13/08/2026
STRESS VÀ THIẾU NGỦ ẢNH HƯỞNG ĐẾN BỆNH TUYẾN GIÁP NHƯ THẾ NÀO?
T͙S͙.͙B͙S͙ Đinh Xuân Cường chia sẻ: Khi nói đến bệnh tuyến giáp, đặc biệt là các bệnh lý tuyến giáp tự miễn như Hashimoto hay Basedow, người bệnh thường được khuyên "hãy giảm stress và ngủ đủ giấc". Nghe có vẻ quen thuộc, nhưng đây không đơn thuần là một lời khuyên về lối sống. Căng thẳng kéo dài và thiếu ngủ có thể ảnh hưởng đến hệ miễn dịch, nhịp sinh học và cách cơ thể điều hòa hormone, từ đó khiến việc kiểm soát bệnh tuyến giáp trở nên khó khăn hơn ở một số người.
Căng thẳng kéo dài có thể ảnh hưởng đến bệnh tuyến giáp như thế nào?
Khi cơ thể gặp căng thẳng, tuyến thượng thận sẽ tiết ra cortisol – một loại hormone có vai trò quan trọng trong việc giúp cơ thể thích nghi với stress và điều hòa phản ứng miễn dịch. Trong thời gian ngắn, cortisol giúp kiểm soát tình trạng viêm và bảo vệ cơ thể trước những tác động của stress. Tuy nhiên, nếu phải đối mặt với áp lực kéo dài trong nhiều tuần hoặc nhiều tháng, hệ thống điều hòa stress của cơ thể có thể bị ảnh hưởng. Tình trạng này có thể làm thay đổi hoạt động của hệ miễn dịch và các phản ứng viêm trong cơ thể. Ở những người mắc bệnh tuyến giáp tự miễn, đây là một trong những yếu tố có thể góp phần khiến bệnh khó kiểm soát hơn. Với Hashimoto, hệ miễn dịch tấn c͙ô͙n͙g͙ nhầm các tế bào tuyến giáp; trong khi đó, ở Basedow, hệ miễn dịch kích thích tuyến giáp hoạt động quá mức. Stress không phải là nguyên nhân duy nhất gây ra các bệnh này, nhưng có thể đóng vai trò như một yếu tố thúc đẩy hoặc làm triệu chứng trở nên rõ rệt hơn ở một số người.
Thiếu ngủ cũng không "vô hại" với tuyến giáp
Hoạt động của tuyến giáp chịu ảnh hưởng bởi nhịp sinh học của cơ thể. TSH và các hormone liên quan đến tuyến giáp có sự thay đổi theo thời gian trong ngày. Khi thường xuyên thức khuya, ngủ không đủ hoặc lịch ngủ thay đổi liên tục, nhịp sinh học có thể bị xáo trộn. Bên cạnh đó, thiếu ngủ kéo dài còn có thể làm thay đổi cortisol, các chất trung gian gây viêm và quá trình chuyển hóa năng lượng. Vì vậy, nếu người bệnh tuyến giáp vừa điều trị bệnh vừa thường xuyên mất ngủ, căng thẳng, cơ thể có thể xuất hiện nhiều triệu chứng khó chịu hơn như mệt mỏi, khó tập trung, dễ cáu gắt hoặc thay đổi cân nặng.
Điều dễ nhầm lẫn: thiếu ngủ và suy giáp có thể gây triệu chứng giống nhau
Đây là tình huống T͙S͙.͙B͙S͙ Đinh Xuân Cường gặp khá thường xuyên trong quá trình thăm khám. Người bị suy giáp có thể cảm thấy mệt mỏi, buồn ngủ, giảm khả năng tập trung, hay quên, t͙ă͙n͙g͙ ͙c͙â͙n͙ hoặc cảm thấy tinh thần không tốt. Nhưng những triệu chứng này cũng có thể xuất hiện ở người thiếu ngủ kéo dài dù chức năng tuyến giáp hoàn toàn bình thường. Vì vậy, nếu người bệnh đang điều trị suy giáp, xét nghiệm TSH và FT4 đã ổn định nhưng vẫn cảm thấy mệt mỏi, không nên vội nghĩ rằng thuốc chưa đủ liều và tự ý tăng levothyroxine. Bác sĩ cần đánh giá thêm chất lượng giấc ngủ, mức độ căng thẳng, chế độ sinh hoạt và những nguyên nhân khác có thể gây ra triệu chứng.
Người bệnh tuyến giáp nên làm gì?
Điều đầu tiên là cố gắng duy trì giờ ngủ và giờ thức tương đối ổn định mỗi ngày. Người trưởng thành thường nên hướng đến khoảng 7–9 giờ ngủ mỗi đêm, tùy nhu cầu của từng người. Trước khi ngủ khoảng 30–60 phút, nên hạn chế điện thoại, máy tính và các hoạt động khiến não phải hoạt động quá nhiều. Phòng ngủ nên yên tĩnh, thoáng mát và phù hợp với cảm giác thoải mái của mỗi người. Bên cạnh đó, duy trì vận động thường xuyên, ăn uống đầy đủ và hạn chế sử dụng caffeine vào chiều tối cũng có thể giúp cải thiện chất lượng giấc ngủ.
Còn với stress, không phải lúc nào chúng ta cũng có thể loại bỏ hoàn toàn áp lực công việc, gia đình hay cuộc sống. Điều quan trọng hơn là nhận diện được nguyên nhân gây căng thẳng và từng bước tìm cách kiểm soát nó. Nếu thường xuyên mất ngủ, ngủ đủ thời gian nhưng vẫn mệt mỏi, ngáy nhiều, thức giấc vì khó thở hoặc buồn ngủ quá mức vào ban ngày, người bệnh cũng nên trao đổi với bác sĩ để được đánh giá thêm, thay vì mặc định tất cả triệu chứng đều do tuyến giáp.
T͙S͙.͙B͙S͙ Đinh Xuân Cường muốn nhấn mạnh rằng: điều trị bệnh tuyến giáp không chỉ là uống thuốc và kiểm tra xét nghiệm. Một cơ thể được nghỉ ngơi đầy đủ, tinh thần ổn định và lối sống hợp lý cũng là những yếu tố quan trọng giúp người bệnh kiểm soát sức khỏe lâu dài. Nếu anh chị đang điều trị bệnh tuyến giáp nhưng vẫn thường xuyên mệt mỏi, mất ngủ hoặc căng thẳng kéo dài, đừng vội tự điều chỉnh thuốc. Hãy tìm nguyên nhân thực sự cùng bác sĩ để có hướng xử lý phù hợp.