20/04/2026
🌿 VIÊM MŨI XOANG MẠN TÍNH TRONG THỜI ĐẠI BIOLOGICS: PHẪU THUẬT CÒN VAI TRÒ KHÔNG?
Trong vài năm gần đây, sự xuất hiện của biologics (thuốc sinh học) đã tạo ra một làn sóng mới trong điều trị viêm mũi xoang mạn tính type 2 (diffuse type-2 CRS). Điều này khiến nhiều người băn khoăn:
👉 Có cần phẫu thuật nữa không?
👉 Chỉ cần tiêm thuốc sinh học là đủ?
Câu trả lời ngắn gọn là: không. Và thực tế điều trị còn cho thấy nhiều điều đáng suy nghĩ hơn.
---
# # Biologics là bước tiến lớn, nhưng chưa phải là tất cả
Các thuốc sinh học như dupilumab, omalizumab, mepolizumab tác động trực tiếp vào cơ chế viêm type 2 (IL-4, IL-5, IL-13), giúp:
* giảm kích thước polyp
* cải thiện khứu giác
* giảm nhu cầu dùng corticoid toàn thân
* hướng tới trạng thái lui bệnh (remission)
Đây là một bước tiến rất quan trọng trong điều trị cá thể hóa.
Tuy nhiên, trong thực hành lâm sàng:
* không phải bệnh nhân nào cũng đáp ứng tốt
* chi phí còn cao, khả năng tiếp cận tại Việt Nam còn hạn chế
* chỉ định sử dụng vẫn khá chọn lọc, thường đặt ra sau khi đã điều trị nội khoa tối ưu và/hoặc phẫu thuật
---
# # Phẫu thuật nội soi xoang vẫn giữ vai trò then chốt
Trong thời đại biologics, phẫu thuật nội soi xoang (Endoscopic Endoscopic Sinus Surgery – EES) không mất đi vai trò, mà trở nên rõ ràng và chiến lược hơn.
# # # 1. Loại bỏ tổn thương bệnh lý tại chỗ
Polyp, niêm mạc viêm mạn tính, biofilm hay nấm là những yếu tố duy trì tình trạng viêm. Đây là những cấu trúc mà thuốc khó có thể loại bỏ hoàn toàn.
Nếu các “ổ bệnh” này còn tồn tại, hiệu quả của điều trị nội khoa, kể cả biologics, cũng sẽ bị hạn chế.
---
# # # 2. Tái lập dẫn lưu và thông khí xoang
Phẫu thuật giúp:
* mở rộng lỗ thông xoang
* phục hồi dẫn lưu sinh lý
* tạo điều kiện để các phương pháp điều trị sau đó phát huy hiệu quả tốt hơn, bao gồm rửa mũi, corticoid tại chỗ và cả biologics
---
# # # 3. Cải thiện môi trường niêm mạc
Viêm mũi xoang mạn tính không chỉ là vấn đề miễn dịch mà còn liên quan đến môi trường niêm mạc, hệ vi sinh và hàng rào biểu mô.
Phẫu thuật giúp tái cấu trúc lại môi trường này, tạo nền tảng thuận lợi để kiểm soát viêm lâu dài.
---
# # Xu hướng hiện nay: phối hợp thay vì lựa chọn
Cách tiếp cận hiện đại không còn là “mổ hay không mổ”, mà là:
khi nào cần phẫu thuật, khi nào cần dùng biologics, và phối hợp như thế nào cho hợp lý.
Mục tiêu điều trị hiện nay hướng tới:
* phẫu thuật đúng và đủ
* điều trị nội khoa tối ưu
* cân nhắc sử dụng biologics ở những trường hợp phù hợp
để đạt được lui bệnh bền vững (remission), không chỉ là giảm triệu chứng tạm thời.
---
# # Thực tế tại Việt Nam
Trong điều kiện hiện nay:
* biologics còn chi phí cao
* chưa phổ biến rộng
* bảo hiểm y tế chưa chi trả
Vì vậy, phẫu thuật nội soi xoang vẫn đóng vai trò nền tảng trong điều trị đa số bệnh nhân.
---
# # Điều quan trọng không chỉ là có phẫu thuật hay không, mà là phẫu thuật như thế nào
Một ca phẫu thuật hiệu quả cần hướng tới:
* loại bỏ đầy đủ tổn thương bệnh lý
* mở thông xoang hợp lý, đảm bảo dẫn lưu
* bảo tồn các cấu trúc quan trọng
* cá thể hóa theo từng bệnh nhân (type 2 hay không, lan tỏa hay khu trú, có hen hoặc dị ứng đi kèm…)
---
# # Từ thực hành lâm sàng
Trong quá trình làm việc, BS Bửu luôn cố gắng cập nhật các xu hướng điều trị mới, kết hợp giữa:
* phẫu thuật nội soi xoang theo hướng lấy sạch bệnh tích một cách an toàn
* tối ưu hóa dẫn lưu và chăm sóc sau mổ
* điều trị nội khoa đầy đủ
* cân nhắc tiếp cận các phương pháp mới khi phù hợp điều kiện của người bệnh
Mục tiêu không phải là áp dụng một phương pháp duy nhất, mà là lựa chọn chiến lược phù hợp nhất cho từng trường hợp cụ thể.
---
# # Thông điệp chính
Biologics là một bước tiến quan trọng, nhưng không thay thế hoàn toàn vai trò của phẫu thuật.
Phẫu thuật nội soi xoang vẫn là nền tảng điều trị, đặc biệt trong bối cảnh Việt Nam.
Xu hướng tương lai là phối hợp hợp lý các phương pháp để đạt hiệu quả lâu dài.
Điều trị tốt nhất không phải là phương pháp mới nhất, mà là phương pháp phù hợp nhất với từng người bệnh.
---
Nếu bạn đang gặp tình trạng nghẹt mũi kéo dài, mất mùi, polyp tái phát hoặc điều trị nhiều lần chưa ổn định, việc đánh giá lại toàn diện và xây dựng một chiến lược điều trị phù hợp sẽ quan trọng hơn việc chỉ lựa chọn một phương pháp đơn lẻ.
