19/11/2022
Siêu âm thấy bánh nhau dày có nguy hiểm?
Bánh nhau đóng vai trò như “người đưa thư” giữa mẹ và thai nhi, vừa hỗ trợ thai phát triển bằng cách cung cấp oxy và dưỡng chất từ mẹ đến thai, nhận CO2 và chất thải từ thai để bài tiết ra bên ngoài, vừa bảo vệ thai khỏi sự nhiễm trùng, đồng thời cũng tiết horme vào máu mẹ. Do đó mọi bất thường từ bánh nhau đều có thể gây ra biến chứng trên thai kỳ và em bé sau sinh, đồng thời cũng có thể gây nên các biến chứng nặng nề trên cơ thể mẹ. Nhau thai là cơ quan quan trọng nhất nhưng không may thường bị bỏ qua
Vậy dày bánh nhau là gì?
CHẨN ĐOÁN
Dày bánh nhau (Placenta thinkness - PT) chiếm tỉ lệ từ 0.6 - 7.8% trong thai kỳ, thường được xác định bằng siêu âm (đo ở vị trí vuông góc với điểm bám của dây rốn). PT được định nghĩa khi độ dày lớn hơn bách phân vị thứ 95 so với tuổi thai, hoặc độ dày trên 40mm ở bất kỳ tuổi thai nào.
YẾU TỐ NGUY CƠ
1. Bệnh lý của mẹ:
- Tiền sản giật: ở mẹ có tiền sản giật, nguy cơ PT tăng 1,2 lần so với bình thường.
- Đái tháo đường: mô đệm nhung mao bánh nhau phù nề, hiện tượng tăng sinh mao mạch làm chèn ép các mạch máu mới hình thành dẫn đến tăng diện tích bề mặt để bù trừ, hệ quả tăng độ dày bánh nhau
- Nhiễm trùng mẹ (TORCH): virus và vi khuẩn từ mẹ có thể xâm nhập vào bánh nhau gây phá vỡ mạch máu, hình thành phản ứng viêm và làm rối loạn chức năng nhau thai
=> PT có thể là dấu hiệu sớm dự báo các biến chứng ở mẹ trước khi triệu chứng lâm sàng trở nên rõ ràng. Do đó cần tăng cường theo dõi thai kỳ khi phát hiện có PT ở các bà mẹ có nguy cơ cao
2. Nguy cơ từ thai nhi:
Vài nghiên cứu gợi ý dấu hiệu PT ở các thai có bất thường như:
- Bất thường NST
- Phù thai do miễn dịch/ phù thai không do miễn dịch
- Hội chứng Beckwith–Wiedemann: đột biến gen CDKN1C
- Alpha-Thalasemia đồng hợp tử (Hb Bart’s)
3. Bệnh lý từ nhau thai
- U mạch máu nhau, u mạch máu màng đệm
- Tụ máu dưới màng đệm
- Hồ huyết bánh nhau
- Nhau b**g non
- Loạn sản trung mô nhau thai (hiếm gặp)
QUẢN LÝ THAI KỲ CÓ DÀY BÁNH NHAU
PT ẩn chứa nhiều nguy cơ cho thai kỳ, trẻ sơ sinh và mẹ. Đứng trước thai kỳ có PT, nhà lâm sàng cần:
- Siêu âm đầy đủ, toàn diện
- MRI có thể hữu ích để loại trừ các bất thường cùng tồn tại
- Xem xét tổng quát thai kỳ
- Xét nghiệm CTM, sàng lọc nhiễm trùng bào thai (TORCH: toxoplasmosis, rubella, CMV, herpes simplex và HIV; giang mai)
- Xét nghiệm chẩn đoán tiền sản để tìm các bất thường thai: Sinh thiết g*i nhau, chọc ối, chọc dò máu cuống rốn
- Theo dõi chặt chẽ các bất thường trên mẹ: Huyết áp, đường huyết…
KẾT LUẬN:
Mặc dù tăng PT không phải là chẩn đoán của bất kỳ rối loạn cụ thể nào, nhưng nó có thể là một yếu tố dự báo mạnh mẽ cho những thai kỳ có nguy cơ cao, bao gồm tiền sản giật, GDM và phù thai nhi.
Do đó việc thăm khám định kỳ ngay từ những giai đoạn sớm thai kỳ là vô cùng quan trọng để có thể phân tầng nguy cơ và phát hiện sớm những bất thường nhằm quản lý và điều trị, đảm bảo sức khoẻ cho mẹ và bé sau này
Nguồn:
Sun X, Shen J, Wang L. Insights into the role of placenta thickness as a predictive marker of perinatal outcome. Journal of International Medical Research. (2021)
