https://suckhoedoisong.vn/mat-ngu-la-benh-ly-xuat-phat-tu-sau-ben-trong-tang-phu-169250402205538075.htm, https://suckhoe

Bác sĩ Trần Hải Long Chữa Mất Ngủ, Biệt thự 16, Ngõ 168 Nguyễn Khánh Toàn, cầu giấy (2026)

Q: What is the address?

Biệt Thự 16, Ngõ 168 Nguyễn Khánh Toàn

17/08/2026

VÌ SAO MẤT NGỦ KHÔNG CÓ MỘT PHÁC ĐỒ CHUNG CHO TẤT CẢ MÀ CẦN CÁ NHÂN HÓA?

Mất ngủ thực chất chỉ là tên gọi chung của một biểu hiện, còn nguyên nhân và thể trạng phía sau ở mỗi người lại có thể khác nhau, không ai giống ai cả.

Cùng là một đêm ngủ không yên, có người khó vào giấc, có người hay tỉnh giữa đêm, có người lại thức sớm rồi không ngủ lại được. Nếu nhìn theo góc độ Y học cổ truyền, phía sau đó cũng có thể là những thể khác nhau như Can khí uất, Tâm huyết hư, Tâm hỏa vượng hay Tâm – Thận chưa điều hòa.

Bác sĩ Long vẫn nói với cô chú anh chị rằng: đã khác nhau từ căn nguyên thì không thể lấy một phác đồ rồi áp giống nhau cho tất cả.
Đó là lý do điều trị mất ngủ theo YHCT cần đi từ biện chứng từng người, xác định thể trạng, rồi mới xây dựng hướng điều trị phù hợp.
Muốn xử lý đúng thì phải biết vấn đề nằm ở đâu.

Người thiên Can uất cần chú trọng điều Can, lý khí.
Người thiên Tâm huyết hư lại cần quan tâm đến việc dưỡng Tâm, dưỡng huyết.
Trường hợp có biểu hiện Tâm – Thận chưa điều hòa thì hướng xử lý cũng không thể bê nguyên từ người khác sang.
Cá nhân hóa không phải là làm cho phức tạp. Cá nhân hóa là để điều trị đúng người, đúng thể trạng và đúng giai đoạn.

Với Bác sĩ Long, điều quan trọng không phải tìm cách để “ép” cơ thể ngủ bằng mọi giá, mà là xem điều gì đang khiến nhịp ngủ bị xáo trộn, từ đó mới xây dựng hướng điều trị và chăm sóc phù hợp.
Phác đồ vì thế cũng có thể được điều chỉnh theo từng giai đoạn, kết hợp bài thuốc thang gia giảm cùng chế độ sinh hoạt, ăn uống và dưỡng sinh tùy từng trường hợp sau khi được đánh giá cụ thể.

Nếu cô chú anh chị muốn tìm hiểu rõ hơn tình trạng rối loạn giấc ngủ của mình đang nghiêng về nhóm nào, có thể nhắn tin cho phòng khám để được hướng dẫn thăm khám và trao đổi trực tiếp với bác sĩ.

Mất ngủ giống nhau ở cái tên, nhưng không phải ai cũng cần đi cùng một con đường điều trị.
Nội dung mang tính chia sẻ kiến thức sức khỏe, không thay thế cho thăm khám và tư vấn trực tiếp của bác sĩ.

17/08/2026

HẠT KÊ + TRỨNG GÀ – Một cách nấu cháo đơn giản cho bữa tối nh nhàng, phù hợp với những ngày cơ thể mệt mỏi, khó vào giấc, ngủ chập chờn

Theo Y học cổ truyền, giấc ngủ có thể liên quan chặt chẽ tới Tâm – Tỳ – Thận và khí huyết. Khi Tâm thần chưa yên, khí huyết chưa đủ nuôi dưỡng hoặc âm dương trong cơ thể chưa điều hòa, giấc ngủ cũng dễ trở nên chập chờn, hay tỉnh giữa đêm.

Với những cô chú anh chị mất ngủ ở mức độ nhẹ, mới chớm mất ngủ thì cũng đừng quá lo lắng. Trước tiên, hãy thử thay đổi thói quen sinh hoạt cũng như các món ăn dưỡng sinh hằng ngày, cô chú anh chị có thể thấy sự khác biệt.
Và có một món rất đơn giản mà tôi khá thích gợi ý cho người hay mệt mỏi, ngủ không sâu: cháo kê nấu trứng gà.

Vì sao lại là hạt kê và trứng gà?
Trong Y học cổ truyền, hạt kê có vị ngọt, tính hơi mát có tác dụng kiện Tỳ, ích khí, dưỡng âm và trừ phiền.
Đối với cô chú anh chị nào vừa ngủ kém vừa có biểu hiện cơ thể suy nhược, ăn uống không tốt, người hay mệt, trong lòng bứt rứt thì lại rất hợp.

Còn trứng gà là thực phẩm cung cấp chất đạm và nhiều dưỡng chất.
Hai thứ này nấu chung thành cháo vừa mềm, dễ ăn, lại phù hợp làm một bữa tối nhẹ cho người đang cần dưỡng cơ thể.
Tôi hướng dẫn cô chú anh chị cách nấu rất đơn giản:
- Hạt kê: khoảng 50–70g
- Trứng gà: 1 quả
- Nước: khoảng 500–700ml

Hạt kê vo sạch, có thể ngâm trước khoảng 20–30 phút cho nhanh mềm.
Cho kê vào nồi nấu nhỏ lửa đến khi hạt nở và cháo sánh lại. Sau đó đập một quả trứng vào, khuấy nhẹ cho trứng chín đều rồi tắt bếp.
Cô chú anh chị có thể nêm rất nhạt. Nếu thích vị ngọt thì chỉ nên thêm một lượng nhỏ đường phèn.
Để đạt hiệu quả tốt thì hơn hết là nên ăn vào buổi tối hoặc trước giờ ngủ khoảng 1–2 tiếng, tránh ăn quá no sát giờ lên giường.

Nhưng tôi cũng phải nói rõ rằng một bát cháo không phải thuốc ngủ và cũng không thể giải quyết mọi nguyên nhân mất ngủ.
Có người ngủ kém do Tâm Tỳ hư. Có người lại thiên về Can khí uất, Thận âm hư hay Tâm – Thận chưa điều hòa. Cũng có những trường hợp mất ngủ liên quan đến căng thẳng kéo dài, thuốc đang sử dụng hoặc các vấn đề sức khỏe khác.

Vì vậy, cháo kê trứng gà nên được xem là một món dưỡng sinh hỗ trợ, có thể dùng xen kẽ vài bữa trong tuần nếu phù hợp với thể trạng, kết hợp với ngủ đúng giờ, hạn chế kích thích vào buổi tối và vận động đều đặn ban ngày.

Còn nếu tình trạng mất ngủ của cô chú anh chị đã diễn ra trong thời gian dài, bác sĩ Long khuyên hơn hết là nên đi thăm khám sớm để nắm rõ được nguyên nhân cũng như có hướng điều chỉnh phù hợp.
=========
Bác sĩ Trần Hải Long
📞 Hotline/Zalo 036.818.0102
👉 PHÒNG KHÁM NAM Y ĐỖ MINH, Biệt thự 16, Ngõ 168 Nguyễn Khánh Toàn, Cầu Giấy, Hà Nội

15/08/2026

Dân gian có câu thuốc đắng dã tật!
Cô chú anh chị nào mà đêm hay trằn trọc, ngủ không ngon giấc thì bác sĩ Long mách 3 cách dùng MƯỚP ĐẮNG dưới đây, hỗ trợ giấc ngủ, cải thiện tình trạng khó ngủ khá tốt👇
--------------
Trong Y học cổ truyền, mướp đắng có tính hàn, vị đắng, quy vào 4 kinh chính là Tâm, Can, Tỳ và Phế có tác dụng thanh nhiệt, kiện tỳ ích vị, an thần, cải thiện giấc ngủ,...
Vì vậy, nếu cơ thể đang thiên về nhiệt, người hay bứt rứt, nóng trong, miệng khô đắng, dễ cáu, tối nằm xuống vẫn thấy trong người không yên thì mướp đắng có thể được dùng như một món ăn hỗ trợ rất phù hợp.

Vậy người mất ngủ nên dùng mướp đắng như thế thế nào?

Cách 1: Trà mướp đắng khô
Cô chú anh chị có thể dùng một lượng nhỏ mướp đắng thái lát, phơi hoặc sấy khô rồi hãm với nước nóng.
Nếu dùng vào chiều tối, tôi thường khuyên uống sớm, không nên uống quá sát giờ đi ngủ, nhất là người vốn hay tiểu đêm. Đây chỉ nên xem như một thức uống hỗ trợ, không cần pha quá đặc hay uống liên tục với lượng lớn.

Cách 2: Mướp đắng xào trứng
Đây là cách khá dễ ăn. Mướp đắng bỏ phần ruột, có thể kết hợp với trứng rồi đem xào thơm lên, nêm nhạt.
Một tuần dùng vài bữa, xen kẽ trong chế độ ăn là được. Với người hay nóng trong, ăn uống nhiều đồ cay nóng, cơ thể thường xuyên cảm thấy bức bối thì món này có thể là một lựa chọn thanh nhẹ hơn cho bữa tối.

Cách 3: Canh mướp đắng nấu thịt băm
Một bát canh ấm, nấu chín kỹ và ăn với lượng vừa phải sẽ phù hợp hơn việc uống nước ép mướp đắng sống.
Nhưng cô chú anh chị nhớ giúp tôi một điều: mướp đắng tính mát, không phải người mất ngủ nào cũng nên dùng.
Người thường xuyên lạnh bụng, tay chân lạnh, ăn đồ mát dễ đi ngoài, người thể trạng yếu hoặc đang có huyết áp thấp thì không nên dùng quá nhiều.

Phụ nữ mang thai cũng không nên tự ý sử dụng mướp đắng với lượng lớn, đặc biệt dưới dạng nước ép hoặc các chế phẩm cô đặc, nếu chưa trao đổi với người có chuyên môn.
Quan trọng nhất: phải xem mất ngủ thuộc thể nào
Có trường hợp có thể mất ngủ vì Can khí uất, đầu óc căng như dây đàn, nằm xuống vẫn nghĩ ngợi.
Có người lại thiên về âm hư sinh nội nhiệt, đêm hay nóng, khô miệng, dễ tỉnh giấc.

Nhưng cũng có người mất ngủ do Tâm Tỳ hư, cơ thể mệt, sắc mặt kém, ăn uống không ngon, hay hồi hộp. Nhóm này mà cứ chăm chăm dùng những thứ đắng lạnh để “thanh nhiệt” thì chưa chắc đã phù hợp.

Bởi vậy, tôi không bao giờ nhìn thấy mất ngủ rồi mặc định cho tất cả mọi người dùng chung một món hay một vị thuốc.
Mướp đắng có thể là món ăn hỗ trợ trong một số trường hợp cơ thể thiên nhiệt, nhưng muốn xử lý mất ngủ thì vẫn phải thăm khám kỹ càng từ bác sĩ có chuyên môn rồi mới đưa ra hướng điều chỉnh phù hợp.

Nội dung này mang tính chia sẻ và định hướng chăm sóc sức khỏe, không thay thế cho chẩn đoán hay điều trị. Mỗi người có thể trạng khác nhau nên cần theo dõi và điều chỉnh cho phù hợp.

15/08/2026

4 THỂ MẤT NGỦ CÔ CHÚ ANH CHỊ RẤT DỄ NHẦM LẪN – CÙNG LÀ KHÓ NGỦ NHƯNG GỐC LẠI KHÔNG GIỐNG NHAU

Cô chú anh chị đừng thấy mất ngủ là chỉ nghĩ đến chuyện “thiếu ngủ” rồi tìm ngay trà an thần hay một vị thuốc bổ nào đó để uống.

Nếu nhìn theo góc độ Y học cổ truyền, giấc ngủ có liên quan khá chặt chẽ đến Tâm – Can – Tỳ – Thận, khí huyết và âm dương. Cùng gọi là mất ngủ nhưng nếu không phân biệt đúng thể trạng thì cách chăm sóc cũng rất dễ đi chệch hướng.

Cô chú anh chị đừng vội lướt qua bài viết này, hãy dành 1-2 phút xem 4 nhóm thường gặp dưới đây, thử đối chiếu xem giấc ngủ của mình gần với nhóm nào nhất nhé.

1. CAN KHÍ UẤT
Can trong YHCT chủ về sơ tiết, giúp khí cơ vận hành thông suốt. Khi tâm lý căng thẳng, suy nghĩ kéo dài, khí cơ dễ bị uất lại. Cơ thể mệt nhưng tinh thần vẫn không chịu “hạ xuống”, Tâm thần vì thế khó yên.

Biểu hiện thường gặp:
- Rất mệt nhưng vừa đặt lưng xuống là đầu óc bắt đầu nghĩ hết chuyện này sang chuyện khác.
- Khó vào giấc, càng cố ép mình ngủ lại càng tỉnh.
- Dễ cáu, hay thở dài, tâm trạng bí bách.
- Có người cảm thấy vùng ngực sườn không thoải mái, cổ vai gáy hay căng.
- Những hôm áp lực công việc, suy nghĩ nhiều thì giấc ngủ thường kém hơn rõ rệt.

Với nhóm này, bác sĩ Long sẽ dựa vào thể trạng của người bệnh và có thể sẽ đi theo hướng: Sơ Can - Giải uất - Bình Can hỏa - An thần. Đi kèm với đó là các thảo dược giai giảm cá nhân hóa như: Sài hồ, Hương phụ, Uất kim, Đan sâm, Xuyên khung, Ngưu tất, Chi tử, Mạch môn, Hoàng cầm, Huyền sâm, Viễn chí, Dạ giao đằng.

2. TÂM TỲ HƯ
Theo YHCT, Tỳ tham gia vận hóa thức ăn để sinh khí huyết, còn Tâm cần huyết nuôi dưỡng để thần được yên. Khi Tỳ yếu, khí huyết sinh ra không đầy đủ, Tâm thần khó được nuôi dưỡng tốt nên giấc ngủ thường nông và thiếu cảm giác hồi phục.

Biểu hiện thường gặp:
- Vẫn ngủ được nhưng ngủ rất chập chờn, dễ tỉnh.
- Hay nằm mơ, có người gần như đêm nào cũng mộng.
- Sáng ngủ dậy đầu nặng, người mệt, cảm giác như chưa được nghỉ.
- Hay quên, khó tập trung, đôi lúc hồi hộp.
- Ăn uống kém, bụng dễ đầy, người thường thiếu sức.
- Làm việc một lúc đã thấy mệt, tinh thần không được tỉnh táo.
Nhóm này nhiều cô chú anh chị cứ nghĩ mình cần “thuốc ngủ mạnh hơn”. Nhưng nếu phần khí huyết và Tỳ vị chưa được xem xét thì giấc ngủ vẫn có thể thiếu chiều sâu.

Với nhóm này, tôi thường xem xét hướng Kiện Tỳ – Ích khí – Dưỡng Tâm – An thần, mục tiêu là vừa hỗ trợ Tỳ vận hóa tốt hơn, vừa bồi dưỡng khí huyết để Tâm thần có điều kiện ổn định hơn.
Các vị thuốc có thể được cân nhắc gia giảm tùy người như Toan táo nhân, Phục thần, Viễn chí, Hoàng kỳ, Đẳng sâm, Bạch truật, Long nhãn nhục, Táo đỏ, Cam thảo, Liên nhục, Hoài sơn...

3. TÂM THẬN BẤT GIAO
Trong YHCT, Tâm thuộc Hỏa, Thận thuộc Thủy, hau yếu tố này cần có sự điều hòa qua lại. Khi phần âm không đủ để giữ và nuôi dưỡng, Tâm thần có thể trở nên khó yên về đêm.

Biểu hiện thường gặp:
- Đầu giấc vẫn ngủ được nhưng hay tỉnh giữa đêm, nhất là khoảng nửa đêm về sáng.
- Tỉnh rồi rất khó ngủ lại, đầu óc bắt đầu tỉnh hẳn.
- Người dễ có cảm giác nóng trong hoặc bứt rứt về đêm.
- Miệng, họng dễ khô, có người ra mồ hôi khi ngủ.
- Dễ hồi hộp, ù tai, lưng gối hay mỏi.
- Ban ngày mệt nhưng đến tối lại rất khó ngủ.
Với nhóm này, tùy tình trạng cụ thể, tôi có thể xem xét hướng Bổ Thận âm – Liên Tâm Thận – Giáng hư hỏa – Dưỡng Tâm.
Những vị thuốc có thể được gia giảm theo thể trạng gồm Thục địa, Sơn thù, Kỷ tử, Hoài sơn, Ngũ vị tử, Viễn chí, Toan táo nhân, Dạ giao đằng, Huyền sâm, Sinh địa, Mẫu lệ, Long cốt...

Tôi vẫn lưu ý cô chú anh chị rằng không phải cứ tỉnh lúc 2–3 giờ sáng là Tâm Thận bất giao. Có người thức vì tiểu đêm, trào ngược, căng thẳng, tiếng ồn hoặc những yếu tố khác. Phải xem cả lưỡi, mạch và các biểu hiện toàn thân mới có cơ sở phân biệt.

4. ĐÀM NHIỆT UẤT KẾT
Có một nhóm mất ngủ không hẳn do cơ thể “thiếu” mà lại liên quan đến tình trạng đàm và nhiệt tích lại bên trong. Theo YHCT, khi Tỳ vận hóa chưa tốt, thấp dễ sinh, lâu ngày có thể tụ thành đàm. Đàm kết hợp với nhiệt làm bên trong không thanh thoát, Tâm thần vì thế khó yên.
Biểu hiện thường gặp:
- Trằn trọc, ngủ không sâu, dễ tỉnh.
- Trong người bứt rứt, khó thư giãn hoàn toàn.
- Đầu có cảm giác nặng, người nặng nề.
- Miệng dễ có cảm giác đắng hoặc khô.
- Ăn uống dễ đầy bụng, tiêu hóa kém.
- Có người hay nóng trong, tâm trạng dễ cáu hoặc khó chịu.
Với nhóm này, sau khi đánh giá thể trạng, tôi có thể đi theo hướng Thanh đàm – Tả nhiệt – Giáng hỏa – An thần.

Các vị thuốc có thể được cân nhắc gia giảm như Nam hoàng liên, Hoàng bá, Chi tử, Bán hạ, Trần bì, Phục linh, Bồ công anh, Liên kiều, Diệp hạ châu, Viễn chí, Phục thần, Cam thảo, Ngũ vị tử...
Nhưng đàm nhiệt ở mỗi người lại không giống nhau. Có người thiên về đàm thấp, có người nhiệt rõ hơn, có người còn kèm Tỳ hư. Bởi vậy, tôi không dùng một công thức cố định cho tất cả những người mất ngủ thuộc nhóm này.

LỜI KHUYÊN TỪ BÁC SĨ LONG
Trong quá trình thăm khám, tôi gặp khá nhiều cô chú anh chị mất ngủ nguyên nhân không chỉ gặp ở 1 thể.
Có người vừa Can khí uất do căng thẳng kéo dài, vừa Tâm Tỳ hư nên ngủ nông và người rất mệt. Có người ban đầu chỉ khó vào giấc, sau một thời gian kéo dài lại xuất hiện thêm tình trạng tỉnh giữa đêm, nóng trong, hồi hộp.

Vậy nên bác sĩ Long luôn khuyến khích người bệnh đi thăm khám trực tiếp, từ đó mới có cơ sở xem xét Tâm – Can – Tỳ – Thận, khí huyết và thể trạng thực tế của từng người để lựa chọn hướng điều chỉnh phù hợp.

Cô chú anh chị đang gần với nhóm nào nhất?
Khó vào giấc – ngủ nhiều mộng – hay tỉnh giữa đêm – hay giật mình?
Có thể để lại biểu hiện của mình bên dưới, tôi sẽ giúp cô chú anh chị phân tích thêm theo góc nhìn Y học cổ truyền.

Bác sĩ Trần Hải Long
CCHN số 027154
Thành viên Hội đồng chuyên môn Phòng khám Nam Y Đỗ Minh Đường
Thông tin trong bài mang tính tham khảo, cung cấp kiến thức chăm sóc sức khỏe, không thay thế cho việc thăm khám, chẩn đoán hoặc điều trị y khoa.

14/08/2026

BÁC SĨ LONG CHỈ CÁCH GIÚP HỖ TRỢ ĐI VÀO GIẤC NGỦ SAU 10 – 60 GIÂY
Cô chú anh chị nào đang MẤT NGỦ hãy lưu lại và thử ngay và tối nay nhé
👇👇👇

14/08/2026

Có những món ăn tưởng rất bình thường, nhưng nếu dùng sai thời điểm lại có thể khiến buổi tối khó “yên” hơn.

13/08/2026

3 TẦNG ĐIỀU TRỊ MẤT NGỦ THEO YHCT: ĐƯA CƠ THỂ TRỞ VỀ TRẠNG THÁI CÂN BẰNG

Cô chú anh chị để ý sẽ thấy, mất ngủ lâu ngày hiếm khi chỉ có mỗi chuyện nằm xuống mà không ngủ được.
Có người trằn trọc hàng tiếng mới vào giấc.
Có người ngủ được nhưng 1–3 giờ sáng lại tỉnh.
Có người mơ nhiều, ngủ rất nông, sáng dậy đầu óc nặng nề.
Lại có người đi kèm hồi hộp, dễ cáu, ăn uống kém, bụng đầy, tiểu đêm, lưng gối mỏi, người lúc nóng lúc lạnh.
Vì vậy, khi điều trị mất ngủ theo Y học cổ truyền, tôi không chỉ nhìn vào “đêm qua cô chú ngủ được mấy tiếng”.

Tôi thường nhìn theo 3 tầng.
Tầng 1: KHU TÀ – Giải những yếu tố đang làm Thần không yên
Trong YHCT, muốn ngủ được thì Thần phải an.
Nhưng nếu bên trong đang có Can khí uất, hỏa vượng, đàm thấp, đàm nhiệt hoặc khí cơ không thông thì Thần rất khó yên.
Ví dụ:
- Người mất ngủ kèm bực bội, hay thở dài, tức ngực, đầu căng: tôi phải nghĩ đến Can khí uất.
- Người khó ngủ, bứt rứt, miệng khô, dễ nóng trong: phải xét đến phần nhiệt, hỏa.
- Người đầu nặng, ngực bụng đầy, người ì, ngủ chập chờn nhiều mộng: có thể liên quan đàm thấp, đàm nhiệt.
Lúc này, cứ chăm chăm dùng các vị bổ hay an thần chưa chắc đã đúng.

Phải tùy từng thể mà sơ Can, lý khí, hóa đàm, thanh phần nhiệt, điều hòa khí cơ trước hoặc phối hợp song song. Tôi vẫn gọi nôm na là phải “dọn bớt cái đang quấy giấc ngủ”.

Tầng 2: BỔ CHÍNH – Phục hồi Tâm, Can, Tỳ, Thận và khí huyết
Đây là phần tôi đặc biệt chú trọng ở những cô chú anh chị mất ngủ lâu năm.
Bởi bệnh càng kéo dài, cơ thể càng dễ rơi vào trạng thái chính khí suy, khí huyết không đủ, tạng phủ mất sự nuôi dưỡng.
Tỳ yếu thì nguồn sinh khí huyết kém.
Tâm huyết không đủ thì Thần thiếu chỗ nương.
Can huyết bất túc thì dễ ngủ không sâu, hay tỉnh.
Tâm – Thận mất sự giao hòa thì trên dễ bứt rứt mà dưới lại suy yếu, giấc ngủ càng khó yên.
Do đó, tùy người mà tôi phải phối hợp: Kiện Tỳ – ích khí – dưỡng huyết – dưỡng Tâm – bổ Thận – điều hòa Tâm Thận.
Đây chính là phần Bổ chính.

Không phải bổ càng nhiều càng tốt, mà phải xác định cơ thể đang thiếu ở đâu, tạng nào đang yếu, âm hay dương đang thiên lệch rồi mới bổ cho đúng.
Tầng 3: CÂN BẰNG ÂM DƯƠNG – Củng cố để giấc ngủ ổn định hơn
Đích cuối cùng của điều trị là hướng tới việc cơ thể dần lấy lại nhịp điều hòa tự nhiên.
Ban ngày dương khí vận hành tốt thì đầu óc tỉnh táo, người có sức.
Ban đêm dương nhập vào âm, Thần được thu liễm thì cơ thể mới thuận theo nhịp nghỉ ngơi.
Bởi vậy, sau khi phần tà đã giảm và tạng phủ dần được phục hồi, tôi vẫn phải tiếp tục điều chỉnh âm – dương, khí – huyết và thể trạng toàn thân.

Song song với thuốc còn phải chỉnh giờ ngủ, ăn uống, vận động, hạn chế kích thích tinh thần và giữ sinh hoạt đều đặn.
Cô chú anh chị có thể nhớ nguyên tắc này:
- KHU TÀ để dẹp cái đang quấy giấc ngủ.
- BỔ CHÍNH để phục hồi cái cơ thể đang thiếu và đang yếu.
- CÂN BẰNG ÂM DƯƠNG để tạo nền cho giấc ngủ ổn định hơn về lâu dài.

Đó cũng là lý do cùng là mất ngủ nhưng tôi không thể dùng một phương thuốc giống nhau cho tất cả mọi người.
Người Can uất khác người Tâm Tỳ hư.
Người Thận âm hư khác người Thận dương suy.
Người đàm nhiệt quấy nhiễu lại càng không thể điều trị giống người khí huyết hư.

Muốn đi vào gốc của mất ngủ, trước tiên phải biết cơ thể đang “hư” ở đâu và đang có “tà” gì cản trở.
Cô chú anh chị đang mất ngủ theo kiểu khó vào giấc, hay tỉnh giữa đêm, mơ nhiều hay ngủ dậy vẫn mệt, có thể để lại biểu hiện của mình. Tôi sẽ đọc và chia sẻ thêm cách nhìn theo YHCT để cô chú anh chị dễ hiểu tình trạng của mình hơn.

Nội dung này mang tính chia sẻ và định hướng chăm sóc sức khỏe, không thay thế cho chẩn đoán hay điều trị. Mỗi người có thể trạng khác nhau nên cần theo dõi và điều chỉnh cho phù hợp.
=========
Bác sĩ Trần Hải Long
📞 Hotline/Zalo 036.818.0102
👉 PHÒNG KHÁM NAM Y ĐỖ MINH, Biệt thự 16, Ngõ 168 Nguyễn Khánh Toàn, Cầu Giấy, Hà Nội

13/08/2026

TIỂU ĐÊM 2–3 LẦN KHIẾN GIẤC NGỦ BỊ CHIA NHỎ – BÁC SĨ LONG GIẢI THÍCH VÌ SAO HAI TÌNH TRẠNG NÀY CÓ THỂ ĐI CÙNG NHAU
Có một tình trạng tôi gặp khá nhiều trong quá trình thăm khám ở cô chú anh chị trung niên và lớn tuổi:

Tối lên giường vẫn ngủ được nhưng cứ vài tiếng là lại phải thức dậy đi tiểu. Lần đầu còn dễ ngủ lại nhưng cho đến lần thứ hai, thứ ba thì người đã tỉnh hẳn. Nằm thêm một lúc, đầu bắt đầu suy nghĩ, giấc ngủ cứ thế bị chia thành nhiều đoạn cô chú anh chị ạ.

Nhiều cô chú anh chị khi gặp tình trạng này thường có suy nghĩ: “Tuổi cao rồi, đêm dậy đi tiểu vài lần cũng là chuyện bình thường.”

Bác sĩ Long cũng phải công nhận rằng đúng là khi tuổi tác và thể trạng thay đổi, giấc ngủ cũng như hoạt động bài tiết có thể khác trước. Nhưng nếu việc thức giấc về đêm lặp lại thường xuyên và ảnh hưởng rõ đến chất lượng giấc ngủ thì cô chú anh chị nên tìm hiểu nguyên nhân gốc rễ thay vì chỉ cố chịu.

Và có một điều tôi muốn cô chú anh chị nhớ:
Không nên cứ thấy tiểu đêm là vội quy ngay về một chữ “Thận yếu”.
Theo góc nhìn Y học cổ truyền, tôi phải nhìn cả thể trạng đi kèm.
Có người thiên lạnh, chân tay lạnh, sợ lạnh, người thiếu sức, tiểu nhiều lần và nước tiểu thường trong nhạt.

Có người lại chủ yếu ngủ chập chờn, dễ tỉnh, đầu óc khó thư giãn.
Cũng có trường hợp hai nhóm biểu hiện xuất hiện cùng lúc.
Khi ấy, ngoài chất lượng giấc ngủ, tôi sẽ xem thêm các dấu hiệu liên quan đến Thận và sự cân bằng âm dương theo YHCT, chứ không kết luận chỉ dựa vào chuyện một đêm đi tiểu mấy lần.

TIỂU ĐÊM VÀ MẤT NGỦ CÓ THỂ LÀM GIẤC NGỦ CÀNG KHÓ ỔN ĐỊNH
Điều tôi quan tâm không chỉ là số lần thức dậy của cô chú anh chị. Quan trọng hơn là sau khi thức dậy, giấc ngủ có quay trở lại được hay không.

Với người vốn đã có giấc ngủ nông, tình trạng này càng dễ khiến sáng hôm sau cảm thấy mệt, thiếu tỉnh táo và khó hồi phục sức.
Bởi vậy, nếu một người vừa có tình trạng thức giấc nhiều về đêm, vừa khó ngủ lại thì tôi không chỉ nhìn riêng chuyện tiểu đêm.
Giấc ngủ cũng cần được đánh giá như một phần của toàn bộ vấn đề.

TRƯỚC MẮT, CÔ CHÚ ANH CHỊ CÓ THỂ ĐIỀU CHỈNH 4 ĐIỀU SAU:
- Thứ nhất, uống đủ nước vào ban ngày nhưng giảm lượng nước sát giờ đi ngủ, thay vì nhịn nước cả ngày. Việc giảm đồ uống chứa caffeine và hạn chế uống nhiều vào buổi tối cũng có thể giúp một số người giảm số lần thức dậy.
- Thứ hai, nên đi tiểu trước khi lên giường và giữ giờ ngủ tương đối ổn định.
- Thứ ba, nếu chân hay lạnh, cô chú anh chị có thể giữ ấm bàn chân và vùng thắt lưng vào buổi tối, tránh để cơ thể nhiễm lạnh.
- Thứ tư, thử ghi lại trong vài ngày: tối uống bao nhiêu nước, mấy giờ ngủ, mấy giờ thức đi tiểu, mỗi lần lượng nhiều hay ít. Những thông tin rất đơn giản này lại giúp bác sĩ phân biệt tốt hơn giữa việc cơ thể tạo quá nhiều nước tiểu ban đêm, bàng quang chứa kém hay chính mất ngủ khiến mình thức dậy rồi đi tiểu.

Nếu tình trạng thức giấc ban đêm kéo dài, ảnh hưởng nhiều đến giấc ngủ hoặc đi cùng những biểu hiện bất thường về tiểu tiện và sức khỏe toàn thân, cô chú anh chị nên đi khám để được đánh giá nguyên nhân cụ thể.

Cùng là tiểu đêm kèm mất ngủ nhưng không có nghĩa ai cũng cùng một nguyên nhân và cùng một cách xử lý.
Đây cũng là lý do Bác sĩ Long luôn khuyến khích thăm khám trực tiếp khi tình trạng đã kéo dài, để bác sĩ đánh giá đầy đủ thể trạng trước khi đưa ra hướng điều chỉnh.

Bác sĩ Trần Hải Long
Bác sĩ Y học cổ truyền
Thành viên Hội đồng chuyên môn Phòng khám YHCT Nam Y Đỗ Minh Đường
CCHN số 027154
Thông tin mang tính tham khảo, không thay thế thăm khám lâm sàng.

12/08/2026

BỔ CHÍNH MÀ KHÔNG KHU TÀ, KHU TÀ MÀ QUÊN BỔ CHÍNH – ĐIỀU CHỈNH MẤT NGỦ VẪN CÓ THỂ CHƯA TRỌN VẸN

Có một điều tôi gặp khá nhiều khi khám mất ngủ. Nhiều cô chú anh chị nghĩ rằng mất ngủ thì chỉ cần tìm cách an thần, làm sao tối dễ ngủ hơn là được. Nhưng nếu nhìn theo góc độ Y học cổ truyền, tôi lại phải xem sâu thêm một bước:
Cơ thể đang THIẾU cái gì? Và đang bị VƯỚNG bởi cái gì?
Hai câu hỏi ấy chính là cách dễ hiểu nhất để nói về nguyên tắc: BỔ CHÍNH – KHU TÀ.

Cô chú anh chị cứ hình dung cơ thể giống như một cái cây. Rễ đã yếu thì phải bồi đất, thêm nước. Nhưng cây đang có sâu bệnh thì cũng phải xử lý phần sâu bệnh ấy. Chỉ chăm chăm bồi bổ mà không giải quyết cái đang gây rối thì chưa đủ.
Ngược lại, chỉ lo “dọn sạch” mà quên nuôi lại cái gốc đang suy thì cây cũng khó khỏe. Mất ngủ nhiều khi cũng như vậy.

BỔ CHÍNH – bồi lại phần cơ thể đang thiếu, đang suy
Trong Đông y, “chính” là chính khí, có thể hiểu đơn giản là nền tảng giúp cơ thể duy trì hoạt động tương đối ổn định.

Với mất ngủ kéo dài, tôi thường phải xem Tâm huyết có đủ để dưỡng Thần không? Tỳ có vận hóa tốt để sinh khí huyết không? Thận âm, Thận dương có đang thiên lệch không? Cơ thể có biểu hiện khí huyết hư, người mệt, ăn kém, hồi hộp, hay quên, lưng gối mỏi hay không?

Nếu phần “gốc” này suy, phép trị có thể cần kiện Tỳ, ích khí, dưỡng huyết, dưỡng Tâm, bổ Thận, điều hòa Tâm – Thận tùy từng thể.
Đó là Bổ chính. Nhưng có một điểm rất quan trọng: Không phải cứ mất ngủ lâu năm là mang thuốc bổ ra dùng.
Bởi có người cái thiếu chưa phải vấn đề nổi bật nhất. Thứ đang làm giấc ngủ rối lại nằm ở một phía khác.

KHU TÀ – tháo những thứ đang “quấy” giấc ngủ
“Tà” nghe hơi khó, nhưng cô chú anh chị cứ hiểu đơn giản là những yếu tố đang làm khí cơ và tạng phủ mất sự điều hòa.
Ví dụ:
- Người hay cáu, đầu óc căng, ngực tức, thường xuyên thở dài, càng suy nghĩ càng khó ngủ thì tôi phải xem phần Can khí uất.
- Có người lại đầu nặng, bụng đầy, người ì, ngủ chập chờn, nhiều mộng. Lúc này cần xem đến đàm thấp, đàm nhiệt – hiểu đơn giản như những “cặn trở” khiến cơ thể vận hành không thông thoáng.
- Có người lại thiên về nóng trong, bứt rứt, khó yên vào buổi tối, cần xét phần nhiệt, hỏa đang quấy nhiễu.
Những trường hợp này, phép trị có thể cần phối hợp sơ Can, lý khí, hóa đàm, thanh phần nhiệt, điều hòa khí cơ. Đó là Khu tà.

VẬY VÌ SAO PHẢI ĐI CẢ HAI HƯỚNG?
Đây mới là điểm cô chú anh chị cần nhớ. Một người có thể vừa hư, vừa có tà, chẳng hạn:
Tỳ đã yếu nhưng Can lại uất.
→ Một bên cần kiện Tỳ, bồi phần hư.
→ Một bên lại cần sơ Can, điều khí.
Hoặc:
Thận âm không đủ nhưng bên trên lại xuất hiện hư nhiệt làm Thần khó yên→ Không thể chỉ tập trung vào một phía mà bỏ phía còn lại.
Hay Tâm Tỳ cùng hư, khí huyết đã kém, nhưng do suy nghĩ kéo dài mà khí cơ cũng uất trệ.
Đó là lý do trong thực tế tôi ít khi nhìn mất ngủ theo kiểu: “Thấy mất ngủ → tìm một vị an thần → dùng giống nhau cho tất cả.”
Mà phải xem Hư ở đâu – Thực ở đâu – Chính đang suy mức nào – Tà đang vướng ở đâu.

Nếu cơ thể đang có Can uất, đàm thấp hay phần nhiệt khá rõ mà chỉ thiên về bồi bổ, hướng điều chỉnh có thể chưa giải quyết được yếu tố đang làm Thần bất an.

Ở chiều ngược lại, một người mất ngủ đã lâu, người mệt, ăn kém, khí huyết suy mà chỉ thiên về các phép sơ, tả, thanh, hóa kéo dài thì cũng chưa phải cách tôi ưu tiên.
Bởi sau khi tháo được phần “vướng”, cơ thể vẫn cần được nuôi lại.
Tỳ phải có sức vận hóa.
Khí huyết phải có nguồn sinh.
Tâm phải được nuôi dưỡng.
Tâm – Thận cần dần lấy lại sự giao hòa.

Nói ngắn gọn:
KHU TÀ là tháo cái đang cản. BỔ CHÍNH là bồi cái đang thiếu.
Điều trị mất ngủ theo Y học cổ truyền vì thế không phải chọn một trong hai, mà quan trọng là biết lúc nào cần bổ, lúc nào cần khu, bên nào làm trước, bên nào làm sau và tỷ lệ phối hợp ra sao.
Đó cũng là lý do cùng mất ngủ nhưng có người cần thiên về dưỡng Tâm – kiện Tỳ, có người cần sơ Can – lý khí, có người lại phải điều hòa Tâm Thận, và cũng có trường hợp phải phối hợp nhiều hướng theo từng giai đoạn.

Cô chú anh chị có thể để lại kiểu giấc ngủ thường gặp như khó vào giấc, hay tỉnh giữa đêm, nhiều mộng hoặc ngủ dậy vẫn mệt. Tôi sẽ chia sẻ thêm cách Y học cổ truyền nhìn từng biểu hiện để cô chú anh chị dễ hiểu hơn về cơ thể mình.
Bác sĩ Trần Hải Long
Phòng khám Nam Y Đỗ Minh Đường

12/08/2026

ĐINH LĂNG KẾT HỢP NGHỆ TƯƠI – CÁCH DÂN DÃ GIÚP DƯỠNG KHÍ HUYẾT, ĐẦU ÓC NHẸ NHÀNG, NGỦ NGON HƠN

Cô chú anh chị hay đau đầu, hoa mắt, chóng mặt, người mệt mỏi, đầu óc nặng nề, ban ngày thiếu tỉnh táo, tối lại ngủ không sâu thì có thể tham khảo cách dùng đinh lăng kết hợp với nghệ tươi mà bác sĩ Long chia sẻ dưới đây.

Cách làm cũng rất đơn giản:
- Lấy khoảng 30g lá đinh lăng tươi, chọn lá bánh tẻ, không quá non cũng không quá già.
- Thêm 3 lát nghệ tươi, rửa sạch rồi đập dập.
- Cho tất cả vào khoảng 1 lít nước, đun sôi rồi hạ nhỏ lửa thêm 10–15 phút.
- Chắt lấy nước, chia uống trong ngày khi còn ấm.

Theo Y học cổ truyền, đinh lăng có vị hơi đắng, tính mát, thường được dùng theo hướng bổ khí, dưỡng huyết, hỗ trợ cơ thể suy nhược, mệt mỏi. Dân gian vẫn hay gọi đinh lăng là một loại “nhân sâm của người nghèo”, bởi đây là cây thuốc quen thuộc, dễ tìm nhưng được ứng dụng khá nhiều trong những trường hợp cơ thể hư yếu, ăn ngủ kém.

Còn nghệ thuộc nhóm thuốc hoạt huyết, hành khí, thường được nhắc tới với công năng giúp khí huyết vận hành thuận hơn.
Bởi vậy, đinh lăng thiên về bồi dưỡng, nghệ lại thiên về hành khí hoạt huyết. Phối hợp vừa phải có thể trở thành một thức nước dùng hỗ trợ cho những cô chú anh chị thể trạng phù hợp, nhất là người thường xuyên mệt mỏi, khí huyết kém lưu thông.

Nhưng tôi cũng nhắc kỹ: đau đầu, chóng mặt hay rối loạn giấc ngủ có rất nhiều nguyên nhân và nhiều thể bệnh khác nhau. Không phải cứ có những triệu chứng này là uống đinh lăng – nghệ sẽ hết.

Người đang dùng thuốc chống đông, dễ chảy máu, có bệnh lý đường mật, phụ nữ mang thai hoặc đang điều trị bệnh nền thì không nên tự dùng kéo dài mà cần hỏi người có chuyên môn.
Trong Y học cổ truyền, muốn cải thiện lâu dài vẫn phải xem rõ cơ thể đang thuộc khí huyết hư, đàm thấp, Can dương vượng hay Can Thận suy... rồi mới có hướng điều chỉnh đúng.

Cô chú anh chị thấy cách này hữu ích thì có thể lưu lại để tham khảo. Ai đang hay đau đầu, hoa mắt, chóng mặt, ngủ chập chờn, cứ để lại triệu chứng bên dưới, tôi sẽ chia sẻ thêm cách nhìn theo Y học cổ truyền để cô chú anh chị dễ hiểu hơn.

Bác sĩ Trần Hải Long Chữa Mất Ngủ

17/08/2026

17/08/2026

15/08/2026

15/08/2026

14/08/2026

14/08/2026

13/08/2026

13/08/2026

12/08/2026

12/08/2026

Address

Telephone

Website

Alerts

Contact The Practice

Shortcuts

Share

Category

Listing takedown request