02/08/2026
1. ทางจำเป็น (Way of Necessity)
นิยาม: สิทธิ์ตามกฎหมายที่เกิดขึ้นเมื่อที่ดินแปลงหนึ่งถูกล้อมโดยที่ดินแปลงอื่นจนไม่มีทางออกสู่ทางสาธารณะ
สิทธิ์: เจ้าของที่ดินที่ถูกล้อมมีสิทธิ์ขอเปิดทางผ่านที่ดินที่ล้อมอยู่เพื่อออกสู่ทางสาธารณะได้ โดยกฎหมายคุ้มครองเพื่อให้สามารถใช้ประโยชน์จากที่ดินได้ แต่ต้องใช้ในทางที่เสียหายต่อน้อยที่สุดและอาจต้องจ่ายค่าทดแทน
2. ภาระจำยอม (Servitude)
นิยาม: ข้อตกลงหรือสิทธิ์ที่เจ้าของที่ดินหนึ่ง (สามยทรัพย์) มีสิทธิ์เหนือที่ดินอีกผืนหนึ่ง (ภารยทรัพย์) เพื่อประโยชน์ในการใช้สอย
สิทธิ์: เกิดขึ้นจากเจตนาของทั้งสองฝ่าย (เช่น การทำสัญญาจดทะเบียน) หรือโดยอายุความ (ใช้มาเกิน 10 ปี) ไม่ได้เกิดจากความจำเป็นบังคับเหมือนทางจำเป็น เจ้าของภารยทรัพย์ต้องยอมรับภาระนั้นตามที่ตกลงกันไว้
3. ทางส่วนบุคคล (Private Access)
นิยาม: เป็นทางเดินหรือถนนที่เจ้าของที่ดินสร้างขึ้นในเขตที่ดินของตนเอง เพื่อใช้ประโยชน์ส่วนตัว
สิทธิ์: เจ้าของมีสิทธิ์เด็ดขาดในการใช้งาน ถือเป็นทรัพย์สินส่วนบุคคล ผู้อื่นไม่มีสิทธิ์ใช้หากไม่ได้รับอนุญาต
