13/08/2026
"Điều khiến tôi day dứt nhất không phải là một bệnh nhân phải chạy thận... mà là rất nhiều người chỉ biết mình đã ăn sai khi thận không còn cơ hội hồi phục."
Tôi là BS. Vũ Trọng Hùng.
Trong nhiều năm khám và điều trị các bệnh mạn tính, tôi đã gặp không ít bệnh nhân đến viện khi bệnh đã ở giai đoạn muộn.
Nhưng có một trường hợp đến nay tôi vẫn nhớ rất rõ.
Đó là một người phụ nữ 43 tuổi.
Chị bước vào phòng khám với vẻ ngoài khá khỏe mạnh.
Không ai nghĩ rằng chỉ vài phút sau, cuộc sống của chị sẽ bước sang một ngã rẽ hoàn toàn khác.
Sau khi xem toàn bộ kết quả xét nghiệm và phim chụp, tôi xoay màn hình về phía chị.
Trên màn hình là hình ảnh hai quả thận đã teo nhỏ.
Các chỉ số chức năng thận giảm rất sâu.
Kết quả cho thấy chị đã mắc suy thận mạn giai đoạn cuối.
Điều đó đồng nghĩa với việc chức năng lọc của thận gần như không còn đủ để duy trì hoạt động bình thường của cơ thể.
Chúng tôi phải giải thích với chị về các phương án điều trị thay thế chức năng thận, bao gồm chạy thận nhân tạo và đánh giá khả năng ghép thận nếu đủ điều kiện.
Căn phòng lặng đi.
Chị nhìn tôi rất lâu rồi hỏi:
"Bác sĩ... có nhầm không? Tôi không uống rượu, không hút thuốc, không ăn nhiều thịt đỏ. Ngày nào tôi cũng uống sữa hạt, ăn nhiều rau và trái cây. Tôi cứ nghĩ như vậy là tốt cho sức khỏe..."
Đó không phải lần đầu tiên tôi nghe câu hỏi ấy.
Và có lẽ cũng sẽ không phải lần cuối.
Điều khiến nhiều người hiểu nhầm là:
"Ăn lành mạnh" không đồng nghĩa với "ăn phù hợp với tình trạng bệnh".
Hai khái niệm này hoàn toàn khác nhau.
Khi xem lại chế độ ăn hằng ngày của chị, tôi thấy bữa sáng thường là sữa hạt và chuối.
Bữa trưa là salad rau xanh, cà chua và bơ.
Buổi tối là súp bí đỏ, thêm một ly nước cam.
Nếu đăng thực đơn này lên mạng xã hội, rất có thể sẽ nhận được rất nhiều lời khen.
Nhưng điều mà ít người biết là:
Đối với bệnh nhân suy giảm chức năng thận, việc lựa chọn thực phẩm cần dựa trên mức lọc cầu thận, các chỉ số xét nghiệm và giai đoạn bệnh.
Không thể áp dụng cùng một chế độ ăn cho tất cả mọi người.
Chuối.
Cam.
Bơ.
Cà chua.
Một số loại sữa hạt.
Đây đều là thực phẩm giàu dinh dưỡng.
Nhưng với một số bệnh nhân bệnh thận mạn, nếu không được điều chỉnh phù hợp, lượng kali hoặc các khoáng chất khác có thể tích tụ do thận giảm khả năng đào thải, làm tăng nguy cơ biến chứng.
Điều đó không có nghĩa những thực phẩm này "xấu".
Mà là người bệnh cần được hướng dẫn ăn đúng với tình trạng của mình.
Chị nhìn tôi, mắt đỏ hoe rồi hỏi:
"Nếu tôi biết những điều này sớm hơn... liệu có khác không, bác sĩ?"
Tôi trả lời rất thật:
"Mỗi bệnh nhân đều khác nhau nên không thể khẳng định điều gì. Nhưng phát hiện sớm, kiểm soát bệnh nền và điều chỉnh chế độ dinh dưỡng phù hợp có thể góp phần làm chậm tiến triển của bệnh ở nhiều trường hợp."
Điều khiến tôi trăn trở không phải chỉ là ca bệnh này.
Mà là rất nhiều người chỉ bắt đầu tìm hiểu về dinh dưỡng khi bệnh đã tiến triển.
Sau nhiều năm làm nghề, tôi nhận ra rằng:
Không ít bệnh nhân tuân thủ thuốc rất tốt.
Nhưng lại vô tình làm mọi thứ khó khăn hơn vì những lời khuyên truyền miệng hoặc thông tin thiếu kiểm chứng.
Có người kiêng đạm quá mức dẫn đến suy dinh dưỡng.
Có người uống quá nhiều nước dù đã được khuyến cáo hạn chế.
Có người lại tin rằng chỉ cần "ăn sạch" là đủ.
Trong khi đó, dinh dưỡng cho người bệnh cần được cá thể hóa theo từng bệnh và từng giai đoạn.
Đó cũng là lý do tôi biên soạn cuốn "Liệu Pháp Dinh Dưỡng Cho Mọi Loại Bệnh".
Tôi không kỳ vọng cuốn sách sẽ thay thế bác sĩ hay thuốc điều trị.
Mục tiêu của tôi rất đơn giản:
Giúp người bệnh và gia đình hiểu rõ hơn về vai trò của dinh dưỡng trong quá trình điều trị.
Trong sách, tôi trình bày những nguyên tắc dinh dưỡng dành cho nhiều bệnh lý mạn tính như bệnh thận, bệnh gan, đái tháo đường, tăng huyết áp và tim mạch bằng ngôn ngữ dễ hiểu, đồng thời giải thích vì sao cùng một loại thực phẩm có thể phù hợp với người này nhưng không phù hợp với người khác.
Nếu bạn hoặc người thân đang sống chung với bệnh thận hay một bệnh mạn tính khác, đừng tự thay đổi chế độ ăn chỉ dựa trên những thông tin lan truyền trên mạng.
Hãy trao đổi với bác sĩ điều trị hoặc chuyên gia dinh dưỡng để có kế hoạch phù hợp với tình trạng cụ thể của mình.
Điều tôi mong muốn nhất sau bài viết này không phải là bạn ghi nhớ câu chuyện của bệnh nhân, mà là hiểu rằng một chế độ ăn đúng cần phù hợp với từng bệnh lý và từng giai đoạn điều trị.
Nếu bạn muốn tìm hiểu kỹ hơn, tôi để thông tin cuốn sách tại đây:
https://www.nowlife.vn/lieu-phap-dinh-duong/?utm_source=Trung814
Hy vọng những kiến thức đúng, được áp dụng đúng thời điểm, sẽ giúp nhiều người chủ động hơn trong việc chăm sóc sức khỏe của bản thân và gia đình.