်ရွယ်သောလည်း ကြားရသူ၏ ခံစားချက်များကို မျက်ကွယ်ပြုသယောင် သဘောထားဖြစ်သွားနိုင်ပါသည်။

ဤအရာသည် သတိ့မထားမိလျှင် ဖြစ်ပေါ်လာသော အလေ့အထတစ်ခု ဖြစ်သောကြောင့် မလုပ်မိဖို့ ခက်ခဲသော်လည်း မဖြစ်နိုင်တဲ့အရာ မဟုတ်ပါ။

များသောအားဖြင့် လူတွေသည် ဘာလုပ်သင့်တယ်ဆိုတာကို နားလည်ပြီးသားဖြစ်သောကြောင့် သူတို့၏ ပြောစကားများကို သေသေချာချာ နားထောင်ပေးရုံနှင့် သူတို့ကို ပံ့ပိုးမှုပေးရာရောက်နိုင်ပါသည်။

References

https://www.verywellmind.com/what-is-emotional-validation-425336

26/01/2023

မင်္ဂလာပါရှင့်
ကျွန်မတို့ Resilience Training ကို January အတွက် ပြုလုပ်ရာမှာ Form အသစ်ပြောင်းလဲဖွင့်ခဲ့ပါတယ်။ ပါဝင်လိုသူ တချို့အနေနဲ့ ရှေ့လက form အဟောင်းကို ဖြည့်မိတာကြောင့် ဆက်သွယ်ဖို့ကျန်သွားတာရှိခဲ့ပါတယ်။ ဒါကြောင့် ခု Jan နောက်ဆုံးအပတ်မှာ ထပ်မံပြုလုပ်ပေးမှာဖြစ်ပါတယ်။ စိတ်ဝင်စားလို့ပါဝင်ချင်ရင် စာရင်းသွင်းနိုင်ကြောင်း အသိပေးပါတယ်ရှင့်။

https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSeiWn2fdvcFCSJI5by3P_FEejq51PsdAsUTnfz9EjUPI45U7A/viewform

အခုဖော်ပြပါ form ကိုသာ ဖြည့်ပေးပါရှင့်။
Jan 29,30,31 (6:00-8:00pm) ဖြစ်ပါတယ်။

မင်္ဂလာပါရှင် ✨
Mind Myanmar မှ အခမဲ့ပံ့ပိုးပေးတဲ့ Resilience Training for Youth (လူငယ်များအတွက် စိတ်ပိုင်းဆိုင်ရာခံနိုင်ရည်စွမ်းအားမြှင့်တင်မှုအစီအစဥ်) ကိုစိတ်ဝင်စားပြီး ပါဝင်တက်ရောက်လိုသူများတာကြောင့် ကျွန်မတို့အနေနဲ့ အခု နှစ်သစ်ရဲ့အစမှာ ထပ်မံ Registration ဖွင့်ပေးလိုက်ပါပြီရှင့်

ဤအစီအစဥ်ဟာ လက်ရှိအကျပ်အတည်းကာလအတွင်း လူငယ်တွေကြုံတွေ့ခံစားနေရတဲ့
(၁) စိတ်ဖိစီးမှုများ၊ စိတ်ပိုင်းဆိုင်ရာအခက်အခဲများကို ပံ့ပိုးကူညီနိုင်ရန်
(၂) စိတ်ပိုင်းဆိုင်ရာ ခံနိုင်ရည်စွမ်းအားများ ပိုမိုတိုးတက်ကောင်းမွန်လာစေရန် ရည်ရွယ်ပါတယ်။

အသက် ၁၈-၃၅ အတွင်း စိတ်ပါဝင်စားသော လူငယ်များအနေဖြင့် အောက်ပါ registration form ကို ဖြည့်ပြီး ပါဝင်တက်ရောက်နိုင်ပါတယ်။
https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSeiWn2fdvcFCSJI5by3P_FEejq51PsdAsUTnfz9EjUPI45U7A/viewform

သင်တန်းတက်ရောက်ပြီးသူများရဲ့ Feedback အချို့ကိုလည်း မျှဝေပေးလိုက်ပါတယ်ရှင်။
✨ခံနိုင်ရည်စွမ်းအားအကြောင်း သေချာစွာနားလည်သဘောပေါက်လာခြင်း
✨မိမိကိုယ်ကို ပိုမိုသတိပြုမိလာခြင်း၊ မည်သို့ဂရုစိုက်စောင့်ရှောက်သင့်သည်ကို သိရှိလာခြင်း
✨တစ်ဦးချင်း၏ စိတ်ပိုင်းဆိုင်ရာအခက်အခဲများ လွတ်လပ်စွာ မျှဝေနိုင်ခြင်း
✨မိမိ၏ အားသာချက်၊ အားနည်းချက်များအားရှင်းလင်းစွာသိခွင့်ရပြီး ယုံကြည်မှုခိုင်မာလာခြင်း
✨ပါဝင်သူတစ်ဦးစီ၏ အတွေ့အကြုံများကို သင်ယူလေ့လာခွင့်ရခြင်း

အစီအစဥ်ကို online မှတဆင့် ပြုလုပ်မှာဖြစ်ပြီး တစ်နေ့လျှင် နှစ်နာရီဖြင့် သုံးရက်ပါဝင်ရမှာ ဖြစ်ပါတယ်။ မည်သည့်အခကြေးငွေမှ ပေးစရာ မလိုအပ်ပါ။ တက်ရောက်ရမယ့် Zoom Link ကို စာရင်းပေးထားတဲ့သူတစ်ယောက်ချင်းစီကို ပြန်လည်ပို့ပေးသွားပါမယ်။

26/01/2023

🔵What are emotional barriers in communications? Part-2
(ဆက်ဆံရေးမှာ အဟန့်အတားဖြစ်‌စေတဲ့ စိတ်ခံစားမှုဆိုင်ရာအတားအဆီးတွေဆိုတာဘာလဲ။ အပိုင်း-၂)🔵

အပိုင်း(၁)-https://www.facebook.com/100085343930826/posts/153238907530906/?mibextid=Nif5oz မှာ စိတ်ခံစားမှုဆိုင်ရာ အတားအဆီးဆိုတာက ဘယ်လိုမျိုးလဲဆိုတဲ့အကြောင်းနဲ့ ဆက်ဆံရေးမှာ အဟန့်အတားဖြစ်‌စေတဲ့ စိတ်ခံစားမှုဆိုင်ရာအတားအဆီး(၄)မျိုးအကြောင်းကို ပြောပြပြီးပြီဖြစ်လို့ ဒီဒုတိယအပိုင်းမှာတော့ ‌ကျန်ရှိနေတဲ့ (၃)မျိုးအကြောင်းနဲ့ ကျော်လွှားနိုင်ဖို့ နည်းလမ်းလေးတွေကို မျှဝေပေးသွားမှာဖြစ်ပါတယ်။💙

21/01/2023

💔 ကိုယ်ချစ်ခင်တန်ဖိုးထားရတဲ့သူတွေ ဆုံးရှုံးရတဲ့အခါ

ကျွန်မတို့တွေအားလုံး ကိုယ်သိပ်ချစ်ရတဲ့သူတွေ၊ လေးစားတန်ဖိုးထားရတဲ့သူတွေ ဆုံးရှုံးရတဲ့အခါ ဘာနဲ့မှမတူအောင်ပူဆွေးသောကရောက်မှုကို ခံစားကြရပါတယ်။ ကိုယ့်ဘဝရဲ့ မဟာတံတိုင်းကြီးပြိုကျသွားသလို၊ ဘဝက ဘာအဓိပ္ပါယ်မှမရှိတော့သလို အမှောင်ကျသွားတာမျိုးပေါ့။

စကားနဲ့တောင်ဖော်ပြဖို့ခက်ခဲတဲ့ နာကျင်မှုကို ကြုံတွေ့ခံစားကြရတယ်။ ဒီနာကျင်ခံစားရမှုကြီးက အမြန်ဆုံးလွတ်မြောက်ချင်ပေမယ့် ဘယ်လိုလုပ်ရမှန်းမသိတော့ဘဲ လမ်းပျောက်နေတာမျိုးလည်း ခံစားရနိုင်ပါတယ်။ ဒါပေမဲ့ ဒါတွေဟာ ကိုယ်တစ်ဦးတည်းမဟုတ်ဘဲ ဆုံးရှုံးမှုတွေ ကြုံရတဲ့အခါ ဘယ်သူမဆို ခံစားရနိုင်ပြီး ရှောင်လွှဲလို့မရနိုင်တဲ့ လူ့ဘဝအတွေ့အကြုံတွေပဲ ဖြစ်ပါတယ်။

ဒီနေ့ ဒီအကြောင်းအရာနဲ့ပတ်သက်ပြီး ကျွန်မတို့လူတွေ အဲဒီလိုဆုံးရှုံးမှုတွေ နဖူးတွေ့ဒူးတွေ့ကြုံရရင် ဘယ်လိုပူဆွေးသောကရောက်လေ့ရှိကြသလဲ၊ ပြီးတော့ ဒီနာကျင်မှုဝေဒနာတွေကနေ ဘယ်လိုနည်းလမ်းတွေနဲ့ ကိုယ့်ကိုယ်ကိုယ် အတတ်နိုင်ဆုံး ကုစားလို့ရနိုင်မလဲဆိုတာတွေကို မျှဝေပေးသွားမှာ ဖြစ်ပါတယ်။ ❤️‍🩹

🌸 References🌸

https://psychcentral.com/depression/all-about-complicated-grief
https://www.washington.edu/counseling/2020/06/08/the-stages-of-grief-accepting-the-unacceptable/
https://hospicechenango.org/a-non-linear-look-at-the-stages-of-grief/?gclid=EAIaIQobChMI3M_Nnq3U_AIVkL2WCh0QlwhiEAAYAiAAEgJX1_D_BwE

19/01/2023

🔵What is emotional barriers in communication? Part-1
(ဆက်ဆံရေးမှာ အဟန့်အတားဖြစ်‌စေတဲ့ စိတ်ခံစားမှုဆိုင်ရာအတားအဆီးတွေဆိုတာဘာလဲ။ အပိုင်း-၁)🔵

စိတ်ခံစားမှုဆိုင်ရာအတားအဆီးဆိုတာက တစ်စုံတစ်ယောက်နဲ့ ဆက်သွယ်စကားပြောတဲ့အချိန်မှာ မိမိရဲ့အတွေးတွေ၊ခံစားချက်တွေကို ပွင့်ပွင့်လင်းလင်းဖွင့်ဟမထုတ်ပြနိုင်အောင် ဟန့်တားထားတဲ့ အရာလေးဖြစ်ပါတယ်။ မိမိရဲ့စိတ်ခံစားမှုတွေကို သေသေချာချာ သိရှိနားမလည်တဲ့အချိန်၊ ထိန်းသိမ်းနိုင်တဲ့စွမ်းရည် နှိမ့်ပါးတဲ့အချိန်၊ ကောင်းမွန်စွာအသုံးမပြုနိုင်တဲ့အချိန်တွေမှာ ဒီစိတ်ခံစားမှုဆိုင်ရာအတားအဆီးတွေက ထွက်ပေါ်လာတတ်ပါတယ်။

ဆက်ဆံရေးမှာ အဟန့်အတားဖြစ်‌စေတဲ့ စိတ်ခံစားမှုဆိုင်ရာအတားအဆီးတွေထဲက (၄)မျိုးအကြောင်းကို
ဒီပထမအပိုင်းမှာ ပြောပြသွားပါမယ်။

14/01/2023

💛မိမိကိုယ်ကို မိမိတန်ဖိုးထားတတ်လာအောင်💛

မိမိကိုယ်ကို တန်ဖိုးထားတတ်တယ်၊ မထားတတ်ဘူး ဆိုတာ ကိုယ့်ကိုယ်ကို ဘယ်လိုထင်မြင်ယူဆထားလဲ၊ ဘယ်လို ယုံကြည်ထားလဲဆိုတဲ့ အချက်တွေအပေါ် မူတည်ပါတယ်။

ငယ်စဥ်ဘဝမှာ အနိုင်ကျင့်ခံရခြင်း၊ အသားအရောင်၊ အဆင့်အတန်းစသည်ပေါ် မူတည်ပြီး ခွဲခြားဆက်ဆံခံရခြင်း၊ ကိုယ်ချစ်ခင်ရတဲ့ မိသားစုဝင်တွေ၊ ဆရာ၊ဆရာမတွေ၊ သူငယ်ချင်းတွေရဲ့ ထောက်ခံအားပေးမှုကို အမြဲလိုလို မရခြင်း၊ အလုပ်ပြုတ်ခြင်း၊ အလုပ်ရှာရခက်ခြင်း၊ အလုပ် (ဒါမှမဟုတ်) ကျောင်းမှာ ပြဿနာများတက်ခြင်း၊ ချစ်သူ (ဒါမှမဟုတ်) အိမ်ထောင်ဖက်နဲ့ လမ်းခွဲရခြင်း၊ မိမိရဲ့ ရုပ်ပိုင်းဆိုင်ရာ အသွင်အပြင်နဲ့ ပတ်သက်ပြီး အစိုးရိမ်လွန်ခြင်း၊ လက်တွေ့မကျသော မျှော်လင့်ချက်တွေကို အကောင်အထည်ဖော်ဖို့ ဖိအားပေးခံရခြင်း တို့က မိမိကိုယ်ကို တန်ဖိုးထားတတ်မှုကို လျော့ကျစေပါတယ်။ ဒါ့အပြင် ရုပ်ပိုင်းဆိုင်ရာ ကျန်းမာရေး မကောင်းခြင်းနဲ့ စိတ်ပိုင်းဆိုင်ရာ ပြဿနာများရှိခြင်းကလည်း Self-esteem ကို နိမ့်ကျစေပါတယ်။

14/01/2023

16,17,18 (7:00-9:00pm) နဲ့ 25,26,27 (7:00-9:00pm) time slot နှစ်ခုစာ စာရင်းပေးသွင်းနိုင်ပါသေးတယ်ရှင် ✨

မင်္ဂလာပါရှင် ✨
Mind Myanmar မှ အခမဲ့ပံ့ပိုးပေးတဲ့ Resilience Training for Youth (လူငယ်များအတွက် စိတ်ပိုင်းဆိုင်ရာခံနိုင်ရည်စွမ်းအားမြှင့်တင်မှုအစီအစဥ်) ကိုစိတ်ဝင်စားပြီး ပါဝင်တက်ရောက်လိုသူများတာကြောင့် ကျွန်မတို့အနေနဲ့ အခု နှစ်သစ်ရဲ့အစမှာ ထပ်မံ Registration ဖွင့်ပေးလိုက်ပါပြီရှင့်

ဤအစီအစဥ်ဟာ လက်ရှိအကျပ်အတည်းကာလအတွင်း လူငယ်တွေကြုံတွေ့ခံစားနေရတဲ့
(၁) စိတ်ဖိစီးမှုများ၊ စိတ်ပိုင်းဆိုင်ရာအခက်အခဲများကို ပံ့ပိုးကူညီနိုင်ရန်
(၂) စိတ်ပိုင်းဆိုင်ရာ ခံနိုင်ရည်စွမ်းအားများ ပိုမိုတိုးတက်ကောင်းမွန်လာစေရန် ရည်ရွယ်ပါတယ်။

အသက် ၁၈-၃၅ အတွင်း စိတ်ပါဝင်စားသော လူငယ်များအနေဖြင့် အောက်ပါ registration form ကို ဖြည့်ပြီး ပါဝင်တက်ရောက်နိုင်ပါတယ်။
https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSeiWn2fdvcFCSJI5by3P_FEejq51PsdAsUTnfz9EjUPI45U7A/viewform

သင်တန်းတက်ရောက်ပြီးသူများရဲ့ Feedback အချို့ကိုလည်း မျှဝေပေးလိုက်ပါတယ်ရှင်။
✨ခံနိုင်ရည်စွမ်းအားအကြောင်း သေချာစွာနားလည်သဘောပေါက်လာခြင်း
✨မိမိကိုယ်ကို ပိုမိုသတိပြုမိလာခြင်း၊ မည်သို့ဂရုစိုက်စောင့်ရှောက်သင့်သည်ကို သိရှိလာခြင်း
✨တစ်ဦးချင်း၏ စိတ်ပိုင်းဆိုင်ရာအခက်အခဲများ လွတ်လပ်စွာ မျှဝေနိုင်ခြင်း
✨မိမိ၏ အားသာချက်၊ အားနည်းချက်များအားရှင်းလင်းစွာသိခွင့်ရပြီး ယုံကြည်မှုခိုင်မာလာခြင်း
✨ပါဝင်သူတစ်ဦးစီ၏ အတွေ့အကြုံများကို သင်ယူလေ့လာခွင့်ရခြင်း

အစီအစဥ်ကို online မှတဆင့် ပြုလုပ်မှာဖြစ်ပြီး တစ်နေ့လျှင် နှစ်နာရီဖြင့် သုံးရက်ပါဝင်ရမှာ ဖြစ်ပါတယ်။ မည်သည့်အခကြေးငွေမှ ပေးစရာ မလိုအပ်ပါ။ တက်ရောက်ရမယ့် Zoom Link ကို စာရင်းပေးထားတဲ့သူတစ်ယောက်ချင်းစီကို ပြန်လည်ပို့ပေးသွားပါမယ်။