25/05/2026
Nửa đêm tự dưng suy tư...
Gần đây AI mạnh quá, vứt cái gì vào tụi nó cũng đọc vanh vách, tất nhiên là nó tốt thật, nhưng vấn đề là khi mình cầm trong tay bảo bối vạn năng đó thì tự dưng lại sinh ra...lười. Lười đọc, lười nghiên cứu, lười tìm hiểu - cái gì cũng có thể biết chỉ sau 1 câu hỏi vậy thì việc gì phải vội? Mình cũng hay "lười", nghĩ thôi kệ, sách A sách B cứ tải về để đấy đã, nào rảnh lại đưa NotebookLM nó đọc cho, hay kỹ thuật này mới thì cứ từ từ tìm hiểu, AI nhanh mà - vứt cho nó thì 30s sau là master được kỹ thuật đó rồi!
Nhưng sau 1 thời gian sử dụng AI thì mình lại thấy có 2 vấn đề. Thứ nhất là vì nó siêu việt, nên thông tin mà AI đưa ra là rất nhiều. Thứ 2 là thông tin không được kiểm chứng nếu chúng ta không tự tìm hiểu lại. Chính vì thế, kiến thức AI đưa ra thì hay, nhiều, tiện đó nhưng lại lưu vào não chúng ta chẳng bao nhiêu (nói thẳng ra là như cưỡi ngựa xem hoa). Hay có thể nói là AI làm mình rối não thêm!
Bộ não con người tiến hóa qua hàng triệu năm và chưa bao giờ phải tiếp xúc với những thứ quá nhanh như AI hay internet, chính vì thế nó vẫn giỏi hơn trong việc tạo những kết nối thông tin nhỏ nhỏ, dần dần và lưu trữ lại vào bộ nhớ. Chẳng vì thế mà đọc sách hay luyện viết vẫn là thứ khiến kiến thức dễ vào não hơn! Cái gốc của việc học hỏi, theo mình vẫn là tự đọc, tự học - AI chỉ nên là công cụ giúp việc tìm tài liệu, dịch thuật, tổng hợp sau khi chúng ta đã có 1 bộ khung vững chắc về kiến thức. Như vậy việc học sẽ hiệu quả hơn rất nhiều!
Cũng giống như mình dịch bài vậy, sách và báo mình vẫn phải tự tìm, và chủ đề nó vẫn phải đến từ những câu hỏi của chính mình trong quá trình làm nghề. Rồi dùng AI để dịch (phải công nhận AI dịch ngày càng đỉnh, gần như 90% bài của mình hiện tại là không cần sửa gì), nhưng dịch xong thì mình vẫn phải đọc lại từng câu từng chữ, add từng cái hình vào. Khúc này là lúc mình chậm lại để nghiền ngẫm, để hiểu xem tác giả muốn truyền tải cái gì, và để xem có gì khó hiểu thì mình double check lại từ tài liệu gốc. Mình nghĩ đây là bước mà các bạn cũng nên chậm lại, đọc từng chút chứ không phải copy paste nguyên cái bài của mình cho AI nó đọc rồi tóm tắt, vì kiến thức cần chảy chậm chậm như cà phê phin nó mới thấm đó các bạn ^^
Tháng 5 này là 5 năm sinh nhật của Tự học RHM; 5 năm trải qua nhiều công nghệ giúp việc học ngày càng nhanh hơn, nhưng với 1 người xây kênh học thuật như mình thì vẫn thấy đọc chậm, ngẫm chậm vẫn là thứ không thể thay thế để kiến thức trở thành "của mình". Nửa thập kỷ nhìn lại, 1 chút warning cho bản thân và các bạn bè thân yêu trên page trong 1 thời kỳ mà AI lên ngôi quá nhanh. Mong chúng ta chân cứng đá mềm, vẫn tích lũy kiến thức, kinh nghiệm, trải nghiệm hằng ngày 1 cách thật sâu sắc, không bị phụ thuộc quá mức vào AI ^^
