20/05/2026
Kolesterol değerleriniz normal olsa bile, kardiyovasküler risk değerlendirmesinde gözden kaçabilen önemli bir parametre vardır: Lipoprotein(a), yani Lp(a).
Lp(a), LDL’ye benzeyen ancak yapısında apolipoprotein(a) [apo(a)] bulunan özel bir lipoproteindir. Bu yapı nedeniyle damar duvarında plak oluşumu ve aterosklerotik süreçlerle ilişkilendirilmektedir.
En önemli noktalardan biri şudur:
Lp(a) düzeyi büyük oranda genetik olarak belirlenir.
Bu nedenle sağlıklı beslenmek, düzenli egzersiz yapmak ya da ideal kiloda olmak Lp(a)’nın mutlaka düşük olacağı anlamına gelmez.
Standart kolesterol panelinde çoğu zaman total kolesterol, LDL, HDL ve trigliserit değerlendirilir; ancak Lp(a) her zaman rutin olarak ölçülmez. Bu nedenle özellikle ailede erken yaşta kalp-damar hastalığı öyküsü olan bireylerde, LDL normal olsa bile Lp(a) düzeyinin ayrıca değerlendirilmesi önemlidir.
Yüksek Lp(a), tek başına bir “hastalık” tanısı değildir; ancak kalp-damar riski açısından dikkate alınması gereken bağımsız bir risk belirtecidir.
Bu durumda yaklaşım, yalnızca tek bir değere odaklanmak değil; LDL kolesterol, kan basıncı, kan şekeri, inflamasyon, yaşam tarzı ve aile öyküsüyle birlikte bütüncül kardiyometabolik risk değerlendirmesi yapmaktır.
Unutmayın:
Normal kolesterol, her zaman sıfır risk anlamına gelmez.